Кіріспе
Германияның құрылмай қалған ұшақ өндірушісі
Siemens Schuckert (немесе Siemens Schuckertwerke) – 1966 жылы Siemens AG құрамына енген, Берлин, Эрланген және Нюрнберг қалаларында штаб-пәтері орналасқан неміс электртехникалық компаниясы. Siemens Schuckert компаниясы 1903 жылы Siemens & Halske компаниясы Schuckertwerke компаниясын сатып алғанда құрылған. Кейіннен Siemens & Halske байланыс инженериясына, ал Siemens Schuckert энергетика және пневматикалық құралдарға маманданған. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Siemens Schuckert ұшақтарды да өндірген. 1908 жылы компания атақты Protos көліктерін өндіруді бастады. Екінші дүниежүзілік соғыста компанияның Аушвиц маңындағы Моновицте ұшақтар мен басқа да бөлшектерді шығаратын зауыты болды. Зауыттың жанында Бобрек тұтқындық лагері орналасқан жұмысшылар лагері болды. Siemens Schuckert логотипі – ортасында кішірек S әрпі басылған үлкен S әрпі, кішірек S әрпі 45 градусқа солға бұрылған. Бұл логотип 1960 жылдардың соңына дейін қолданылды, одан кейін екі компания Siemens Reiniger Werke AG компаниясымен бірігіп, қазіргі Siemens AG компаниясын құрды.
Ұшақ
Siemens Schuckert компаниясы Бірінші дүниежүзілік соғыс және соғыс аралық кезеңде бірнеше конструкциялар жасады. Олар Siemens Halske таңбасымен ұшақ қозғалтқыштарын да өндірді, Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін бұл олардың басты өнімдеріне айналды. 1936 жылы компания Brandenburgische Motorenwerke, немесе қысқасы Bramo деп қайта құрылды, ал 1939 жылы BMW компаниясы сатып алып, BMW Flugmotorenbau деп өзгертілді.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
Siemens Schuckert Бірінші дүниежүзілік соғыстың басында бірнеше ауыр бомбалаушы ұшақтарды жобалап, жеті Riesenflugzeug-ті құрды. Ұзаққа созылатын стратегиялық миссиялар үшін арналған SSW R сериясы үш 150 а.к. Benz Bz. III қозғалтқышымен жабдықталған, кабинадағы екі пернеге қуат берді. SSW R. I-ден SSW R. VII-ге дейінгі модельдерде олар ортақ беріліс қорабына қосылған, былғары конус және орталық кілт байланыс муфтасы арқылы. Қозғалтқыш істен шыққан жағдайда (сол кезде жиі болатын жағдай), бомбалаушы ұшақ үшіншісі жөнделгенде екі қозғалтқышпен ұшуды жалғастыра алатын. Екі беріліс білігі беріліс қорабынан қуатты қанат тіректерінде орнатылған перне беріліс қораптарына жеткізді. Муфта жүйесінде кейбір мәселелер болғанымен, дұрыс күтім болғанда беріліс қорабы сенімді болды. SSW R.1 мен SSW R. VII үлгілері ерекше пішіндес корпустарымен ерекшеленді. Осы ұшақтардың бірнешеуі (SSW R. V-дан SSW R. VII-ге дейін) Шығыс майданында соғысты. Концепциясы қызықты болғанымен, олардың және басқа компаниялардың R типтерінің құны тым жоғары болды, сондықтан әуе күштері ақырында бұл идеядан бас тартып, соғыс соңында практикалық жобалар пайда болғанға дейін күтті. Алғашқы истребитель Siemens Schuckert E. I 1915 жылдың ортасында пайда болды және Siemens Halske Sh. I қозғалтқышымен жабдықталды – Siemens Schuckert әзірлеген жаңа роторлы қозғалтқыш, онда цилиндрлер мен коленвал қарама-қарсы бағытта айналды. Әр түрлі Feldflieger Abteilung-ке шамалы мөлшерде өндірілген машиналар берілді, олар сол кезде негізінен эскорт міндеттері үшін қолданылатын Fokker және Pfalz монопландарының жеткізілімдерін толықтырды. Желілік Argus AsII қозғалтқышымен жабдықталған SSW E. II прототипі 1916 жылдың маусымында апатқа ұшырап, SSW R типтерін жобалаушылардың бірі Франц Стеффеннің қазасына әкелді. 