Кіріспе

Оуэнсборо – АҚШ-тың Кентукки штатындағы Дэвисс округінің орталығы және өздік басқару құқығы бар қала. Бұл штаттың халық саны бойынша төртінші ірі қаласы. Оуэнсборо АҚШ 60-тамыр жолы мен 165-ші мемлекетаралық тас жолының бойында, Луисвилл қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 172 шақырым (107 миль) қашықтықта орналасқан және Оуэнсборо қалалық аймағының бас қаласы болып табылады. 2020 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 60 183 адамды құрайды. Қалалық аймақтың халқы 116 506 адам деп есептелген. 2018 жылғы мәліметтер бойынша қалалық аймақ штаттың алтыншы ірі аймағы, ал микрополитенді аймақтарды ескергенде штаттың жетінші ірі халық шоғырланған орталығы болып табылады.

Тарих

Бұл аймақтағы жергілікті американдықтардың қоныстануына куәлік ететін іздер 12 мың жылға дейін соқталады. Алайда, британдықтардың қолдауымен жасалған бірнеше сәтсіз көтерілістен кейін, соңғы шауни тайпасы 18 ғасырдың соңына дейін осы аймақты тастап кетуге мәжбүр болды. Оуэнсбороға алғашқы қоныс аударған еуропалық текті адам 1797 жылы шекараны зерттеуші Уильям Смитерс немесе Смотерс болды, және өзен жағалауындағы саябақ оның құрметіне аталды. Бұл елді мекен бастапқыда Огайо өзенінің жанындағы жердің түсіне байланысты «Сары жаға» деп аталды. 1817 жылы Сары жаға ресми түрде полковник Абрахам Оуэннің есімімен Оуэнсбороу болып құрылды. 1893 жылы атаудың жазылуы қазіргі Оуэнсборо түріне қысқартылды. Оуэнсборо қаласы мен айналасында бірнеше дистилляторлар, көбінесе бурбон вискисін өндірді. Қазірге дейін жұмыс істеп келе жатқан ірі дистиллятор – Гленмор дистиллятор компаниясы, қазір ол Сазерак компаниясына тиесілі. Тағы бір дистиллятор, Грин Ривер дистиллятор компаниясы 1885 жылы құрылған және Оуэнсборо қаласында орналасқан. Ол бүгінгі күнге дейін жұмыс істеп келеді. 1936 жылдың 14 тамызында Оуэнсборо қаласының орталық бөлігінде АҚШ тарихындағы соңғы рет ашық түрде мойын орау оқиғасы болды. 26 жастағы афроамерикандық ер адам, Рейни Бетеа, 70 жастағы Лиша Эдвардсты зорлап өлтіргені үшін өте қысқа мерзімде (қылмыс пен жазалау арасында бар болғаны 37 күн өткен) айыпты деп танылып, сотталды. Оқиға карнавал атмосферасында өтті, сатушылар хот-дог сатты, көптеген адамдар, соның ішінде балалар мен журналистер бақылады. Айыпталушыны мойын орау рәсімін әйел шериф Флоренс Шумейкер Томпсон басқарды, ол осы процестегі рөлі үшін ұлттық БАҚ назарына ілікті, бірақ ол мойын орау құрылғысын іске қосудан бас тартты. Бетеа қайтыс болғаннан кейін көпшілік оның киімдерін, тіпті денесінің бөліктерін де естелік ретінде алу үшін жыртып тастады. Бұл оқиғаның тудырған ұяттан кейін Кентукки штатының Бас ассамблеясы көп ұзамай ашық түрде мойын орауды жою туралы шешім қабылдады. Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуымен Оуэнсбороны 1960 жылдардың басында ұйықтап жатқан өнеркәсіптік қаладан заманауи және кеңейіп келе жатқан қауымдастыққа айналдырған азаматтық инженерлік жобалар жүзеге асырылды. Көптеген жобалар Джонсон, Депп және Квизенберри атты консалтингтік инженерлік фирмасының бастамасымен іске асырылды, олар сол кезде округтік әуежайдағы ұшу-қону жолағын қайта жобалаумен айналысып жатқан; «Депп» аталған адам Кентуккидің ескі және танымал отбасының мүшесі болды, соның ішінде қаланың ең әйгілі ұлы, актер Джонни Депп те бар.

