Оскар Спате: Географиялық ізденістер мен өмір жолы
Oskar Spate
Оскар Спате: британдық география ғалымы, Австралия мен Тынық мұхиты географиясын дамытуға үлкен үлес қосты. Өмірбаяны, білімі туралы ақпарат. География тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лондонда туған географ (1911 – 2000)
London born geographer (1911 – 2000)
Оскар Герман Кристиан Спейт (30 наурыз 1911 – 29 мамыр 2000) – Лондонда туған географ, Австралия және Тынық мұхиты аймақтарында география ғылымын нығайтудағы үлесімен ең танымал.
Oskar Hermann Khristian Spate (30 March 191129 May 2000) was a London born geographer best known for his role in strengthening geography as a discipline in Australia and the Pacific.
Ерте өмір
Спейт неміс әкесі мен ағылшын анасынан Лондонның Блумсбери ауданында дүниеге келді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде оның әкесі неміс азаматы ретінде ұсталды, ал Спейт Америка Құрама Штаттарының Айова штатына қашып кетті. 1919 жылы ол Англияға оралып, география мен тарихқа ерте қызығушылық танытты. 1930-шы жылдары Кембридждегі Сент-Катарина колледжінде оқыды. Осы кезеңде Спейттің көптеген ерекше мінездік қасиеттері көрінді: ол ағылшын тілін де, географияны да оқыды, осылайша болашақ ойлауында анық байқалатын терең гуманистік бейілімді қалыптастырды. Оның бейшаралық және юмор сезімі де айқын болды – ол коммунистік ұяшыққа қосылды, бірақ оның жеңілтек мінезі үшін шығарылып тасталды. Кейін ол өзінің "соғымды, бірақ мәнді емес" бола алатынын айтты. Оның докторлық диссертациясы 1801-1851 жылдардағы Лондонның тарихи географиясына арналған еді.
Spate was born to a German father and an English mother in the Bloomsbury district of London, England. During the First World War, his father was interned as a German national and Spate fled to Iowa in the United States. He returned to England in 1919, where he developed an early interest in geography and history. He went on to study at St Catharine's College, Cambridge, in the 1930s. It was during this period that many of Spate's characteristic personality traits revealed themselves: he studied both English as well as Geography, thus cementing a deeply humanistic tendency that would become obvious in his future thinking. His irreverence and sense of humor was also manifest as well – he joined a Communist cell but was thrown out for his frivolity. He was later to claim that he could be 'solemn but not serious'. His doctoral dissertation was on the historical geography of London from 1801 to 1851.
Мансап
Спейттің диссертациясы жоғары бағаланды, бірақ оның бекем саяси нанымы Англияда академиялық мансабын дамытуға мүмкіндік бермеді. Бір жыл Редингте оқытушы болып жұмыс істегеннен кейін, 1937 жылы Мьянмада (бұрынғы Бирма) Рангун университетінде қызметке кірісті. Ол жерде отарлық тәуелсіздік күресіне қызығушылық танытып, Мьянма географиясы саласында жоғары сапалы көптеген еңбектер жазды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Спейт ерікті болып әскерге қатысты және Рангун әуежайына жасалған жапон шабуылында ауыр жарақат алды. Ол Үндістанға эвакуацияланды, онда жазылып, өлеңдер жазып, сонымен қатар әскери цензураның ерекше қызметін атқарды. 1944 жылы Нью-Делидегі (кейін Канди, Шри-Ланка) Жекеленген Қызметтер Топографиялық бөліміне ауысты, онда ол Бирма мәселесімен айналысатын бөлімнің бастығы болды. 1947 жылы Спейт Англияға оралды, онда Лондон университетінің құрамындағы Бедфорд әйелдер колледжінде қысқа мерзімге лекция оқыды, содан кейін Лондон экономикалық мектебінде тұрақты қызметке орналасты. Спейт Оңтүстік Азия географиясы бойынша маманы ретінде жайлы да беделді академиялық лауазымға ие болды. Осы кезеңде ол «Азияның өзгеретін бейнесі» кітабын жасауға қатысып, Пәкістан мен Үндістанның бөлінісіне қатысқан Пәнджаб шекаралық комиссиясының мүшесі болды. Алайда, Спейт 1951 жылы Англиядан кетіп, жаңа құрылған Австралия Ұлттық университетінің Тынық мұхиты (және Азия) зерттеулер мектебінде География профессоры болды. Спейтке кафедраны ұйымдастыру және студенттерді оқытуға толық еркіндік берілді, нәтижесінде ол Австралиядағы география ғылымына зор үлес қосты. 1954 жылы жарық көрген «Үндістан және Пәкістан: Жалпы және аймақтық география» атты еңбегі елдің ең толық және маңызды географиялық зерттемелерінің бірі ретінде кең танылды. Оңтүстік Азиядағы сарапшы ретінде бекінген Спейт Австралия мен Тынық мұхитына көбірек назар аударды. 