Кіріспе
Фин бизнесмені Йорма Яакко Оллила (15 тамыз 1950 жылы туған) – 2006 жылдың 1 маусымынан 2015 жылдың мамыр айына дейін Royal Dutch Shell компаниясының төрағасы, ал 1999 жылдан 2012 жылға дейін Nokia корпорациясының төрағасы, 1992 жылдан 2006 жылға дейін бас директоры болған фин бизнесмені. 1996 жылдан бері Otava Books and Magazines Group Ltd. және 1997 жылдан бері UPM Kymmene компанияларының директоры, сондай-ақ 2006 жылы Джозеф Р. Перелла мен Питер Вайнберг құрған, Нью-Йорк негізді Perella Weinberg Partners инвестициялық банкінің кеңесші серіктесі. Ол Nokia компаниясын сол кездегі әлемдегі ең ірі ұялы телефон өндірушісіне айналдырғаны үшін мақталады.
Jorma Jaakko Ollila (born 15 August 1950) is a Finnish businessman who was chairman of Royal Dutch Shell from 1 June 2006 to May 2015, and at Nokia Corporation chairman from 1999 to 2012 and CEO from 1992 to 2006. He has been a director of Otava Books and Magazines Group Ltd. since 1996 and UPM Kymmene since 1997, and an advisory partner at Perella Weinberg Partners, a New York–based boutique investment bank founded by Joseph R. Perella and Peter Weinberg in 2006. For Nokia, he was credited with turning the company into the then world's largest mobile phone maker.
Білім
Кирконкулу, Курикка, Финляндияда бастауыш мектепті бітіргеннен кейін Оллила Ваасадағы Ваасан Лайсеон Лукио орта мектебіне оқуға түсті. Ол Атлантиканың Біріккен әлем колледжінде стипендия алып, 'A' деңгейіндегі білім алды. Содан кейін Хельсинки университетінің саяси ғылымдар магистрі, Лондон экономика мектебінің экономика ғылымдары магистрі және Хельсинки технология университетінің инженерлік физика ғылымдары магистрі (технология) дәрежелерін алды. 2003 жылы Лондон экономика мектебінің құрметті профессоры болып сайланды және Электр және электроника инженерлері институтының (IEEE) құрметті мүшесі атанды. Оллила сондай-ақ Хельсинки университеті, Лондон экономика мектебі, Хельсинки технология университеті және Вааса университетінен құрметті докторлық дәрежесін алды. Оллила студенттік саясатқа белсенді қатысты, мысалы, 1973 және 1974 жылдары фин студенттік одақтар қауымдастығының төрағасы болды және бүгінге дейін фин саяси пікірталастарына қатысып жүреді. Финляндия Қорғаныс күштеріндегі міндетті әскери қызметін өткен кезде, ол резервтік офицерлік дайындықтан өтті. Финляндияның резервтік офицерлер мектебінде оқыған кезінде ол резервтік офицерлер курсының төрағасы болды.