1916 жылдың басында неміс монопландарынан шыққан бірінші буын Nieuport 11 және одан кейін пайда болған Nieuport 17 ұшақтарынан басымдыққа ие болды. Siemens Schuckert Nieuport 17-нің үлгісін зерттеу үшін алды. Нәтижесінде пайда болған SSW D. I Siemens Halske Sh. I қозғалтқышымен жабдықталды, бірақ әйтпесе Nieuport 17-нің дерлік сөзбе-сөз көшірмесі болды. Бұл ұшақ Siemens Schuckert компаниясының көптеп тапсырыс берген алғашқы истребителі болды, бірақ ол жеткілікті мөлшерде қолжетімді болған кезде (1917 жылдың соңында) ол қазіргі Albatros истребительдерінен басымдыққа ие болды. Sh. I қозғалтқышының жетілдірілуі 11 цилиндрлі, 160 а.к. Sh. III роторлы қозғалтқышын жасауға әкелді, бұл соғыс кезіндегі ең жетілдірілген роторлы қозғалтқыштардың бірі болды. D. I истребителі 1917 жылдың соңында Siemens Schuckert D. III-тің дамуына негіз болды, ол 1918 жылдың басында шектеулі өндіріске енді және үй қорғанысы бөлімшелерінде жоғары жылдамдығымен көзге түсетін перехватчик ретінде қолданылды. Одан әрі жақсартулар оның басқаруын және өнімділігін жақсартты, нәтижесінде Siemens Schuckert D. IV пайда болды. Жобаның бірнеше нұсқалары үшұшақтар мен бірұшақтарды қамтыды, бірақ олардың ешқайсысы өндіріске шығарылмады.
Соғыс аралығындағы өндіріс
Соғыс аяқталғаннан кейін D.IV өндірісі жалғасты, негізінен Швейцарияға сату үшін, олар 1920 жылдардың соңына дейін осы ұшақтарды пайдаланды. Келесі жылы Версаль келісімшартына қол қойылғаннан кейін Германиядағы барлық ұшақ өндірісі тоқтатылды. Siemens Schuckert дереу таратылды, бірақ Siemens Halske Sh.III сатуды жалғастырды және азаматтық нарыққа арналған кішірек қозғалтқыштарды әзірлеуді бастады. 1920 жылдардың ортасына қарай олардың роторлық қозғалтқыштары сұраныстан қалды, бірақ осы негізгі механиканың "айналмайтын" нұсқалары 7 цилиндрлі радиалды қозғалтқыштар сериясына әкелді – Sh.10-нан Sh.14A-ға дейін, Sh.14A 150 а.к. дейін қуатты болды. Sh.14A оқу ұшақтары нарығында ең көп сатылатын модельге айналды, және барлық нұсқаларының 15 000-нан астам данасы салынды. Siemens Halske компаниясының үлкен қуатты ұшақтарға арналған бәсекеге қабілетті қозғалтқыштары болған жоқ, осы мәселені шешу үшін 1929 жылы 9 цилиндрлі Bristol Jupiter IV өндіруге лицензия алды. Неміс нарығына бейімделу үшін шағын өзгерістер енгізіліп, Sh.20 және Sh.21 қозғалтқыштары жасалды. Sh.14-тің жетілдірілуінен кейін, қозғалтқыш 900 а.к. қуатты Sh.22 дизайнын жасау үшін кеңейтілді. 1933 жылы RLM жаңа қозғалтқыш номенклатурасын енгізді, соның нәтижесінде бұл дизайн Sh.322 деп аталды, ал Siemens компаниясына 300-інші серия нөмірі берілді. Sh.322 дизайнында сенімділік мәселелері болды және ол кең таралған жоқ.