1953 жылы Спейт Австралияның Аумақтар министрінің кеңесшісі болып тағайындалды, ол үшін Папуа-Жаңа Гвинея және Фиджи экономикасы мен демографиясы туралы маңызды есептер дайындады. Оның 1959 жылғы «Фиджи халқы» атты есебі ерекше атақты болды, өйткені ол Фиджинің тәуелсіздікке қол жеткізу процесін басқарудағы колониялық әкімшіліктерге нұсқаулық болды. 1969 жылы Папуа-Жаңа Гвинея университетін құруды ұсынған комиссияда жұмыс істеді. 1960 жылдары география ғылымы сандық бағытта дамыды. Спейттің гуманистік бейімі оны осы тенденциялармен келіспеді, сондықтан 1967 жылы Австралия Ұлттық университетінің Тынық мұхиты (және Азия) зерттеулер мектебінің директоры болып тағайындалды. Бұл оған пәндік пікірталастарға араласпауға мүмкіндік берген әкімшілік лауазым болды. Ол 1972 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін осы қызметте болды, содан кейін Тынық мұхиты тарихы кафедрасында жұмыс істеді. 1976 жылы зейнеткерлікке шығып, өзінің ең маңызды еңбегін – Тынық мұхитының үш томдық тарихын, «Испан көлі: Магелланнан бергі Тынық мұхиты» жазуға кірісті. Ол 2000 жылы 89 жасында дүние салды.
Spate's dissertation was admired, but his strong political beliefs made an academic career in England unlikely. After a year as a tutor in Reading, he took up a position at the University of Rangoon in Myanmar (then Burma) in 1937. There he became interested in the colonial struggle for independence, and produced a steady stream of high quality work on the geography of Myanmar. When World War II broke out, Spate joined he army as a volunteer and was seriously injured in the first Japanese raid on the Rangoon airport. He was evacuated to India, where he recuperated, wrote poetry, and served in the unusual capacity of a military censor. In 1944, he moved to the Inter Service Topographical Department in New Delhi (and later Kandy, Sri Lanka) where he was a major in charge of the section of the office dealing with Burma. In 1947, Spate returned to England, where he served briefly as a lecturer at the Bedford College for Women, which was part of the University of London before taking up a permanent position at the London School of Economics. Spate appeared to have achieved a comfortable and prestigious academic position as a specialist in South Asian geography – it was during this time he was involved in the creation of the book The Changing Face of Asia and served on the Punjab Boundary Commission that was involved in the partition of Pakistan from India. However, Spate left England in 1951 to become the Foundation Professor of Geography in the Research School of Pacific (and Asian) Studies at the newly established Australian National University. Spate was given carte blanche to organize the department and train students, and ended up having a large impact on geography as a discipline in Australia. In 1954, his work India and Pakistan: A General and Regional Geography was released to wide acclaim as one of the most magisterial and complete geographies of the country. Firmly established as an expert in South Asia, Spate turned his attention to Australia and the Pacific more broadly. In 1953, Spate became an advisor to the Australian Minister for Territories, for whom he produced important papers on the economy and demography of Papua New Guinea and Fiji. His 1959 report on The Fijian People was particularly notable, because it became the document that guided how colonial administers handled the process of Fiji's independence. In 1969, he served on the commission that recommended the creation of the University of Papua New Guinea. By the 1960s, the discipline of geography was growing more quantitative. Spate's more humanistic tendencies made him uncomfortable with these trends and in 1967 he was appointed Director of the Research School of Pacific (and Asian) Studies, Australian National University, a more administrative position which allowed him to avoid entanglement in disciplinary debates. He served in this capacity until his retirement in 1972, when he took up a position in the Department of Pacific History. He retired in 1976 and began writing his master work, a monumental three volume history of the Pacific, The Spanish Lake: The Pacific Since Magellan. He died in 2000 at the age of 89.