Өңдеу

1903 жылы Оуэнсборода бірнеше темекі кептіру орындары болған. Пинкертон темекі компаниясы Оуэнсборо қаласында Red Man (қазір Американың ең жақсы шайнама темекісі) темекісін өндірген. Swedish Match компаниясы қала шекарасының сыртындағы зауытта Американың ең жақсы шайнама темекісін жасауды жалғастыруда. 1884 жылы құрылған Оуэнсборо вагон компаниясы елдегі ең ірі және беделді вагон компанияларының бірі болды. Компания сегіз түрлі және өлшемдегі вагонмен 20 ғасырдың басында сапа стандартын белгіледі. Фредерик А. Эймс 1887 жылы Вашингтоннан (Пенсильвания штаты) Оуэнсбороға келді. Ол атпен жүретін кареталарды жөндеу үшін Carriage Woodstock компаниясын құрды. 1910 жылы ол Ames таңбасымен автомобильдер шығара бастады. 1912 жылы Эймс өнеркәсіпші Винсент Бендиксті жұмысқа алды, содан кейін компания Ames Motor Car Company болып қайта аталды. Техас штатындағы бір автодилер компанияның өнімін "ең жақсы 1500 долларлық" машина деп атағанына қарамастан, компания 1915 жылы өз моделін шығаруды тоқтатты. Содан кейін компания кеңінен сатылатын Ford Model T үшін қосалқы корпус жасауға кірісті. 1922 жылы компания өзін жаңартты және Ames Corporation деген атпен жиһаз өндіруді бастады. 1970 жылы компания Whitehall Furniture компаниясына сатылды. Kentucky Electrical Lamp Company, шам өндіретін компания 1899 жылы құрылды; кейін 1918 жылы Kentucky Radio Company (Ken Rad) компаниясы сатып алды, 1945 жылы General Electric компаниясы, ал 1987 жылы MPD, Inc. сатып алды. Олар 1935 жылғы 24 мамырда Цинциннатидегі Кроссли алаңында Reds және Phillies командалары арасындағы тарихтағы алғашқы түнгі ойынды жарықтандырған шамдарды жасады. Оуэнсборо зауыты General Electric компаниясының вакуумдық түтіктерді өндіру операцияларының маңызды бөлігі болды, қабылдағыш түрлері мен әскери/өнеркәсіптік керамикалық түрлерін өндірді. 1961 жылы Оуэнсбородағы General Electric зауытының инженерлері Compactron деп аталатын вакуумдық түтіктер отбасын ұсынды. 1932 жылғы маусымда Джон Г. Барнард Огайо өзенінің жанындағы Бірінші және Фредерика көшелерінде орналасқан шағын ғимаратта Modern Welding Company компаниясын құрды, қазір сол жерде Bluegrass Music Hall of Fame and Museum орналасқан. Бүгінде Modern Welding Company компаниясының АҚШ бойынша тоғыз болаттан жасалған резервуарлар мен ыдыстарды жасауға маманданған еншілес компаниялары бар, сондай-ақ Кентукки және Индиана штаттарында бес дәнекерлеу жабдықтарын сататын дүкені бар. Компания жанғыш және тұтанғыш сұйықтықтарды сақтауға арналған жер асты және жер үсті болат резервуарларын жеткізушілердің арасында ең ірісі болып табылады. Компания 2007 жылы 75 жылдығын тойлады. Texas Gas Transmission Corporation 1948 жылы Memphis Natural Gas Company және Kentucky Natural Gas Corporation компанияларының бірігуі нәтижесінде құрылды және штаб-пәтерін Оуэнсборо қаласында орналастырды. Содан бері Texas Gas төрт рет меншік иесін ауыстырды. Компания 1983 жылы CSX Corp., 1989 жылы Transco Energy Corp., 1995 жылы Williams және 2003 жылы Loews Corporation компанияларына сатылды.

География

Оуэнсборо Огайо өзенінің иілісінде, Индиана штатының Эвансвилл қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 37 миль (60 км) жерде орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша Оуэнсбороның жалпы ауданы – , оның ішінде құрлық және , немесе 6,47%-ы су.

Климат

Оуэнсбороның ылғалды субтропикалық климаты бар, ол ыстық, ылғалды жаздармен және қоңыржай суық қыстармен сипатталады. Қыс айларында күндізгі температураның күрт өзгеруі мүмкін. Ал жаз айларында ауа райы тұрақтырақ болады. Жыл бойында ауа райының күрт нашарлауы, соның ішінде торнадо қаупі де жиі кездеседі, қала тарихында осыған байланысты бірнеше маңызды оқиғалар болған. Мәселен, 1952 жылдың 9 желтоқсанында F3 торнадосы қаланың ортасынан өтіп, үш адамды жарақаттады.

