Кіріспе

Биттік берілу жылдамдығы тұрақты емес файлдар

Айнымалы биттік жылдамдық (VBR) – телекоммуникация және компьютерлік техникада қолданылатын термин, ол дыбыс немесе бейне кодтау кезінде қолданылатын биттік жылдамдыққа қатысты. Тұрақты биттік жылдамдықтан (CBR) айырмаша, VBR файлдары уақыт сегментіне шаққандағы шығыс деректерінің мөлшерін өзгертеді. VBR медиа файлдардың күрделі бөлімдеріне жоғары биттік жылдамдық (демек, көбірек жад орыны) бөлуге мүмкіндік береді, ал одан аз күрделі бөлімдерге азырақ орын бөлінеді. Осы жылдамдықтардың орташасы есептеліп, файлдың орташа биттік жылдамдығын анықтауға болады. MP3, WMA және AAC аудио файлдарын VBR форматында кодтауға болады, ал Opus және Vorbis әдепкі бойынша VBR форматында кодталады. Айнымалы биттік жылдамдықпен кодтау MPEG 2 бейне, MPEG 4 Part 2 бейне (Xvid, DivX және т.б.), MPEG 4 Part 10/H.264 бейне, Theora, Dirac және басқа да бейне сығылу форматтарында да жиі қолданылады. Сонымен қатар, айнымалы жылдамдықпен кодтау FLAC және Apple Lossless сияқты жоғалтусыз сығылу схемаларына тән.

VBR-дің артықшылықтары мен кемшіліктері

VBR-дың артықшылықтары – бірдей дерек көлемінде CBR файлына қарағанда сапасы жоғарырақ болуы. Аталған биттер дыбыс немесе бейне деректерін дәлдеу үшін икемді түрде қолданылады, талап аз бөлімдерде азырақ, ал кодтау қиын бөлімдерде көбірек биттер жұмсалады. Ал кемшіліктері – процесі күрделі болғандықтан кодтауға көбірек уақыт кетіп, кейбір құрылғылар VBR файлдарын қолдамауы мүмкін.

Битрэйдтің диапазоны

Бұл VBR кодтау әдісі пайдаланушыға битрейт диапазонын – рұқсат етілген ең төменгі және/немесе ең жоғары битрейтті көрсетуге мүмкіндік береді. Кейбір кодтаушылар бұл әдісті орташа битрейтпен толықтырады. Ең төменгі және ең жоғары рұқсат етілген битрейт, битрейттің өзгеруі мүмкін шектерін анықтайды. Бұл әдістің кемшілігі – орташа битрейт (және, демек, файлдың көлемі) алдын ала белгілі болмайды. Битрейт диапазоны кейбір тұрақты сапалы кодтау әдістерінде де қолданылады, бірақ көбінесе нақты битрейтті өзгертуге рұқсат берілмейді.

Орташа бит-саты

Бір реттік ABR кодтамасының (Constrained Variable Bitrate болсын немесе болмасын) кемшілігі – бұл тұрақты кванттағы VBR-дің керісі: шығыс көлемі алдын ала белгілі, бірақ нәтижесіндегі сапа белгісіз, алайда CBR-ден жақсырақ. Көп реттік ABR кодтамасы тұрақты кванттағы VBR-ге көбірек ұқсас, себебі жоғары орташа мән шынымен сапаны арттырады.

Файл өлшемі

Файл мөлшерін пайдаланып VBR кодтау көбінесе көп өтетін кодтау болып табылады. Ол пайдаланушыға белгілі бір мақсатты файл мөлшерін көрсетуге мүмкіндік береді. Бірінші өтуде кодтаушы кіріс файлын талдайды және ықтимал битрейт диапазонын және/немесе орташа битрейтті автоматты түрде есептейді. Соңғы өтуде кодтаушы қол жетімді биттерді бейнеге біркелкі сапаны қамтамасыз ету үшін бөліп береді.