Кіріспе
Комодор Дадли Райт Нокс (21 маусым 1877 – 11 маусым 1960) – испан-американ соғысы мен Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің офицері болған. Ол сонымен қатар көрнекті теңіз тарихшысы және көп жылдар бойы Әскери-теңіз департаментінің тарихи кеңсесіне жетекшілік еткен, қазір Теңіз тарихы және мұра басқармасы деп аталады.
Commodore Dudley Wright Knox (21 June 1877 – 11 June 1960) was an officer in the United States Navy during the Spanish–American War and World War I. He was also a prominent naval historian, who for many years oversaw the Navy Department's historical office, now named the Naval History and Heritage Command.
Ерте өмір
Вашингтон штатындағы Форт-Валла-Валла қаласында туған Нокс Вашингтон қаласындағы мектепте оқып, 1896 жылдың 5 маусымында АҚШ Әскери-теңіз академиясын бітірген.
Кәсіби мансап
Испания-Америка соғысы кезінде Куба суларында "Мейпл" бурамалы кемесінде қызмет етті. 1899-1902 жылдардағы Филиппин-Америка соғысы және 1899-1901 жылдардағы Қытайдағы Боксер көтерілісі кезінде "Альбай" және "Ирис" канонерлік кемелеріне қолбасшылық етті. Содан кейін Әскери-теңіз күштерінің алғашқы үш эсминцісі – "Шабрик", "Уилкс" және "Декатур" басқарды, ал одан кейін Бірінші Торпедалық Флотилияға басшылық етті. Президент Теодор Рузвельт әлемді аралап жүрген "Ұлы Ақ Флоттың" 1907-1909 жылдардағы саяхаты кезінде "Небраска" (BB 14) линкорында қару-жарақ офицері болып қызмет етті. 1908 жылдың 18 мамырында, "Ұлы Ақ Флот" Калифорния штатының Сан-Франциско қаласында тоқтағанда, контр-адмирал Боуман Х. МакКалланың қызы Лили Хазард МакКаллаға (1878-1965) үйленді. Олардың бір ұлы болды – Дадли Сарджент Нокс (1909-1968). Лилидің інісі Артур МакАртур III, Дадлидің Теңіз академиясындағы сыныптасы болды. 1912-1913 жылдары Теңіз соғыс колледжінің екі жылдық курсын бітіргеннен кейін Атлантикалық Торпедалық Флотилияның командирі капитан Уильям Симстің көмекшісі болды. 1915 жылы Нокс АҚШ Теңіз институтының басылымдарында жарияланған ықпалды мақаласы арқылы теңіз операциялық доктринасын дамытуда жетекші рөл атқарды. Ол Атлантика және Тынық мұхиттарындағы Флоттың қару-жарақ офицері болып қызмет етті, Теңіз барлау басқармасында жұмыс істеді және Гуантанамо шығанағындағы Теңіз базасының қолбасшысы болды. 1917 жылдың қараша айында ол Еуропа суларындағы АҚШ Теңіз күштерінің қолбасшысы адмирал Уильям Симстің штабына қосылды және жоспарлау бөлімінде, кейін тарихи бөлімде қызмет еткені үшін "ерекше қызметі" үшін Теңіз кресімен марапатталды. 1918 жылдың 1 ақпанында капитандық шеніне көтерілді. 1919 жылдың наурыз айында АҚШ-қа оралғаннан кейін Теңіз соғыс колледжінің факультетінде бір жыл қызмет етті, сол кезде ол кәсіби әскери білімді тексерген Нокс-Кинг-Пай комиссиясының маңызды мүшесі болды. 1920-1921 жылдары бронекер "Бруклин" (ACR 3) және қорғалған крейсер "Чарльстон" (C 22) басқарды, содан кейін Теңіз операцияларының бастығы кеңсесіндегі қызметіне қайта оралды. 1920 жылы Нокс теңіз саласындағы публицист ретінде жұмысын бастады, 1923 жылға дейін "Армия және Теңіз журналының" теңіз редакторы болып жұмыс істеді. 1924 жылдан 1946 жылға дейін "The Baltimore Sun" газетінің теңіз тілшісі, ал 1929 жылдан бастап "New York Herald Tribune" газетінің теңіз тілшісі болды. 1921 жылдың 20 қазанында Теңіз күштерінің зейнеткерлер тізіміне енгізілді, бірақ белсенді қызметін жалғастырды, сонымен қатар Теңіз жазбалары мен кітапхана басқармасының басшысы және Теңіз департаментінің кураторы болып жұмыс істеді. Нокс Теңіз тарихы қорының құрылуына үлкен үлес қосты. Екінші дүниежүзілік соғыстың басында оған Теңіз тарихының орынбасары директоры міндеті қосымша жүктелді. Оның жетекшілігі жиырма бес жыл бойы еңбекқорлыққа, тиімділікке және бастамашылыққа шақырып, Теңіз күштерінің мұрағаттық және тарихи жұмыстарын басқарды, жетілдірді және кеңейтті. Президент Рузвельт, Флот адмиралы Эрнест Дж. Кинг және Теңіз департаментіндегі басқа да жоғары лауазымды тұлғалармен жеке байланыстарының арқасында ол Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін және оның кезінде сахна артында маңызды рөл атқарды. Оның жазған еңбектерінің ішінде алғашқы кітабы "Америка теңіз күшінің басылуы" (1922) және "АҚШ Теңіз күшінің тарихы" (1936) кіретін, соңғысы "АҚШ Теңіз күшінің ең жақсы бір томдық тарихы" деп танылды. Президент Рузвельтпен жеке байланысы арқасында ол 1798-1800 жылдардағы Франциямен болған Квази соғыс, Бірінші Барбарий соғысы және Екінші Барбарий соғысы туралы теңіз операцияларына қатысты маңызды көп томдық құжаттар жинағын жариялай алды. 1945 жылдың 2 қарашасында коммодор шеніне көтерілді және Екінші дүниежүзілік соғыстағы АҚШ Теңіз күштерінің операцияларының нақты жазбаларын жинау және сақтауды басқарғаны үшін "ерекше еңбегі" үшін "Құрмет легионы" орденімен марапатталды, осылайша осы маңызды ақпаратты ұрпақтар үшін сақтап қалды. Нокс 1946 жылдың 26 маусымында барлық белсенді қызметтен босатылды. 1960 жылдың 11 маусымында Мэриленд штатының Бетезда қаласында қайтыс болды. Оның 24 қораптағы қағаздары Конгресс кітапханасының қолжазба бөлімінде сақталады. АҚШ Теңіз күштерінің кемесі "Нокс" оның құрметіне аталды, сондай-ақ Теңіз тарихы қорының коммодор Дадли В. Нокс Теңіз тарихының өмір бойына жетістіктері үшін сыйлығы да оның есімімен аталады. Монтерейдегі (Калифорния) Теңіз аспирантурасының кітапханасы да оның құрметіне аталған.