Демография

2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 58 083 адам және 23 380 үй шаруашылығы тіркелді. Халық тығыздығы 26 072 тұрғын үй бірлігін құрады, орташа тығыздық 8,7% болды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 87,5% ақ нәсілді, 7,3% афроамерикандық, 0,9% азиялық, 0,1% американдық үндістер, 0,01% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,55% басқа нәсілдер мен 2,5% екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын халықтың 3,2% -ы латын американдықтары немесе испандықтар еді. 23 380 үй шаруашылығының ішінде 23,7% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 44,7% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 13,9% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 37,8% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылығының 33,3% жеке тұлғалардан тұрады, ал 14,0% -ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,29 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,91 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас ерекшеліктері: 23,7% -ы 18 жасқа дейінгілер, 9,8% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 27,4% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 22,4% -ы 45-64 жас аралығындағылар және 16,3% -ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер. Орташа жас 37 жасқа тең. Әр 100 әйелге 87,6 еркек, ал 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 82,6 еркек шалысады. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 37 289 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 41 333 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 33 429 доллар, ал әйелдердің 21 457 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 21 183 доллар болды. Отбасылардың 12,2% және халықтың 18,4% кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 20,9% және 65 жастан асқандардың 12,4% кедейлікте өмір сүреді.

Қалалық аумақ

2007 жылғы халық санауы бойынша Оуэнсборо агломерациясына Дэвис, Хэнкок және Маклин округтері кіреді.

Өнер және мәдениет

Оуэнсборо 2013 жылы «Американың үздік қаласы» атағын алды. Оуэнсборо «Area Development» журналының «Оңтүстік аймақтың 20 үздік қаласы» тізімінде төртінші орынға, ал «Төмендеуді жеңуге көмектесетін факторлар» бойынша «Үздік 25 шағын қала» тізімінде тоғызыншы орынға ие болды.

Дін

1937 жылы Папа Пий XI штаттың батыс үштен бір бөлігін қамтитын Оуэнсборо Рим-католик епархиясын құрды. Ол 32 округті қамтиды және шамамен 32 375 шаршы километр (12 500 шаршы миль) аумақты құрайды. Көптеген адамдар бұл аймақты негізінен католик деп есептесе де, соңғы онжылдықтарда Оңтүстік баптистер сияқты евангелистік дін өкілдерінің саны күрт өсті. Кентукки баптистерінің конвенциясы аймақта көптеген шіркеулерге ие. Оуэнсборо қаласында сонымен қатар Америка Құрама Штаттарындағы ең көне синагогалардың бірі – Temple Adath Israel орналасқан. Сондай-ақ, Оуэнсборо қаласында Келісімді баптистік теологиялық семинариясының кампусы да бар.

Оқиғалар

Оуэнсборо – «әлемдегі барбекю астанасы»; қала Халықаралық барбекю фестивалі мен байқауын мамыр айының әр екінші жексенбісінде өткізеді. Оуэнсборода «ROMP», «River of Music Party» – блюграсс музыка фестивалі ұйымдастырылады. ROMP жылына 25 000 келушіге дейін өсті. Lanham Brothers Jamboree – бұл Оуэнсбородағы Diamond Lake Resort театрында сәуірден қыркүйекке дейін әр екінші сенбіде өтетін шара. Жаз айларында қала «Жұма күні 5-тен кейін» атты 16 апталық тегін ашық ауадағы концерттер циклын ұсынады, ол пандемиядан кейін қайта жаңғыртылды. «Owensboro PumpkinFest» фестивалі әр қыркүйек айында Sportscenter/Moreland Park кешенінде өткізіледі. Фестивальге тағам сатушылар, қолөнер шеберлері, аттракциондар, балалар мен ересектерге арналған ойын-сауықтар мен жарыстар, сондай-ақ қабақтарды қолданатын сайыстар кіреді. Бұл шараны Гленмери қарындастары бастамамен ұйымдастырылған, мақсаты – хабардарлықты арттыру және қаражат жинау. Оуэнсборо көпмәдениетті фестивалі әр жыл сайын түрлілікті тойлау мақсатында өткізіледі.

Спорт

Оуэнсборо Ойлерс бейсбол командасы студенттердің ағаш таяқшамен ойнайтын Огайо аңғары лигасынде бақ сынасады. Ойлерлер 2008 жылы KIT Лигасының плей-офф чемпионы атанды, ал 2006 жылы KIT Лигасының маусым чемпионы болды. Команданың аты 1940 жылдары болған "Оуэнсборо Ойлерс" бейсбол клубының ферма командасының құрметіне қойылған. Қаланың көптеген жоғары мектептері талантты колледж және кәсіби спортшыларды тәрбиеледі.