Брамо
Компания 1936 жылы Bramo болып қайта ұйымдастырылды және енді өздеріне тиесілі үлкен қозғалтқышты дамытуды жалғастырды. Sh.322-ні жанармай инжекциясымен және жаңа суперкомпрессормен жаңарту нәтижесінде 1937 жылы өндіріске түскен Bramo 323 Fafnir қозғалтқышы пайда болды. Бұл кезде конструкциясы жағынан сәл көне болғанымен, қозғалтқыш салыстырмалы түрде нашар жанармай үнемдеуіне қарамастан, өте сенімді қуат агрегатына айналды және 1944 жылы өндіріс тоқтағанға дейін 5500 данасы жасалды.
BMW ІІ дүниежүзілік соғыс
Дизайн тұрғысынан алғанда, 323-ші модель негізінен өсу мүмкіндігі шектеулі, дамуға келмейтін жол болды. Соғыс басталған кезде оның 1000 ат күші өнімділік деңгейінің төменгі шегінде болды және пайдалануы көліктік және бомбалаушы ұшақтармен ғана шектелді. 1500 ат күшіне дейін жеткізілетін қозғалтқышты құру мақсатында Bramo, 329-шы модель ретінде, екі қатарлы нұсқасын әзірлеуге кірісті. Бұл, Pratt & Whitney Hornet қозғалтқышын екі қатарлы BMW 139-ға дейін жеткізуге тырысқан BMW компаниясындағы ұқсас әзірлемелерді қайталады. 1939 жылы BMW Bramo компаниясын сатып алған кезде екі қозғалтқыш та дизайны бойынша дайын болған еді, бірақ 329-шы модельге қатысты жұмыстар тоқтатылып, назар тамаша BMW 801 қозғалтқышын жасауға аударылды.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Екі қатарлы радиалды дамыту қауіпті жоба екенін түсінгендерінен, Брамо инженерлері 1938 жылы осьтік ағынды реактивті қозғалтқыштарды да әзірлеуді бастады. Олар екі үлгі бойынша жұмысты жалғастыруға келісімшарт алды, бұл үлгілер кейіннен RLM реактивті қозғалтқыштарды ресми түрде қолдауды бастағанда 109 002 және 109 003 болып аталды. 002 үлгісі қосымша тиімділік үшін жетілдірілген қарама-қарсы айналатын компрессорды пайдаланды, ал 003 үлгісі қазіргі заманғы конструкцияларда қолданылатын қарапайым компрессор/статор жүйесін пайдаланды. 002 үлгісі тым күрделі болып шықты және оның жұмысы көп ұзамай тоқтатылды, бірақ 003 үлгісі үміт беруші нәтижелер көрсетті және ақырында BMW 003 қозғалтқышына айналды.
Моновиц
Компания Моновицке жақын жерде, ұшақтарға бөлшектер шығаратын және Бобрек концентрациялық лагері деп белгіленген жұмыс лагеріне ие болды. Ол өз зауытында остарбайтер құл еңбекшілерін, сондай-ақ Аушвиц тұтқындарын пайдаланды. Бробрекке бағынышты негізгі зауыт синтетикалық резеңке және бензин өндіруге арналған болды және ол соғыс кезінде Германиядағы ең ірі химиялық компаниялардың бірі – IG Farben компаниясына тиесілі еді. Бұл, қарулы күштерді қару-жарақпен қамтамасыз ету үшін ірі неміс компаниялары құрған көптеген Аушвиц қосалқы лагерлерінің бірі болды, аталған компаниялардың ішінде Крупп, Рейнметалл және AEG де бар еді. Олар пистолеттер мен пулеметтер сияқты шағын қару-жарақтар ғана емес, сонымен қатар артиллерия сияқты ірі қару-жарақтарды, сондай-ақ U-кемелер мен ұшақтарға қажетті бөлшектерді де жасап шығарды.