Мансап
1985 жылы Nokia компаниясына келмес бұрын Оллила Citibank-тің Лондон және Хельсинкидегі кеңселерінде корпоративтік банкинг саласында сегіз жыл жұмыс істеді. Nokia-ға келген кезде оның міндеттері халықаралық инвестициялық мәмілелерге қатысты болды. Бір жыл өткен соң, 1986 жылы, Оллила сол кездегі бас директор Кари Кайрамо басшылығымен Nokia-ның жаңару кезеңінде қаржы директоры болды. 1990 жылы ол ұялы телефондар бөлімінің басшысы, ал екі жылдан кейін, 1992 жылы – бас директоры болып тағайындалды. Оллила билікке келген кезде компания ішкі кикіреулерге тап болды және бірнеше жыл бойы қаржылық қиындықтарды бастан өткерді. Nokia компаниясының бас директоры ретінде ол бұрынғы өнеркәсіптік конгломератты ұялы телефондар мен телекоммуникациялық инфрақұрылым нарықтарындағы жетекші компаниялардың біріне айналдыру стратегиясын жүзеге асырды. 1999 жылы Оллила Финляндия президентігіне қатысу мүмкіндігін қарастырды, бұл туралы Ұлттық коалиция партиясының мүшесі, сол кездегі Финляндияның қаржы министрі Саули Ниинистё сұраған болатын. 12 жылдан кейін ол Финляндия президенті болды. Бұл Оллиланың басқа партияға, Финляндия орталық партиясына қатысты екенін ескерсек, ол Хельсинки университетінде студенттік саясатпен айналысқаннан бері осы партиямен байланыста болды. Оның орнына Ристо Сииласмаа тағайындалды. 2011 жылдың ақпан айында фин телеарнасы Yle-ге берген сұхбатында Оллила бас директор Стивен Элоп бастаған Nokia-Microsoft серіктестігін қолдады және компанияның жағдайы жақсаратынын болжады. 2018 жылдың қыркүйек айында Nokia төрағасы Ристо Сииласмаа жариялаған және Хельсинкидің "Helsingin Sanomat" газетіне ұсынған кітабында Оллиланың басшылық стилі сыналып, екеуінің 2010 жылы араздасқандығы айтылды (Сииласмаа 2008 жылдан бері Nokia басқарма мүшесі болды). Сииласмаа сондай-ақ Оллиланың компанияның құлдырауына ықпал еткенін айтты. Ол бұған жауап ретінде бұл асыра сілтеу және шындыққа жанаспайды деді. Оллила Финляндияның ең беделді экономикалық және әлеуметтік зерттеулер орталығы – Финляндия экономикалық зерттеулер институтының (ETLA) төрағасы болды. 2005-2009 жылдары ол Еуропалық индустриалдық дөңгелек үстелдің (ERT) төрағасы болды. Оллила – голландиялық немесе британдық емес, Shell компаниясының төрағасы болған алғашқы адам. Ол сонымен қатар Royal Dutch Shell компаниясының жаңа корпоративтік түріндегі бұл көпұлтты компанияның алғашқы төрағасы болып сайланды. 2014 жылдың қазан айында оның орнын 2015 жылдың мамырында америкалық Чарльз О. Холлидей алмастыратыны хабарланды. Оллила бірқатар компаниялардың басқарма мүшесі болды, соның ішінде Ford Motor Company (2000–2008). Оллила 2013 жылдан 2018 жылға дейін Финляндияның тау-кен және металлургия компаниясы Outokumpu-ның төрағасы болды.
Басқалар
Оллила Бильдерберг тобының басқару комитетінің мүшесі. Ол 1994 жылғы конференцияда қатысты, сондай-ақ 1997 мен 2014 жылдар аралығындағы барлық Бильдерберг конференцияларында болды.
Энергия
Shell компаниясы Оллила кезеңінде жел энергетикасын дамытуды тоқтатты. Мұнай компаниясы, теңіздегі жел электр станцияларының пайдалы екенін дәлелдейтін экономикалық негізді табу мүмкін емес екенін мәлімдейді.
Жарияланымдар
Оллила өзінің естеліктерін 2013 жылдың қазан айында фин тілінде жариялады. Оллила 2013 жылдың қазан айында Хельсинкиде өткен кітап тұсаукесеріне төрт қауіпсіздік күзетшісін алған болатын. Хельсинки полициясы наразылық білдіргендерді немесе белсенділер деп болжанатын адамдарды кітап тұсаукесерінен қуды. Оның естеліктерінің ағылшын тіліне аудармасы 2016 жылы жарық көрді.
Айыппұлдар
Георг Эрнрут пен Оллила 2014 жылы Люксембургтегі инвестициялары үшін айыппұл төледі. Оллилаға Финляндияның қаржылық бақылау органы (Fiva) Kestrel SA деп аталатын инвестициялық компанияға ие екенін уақтылы жарияламағаны үшін 3000 евро айыппұл салды. Компания Люксембургте орналасқан және 2012 жылдың соңында 8,2 миллион евроға бағаланған. Оллила инвестициялық компанияны жариялауды қате жіберіп алғанын және басшы лауазымдарда болған компаниялардың акцияларын ұстау үшін оны пайдаланбағанын мәлімдеді.