Үкімет

Оуэнсборо қаласы 1954 жылдан бері қалалық басқару жүйесі бойынша жұмыс істеп келеді. Азаматтар қала әкімі мен төрт қалалық комиссарды сайлайды, олар Комиссарлар кеңесін құрайды. Комиссарлар кеңесі – қалалық биліктің заң шығару органы және азаматтардың мүдделерін қорғайды. Комиссарлар кеңесі қала басшысын тағайындайды, ол қаланың күнделікті басқаруын жүзеге асырады. Қала әкімі төрт жылдық мерзімге сайланады. Әрбір қалалық комиссар екі жылдық мерзімге сайланады. Қала басшысының қызмет мерзімі белгіленбеген және оның жұмысының нәтижелеріне байланысты.

Білім

Оуэнсборо мемлекеттік мектептері, Дэвисс округі мемлекеттік мектептері және Оуэнсборо епархиясының католиктік мектеп жүйесі Оуэнсборода және оның төңірегіндегі K 12 білім беруді қадағалайды. Оуэнсборода екі жеке, төрт жылдық колледж – Брешиа университеті (католиктік) және Кентукки Веслиан колледжі, сондай-ақ бір мемлекеттік колледж – Оуэнсборо қоғамдық және техникалық колледжі бар. Оуэнсборода Деймар колледжінің кампусы орналасқан, ал Батыс Кентукки университетінің де аймақтық кампусы бар. 2006 жылы Луисвилл университетінің зерттеу орталығы Митчелл мемориалдық қатерлі ісік орталығында, Оуэнсборо медициналық денсаулық сақтау жүйесінің бөлігінде құрылатыны туралы жарияланды. Бұл орталықта темекі өсімдіктерінен Гардасил деп аталатын алғашқы адам папиллома вирусына қарсы вакцинаны қалай жасауды зерттеу жоспарланған. U of L зерттеушілері доктор Альберт Беннет Дженсон мен доктор Шин Дже Гим 2006 жылы осы вакцинаны ашты. Егер зерттеу сәтті аяқталса, вакцина Оуэнсборо қаласында өндіріледі. Оуэнсборода Дэвисс округінің кітапханасы бар.

Баспа және онлайн

Күнделікті газет – «Мессенджер Инквайрер», ол Кентукки штатының Падука қаласындағы «Пакстон Медиа Группасы» меншігінде. «Owensboro Times» – жергілікті онлайн жаңалықтар сайты.

Радио

Оуэнсбородан хабар тарататын радиостанцияларға WBIO, WXCM, WLME, WOMI, WVJS және WBKR жатады. Ал WSTO FM радиостанциясы Оуэнсборо қаласына лицензияланған, алайда оның студиялары қазір Эвансвилл қаласында орналасқан.

Теледидар

Қалада теледидар станциялары болмаса да, ол Эвансвилл теледидар нарығының құрамына кіреді, және Нильсен Медиа Зерттеулері мәліметінше, АҚШ-та 100-ші орында тұр. Дегенмен, 2007 жылдың басында NBC-ге қарасты WFIE TV телеарнасы Оуэнсборо қаласында бюро ашты, ол нарықтың Кентукки штатындағы жаңалықтарын жарып көрсетіп береді. Көптеген жергілікті телеарналар Эвансвилл (Индиана штаты), Оуэнсборо (Кентукки штаты) және Хендерсон (Кентукки штаты) қалаларына қызмет ететінін жиі жарнамалайды.

Көлік

I 165, US 60 және US 431 Оуэнсборо қаласын қызмет етеді, US 431 бұрынғы US 60 айналма жолында (қазір US 60 деп белгіленген) аяқталады. US 231 және US 60 Оуэнсборо қаласының айналасында жартылай белдеу құрайды. KY 81, KY 56, KY 331, KY 298, KY 54 және KY 144 де қалаға қызмет көрсетеді. Оуэнсборо-Дэвисс округінің аймақтық әуежайы, Эвансвилл аймақтық әуежайымен бірге, аймақтың басты коммерциялық әуежайларының бірі болып табылады. Оуэнсборо қалалық көлік жүйесі (OTS) тұрғындарға автобус қызметін ұсынады, ал Грин-Ривер округішілік көлік жүйесі (GRITS) мүмкіндігі шектеулі тұрғындарға, қалыпты маршруттық автобустарда жүре алмайтындарға арналған мамандандырылған автобус қызметтерін ұсынады.