Кіріспе
Адам шахматы – шахматтың кейіпкерлер ретінде нақты адамдармен ойналатын түрі. Адам шахматы әдетте ашық ауада, үлкен шахмат тақтасында немесе жерде ойналады және көбінесе Ренессанс жәрмеңкелерінде кездеседі. Вьетнамда адам шахматы – елдің жалпы халықтық мерекелерінде, әсіресе Солтүстік Дельта аймағында, және осымен қатар Қаңтар айында (Жаңа жыл) өткізілетін халықтық ойындардың бірі. Адам шахматы – бұл шахмат ойыны, онда адамдар шахмат фигураларының ролін атқарады. Адам шахматы ойналғанда көрермендер көп жиналады, бірақ ойыншылардың ойыннан ығыспауы үшін барлығы үнсіз болуға тырысу керек.
Human chess, living chess or live chess is a form of chess in which people take the place of pieces. Human chess is typically played outdoors, either on a large chessboard or on the ground, and is often played at Renaissance fairs. In Vietnam, human chess is one of the folk games that take place during folk festivals of in general and the Northern Delta in particular, especially during the Lunar New Year of the nation. Human chess is actually a chess game where people act as chess pieces. Playing human chess often gathers a large number of spectators, but all must try to keep quiet so that the players are not scattered.
Нысандар
Адамдар ойнайтын шахмат ойындарының көптеген түрлері – сахналық күреске дайындалған актерлердің ойнайтын хореографиялық қойылымдары болып табылады. Мұндай жағдайда, фигураларды ұстау хореографиялық төбелес арқылы көрсетіледі, оның нәтижесінде фигураның нақты алынғаны немесе алынбағаны анықталады. Балама ретінде, фигуралар Креативті анахронизм қоғамы қолданатын сияқты ережелерге сәйкес келіп, жаттығу жасауы мүмкін.
Іс-шаралар
1923 жылдан бері Италияның Венеция маңындағы Маростица қаласында қыркүйек айының екінші аптасында екі жылда бір рет костюмді адамдар шахмат ойыны қойылады. Бұл ойын 1454 жылы екі жас рыцарь ойнаған аңызға толы шахмат партиясын еске түсіреді. Олар осы партия арқылы қайсысы сүйікті қызға қалың сұрауға лайық екенін анықтамақ болған. Іс-шара 3 күнге созылады. Ойынға қатысушылар тарихи киімдер киеді. Адам шахматының арнайы комитет бекіткен қатаң ережелері бар. Көрсетілім 30 минутқа дейін жалғасады. Жапондық шёги ойынына келсек, Ямагатаның Тендо қаласында әр жылғы сәуір айының соңында өткізілетін "人間将棋" (Ningen Shōgi) деп аталатын шара бар, онда адамдар үлкен шёги фигураларымен бірге Сенгоку дәуірінің киімдерін киеді. Тендо мен Маростица 1993 жылдан бері бауырлас қалалар болып табылады. Сянцзиде адам шахматы Вьетнамда дәстүрлі, онда ол "cờ người" деп аталады және көптеген вьетнамдық ауылдық және храмдық мерекелерде маңызды орынға ие.
Шығармалық бейнелер
Адам шахматы Льюис Кэрроллдің "Көзілдірмен" (1871) атты еңбегінде кездесетін тақырып. "The Chessmen of Mars" шығармасында марсиандық шахматтың Jetan деген түрі бейнеленген, онда шахмат фигуралары адам тұтқындары болып табылады, ал ойындағы тұтқындардың алынуы олардың өлімге дейін күресуімен ауыстырылады. "Үлкендер жері" сериалының 2/4 бөлімі "Қауіпті қадамда" ақылдан безген Шахмат шебері кішкентай адамдарды тірі шахмат фигуралары ретінде пайдаланады; егер олар қашып құтыла алмаса, олар СИД-ке тапсырылады немесе өлтіріледі. "Гарри Поттер және философ тасы" кітабында сиқырмен жанға келтірілген, адам мөлшеріндегі фигуралармен Сиқырлы шахмат ойыны бейнеленген. Гарри, Рон және Гермиона кейіпкерлері үш фигураның орнына келеді. "Аңшылар" сериалында Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде концлагерьде ойналған адам шахматы көрсетілген. Бұл Аушвиц мұражайы тарапынан сынға ұшырады, себебі мұндай ойын ешқашан өткен емес. "Түрмеші" сериалының "Шахмат-мат" атты эпизодында басты кейіпкер осындай шахмат матчында ойнайды. "Таңғажайып әңгімелер" жинағының "Шахмат" бөлімінде басты кейіпкер ойнауға мәжбүр болатын адам шахматы бейнеленген. Жоюға ұшыраған шахмат фигуралары өлтірілгендей көрінеді, бірақ соңында барлық өлтірулер мен өлімдер жалған екені анықталады.