Кіріспе

Американдық теледидар жаңалықтары форматы

"Eyewitness News" – визуалды элементтерге және динамикалық бейнежазбаларға баса назар аударатын, бұрынғы "камера алдындағы хабаршы" форматын ығыстырған телеарна презентациясының стилі.

Вестингхаус

Америкалық теледидарда «Eyewitness News» атауының ең алғашқы қолданылуы 1959 жылғы 6 сәуірде тіркелді. Ол кезде Кливленд қаласында орналасқан және Westinghouse Broadcasting компаниясына тиесілі болған KYW TV (қазір WKYC TV) телеарнасы елдегі алғашқы 90 минуттық жергілікті жаңалықтар бағдарламасын («Eyewitness» деген атаумен) іске қосты. Бұл бағдарлама сол кездегі 15 минуттық ұлттық жаңалықтармен біріктірілді. Телеарнаның вице-президенті және бас директоры «Eyewitness News» қазіргі заманғы жаңалықтар мен ақпаратты тұтынушы үшін бұрынғыдай маңызды емес екенін айтты. 1995 жылы CBS компаниясын сатып алғанға дейін Westinghouse компаниясына тиесілі болған бес ірі телеарнаның барлығы белгілі бір кезде «Eyewitness News» атауын жаңалықтар бағдарламасының атауы ретінде пайдаланған.

ABC-ге кеңейту

1968 жылы Примо Нью-Йорктегі WABC телеарнасына көшіп, осымен бірге Eyewitness News тұжырымдамасын алып келді. Ол 1967 жылы Пол Ньюманның «Cool Hand Luke» фильмінен музыканы таңдады – Лало Шифриннің «Tar Sequence» атты музыкалық сүйемелдемесін (композиторлық жұмысын) тақырып ретінде пайдаланды. Алайда, WABC телеарнасында ол жаңалықтар мен репортаждар арасындағы ашық, бейресми әңгімелерді енгізді, бұл хабар таратушылар арасында «қуанышты әңгіме» деп белгілі болды. WABC телеарнасындағы «қуанышты әңгіменің» алғашқы толқынында жас тілші Джеральдо Ривера, көңілді және ойын-сауықпен хабарлайтын ауа райы маманы Текс Антуан, сондай-ақ Билл Бьютель мен Роджер Гримсби, екі түрлі, бірақ бір-бірін толықтыратын стильдегі хабар таратушылар болды. Примо сол кездегі «үш ақ еркектің» көрермендерге «жаңалықты уағыздауы» қалыпты тәжірибесін де сынға алды және көрермендердің алуан түрлілігін көрсете алу үшін әйелдер мен басқа ұлт өкілдерін де қосты. WABC TV сол кездегі атауын және форматын сақтап келеді, сонымен қатар көптеген жылдар бойы Нью-Йорктегі ең жоғары рейтингті телеарна болып табылады. WABC TV өзгерткен форматын АҚШ-тағы көптеген басқа телеарналар да қолданды, соның ішінде ABC-ге тиесілі төрт телеарна – Лос-Анджелестегі KABC TV, Чикагодағы WLS TV, Детройттегі WXYZ TV және Сан-Францискодағы KGO TV, олар форматты және «Cool Hand Luke» фильмінен алынған музыканы пайдаланды (KGO жағдайында KPIX телеарнасы бұрыннан Eyewitness News атауын қолданғандықтан, KGO 1969 жылы Channel 7 NewsScene деп, ал 1983 жылы жай ғана Channel 7 News деп атады, ал WXYZ бәсекелес WJBK телеарнасы Eyewitness News атауын қолданғандықтан Action News атауын пайдаланды; KABC және WLS WABC TV сияқты Eyewitness News атауын қолдануға болады). Қызығы, Action News форматын жасаған WPVI телеарнасы қазір ABC-ге тиесілі және басқарылатын телеарна. Сонымен қатар, АҚШ-тың испан тіліндегі телеарналары да испандық тележелілердің кейбір меншікті және басқарылатын телеарналарында Eyewitness News форматының өзіндік нұсқасын қолданады, ол Noticias de Primera Plana (Headline News, испан тіліндегі Eyewitness News тұжырымдамасының аудармасы) деп аталады. Жеке, бірақ көбінесе байланысы жоқ Eyewitness News форматын Нью-Йорктің Буффало қаласындағы WKBW телеарнасы үшін Ирв Вайнштейн жасады. Бұл формат түпнұсқалық Eyewitness News-қа негізделмеген (бірдей логотип қолданылса да, іс жүзінде оның сәл өзгешеленген нұсқасы), бірақ Capital Cities Communications компаниясының бауырлас телеарналарының Action News форматына негізделген. Action News-тің қысқа және көптеген репортаждарына сүйене отырып, Вайнштейн өзінің Eyewitness News жаңалықтарын назар аударатын ұрандармен және әдемі тіркестермен, сондай-ақ күнделікті жаңалықтар туралы әзіл-қалжыңдармен жасады. Eyewitness News-тің бұл нұсқасы WKBW және басқа да Capital Cities телеарналарында қолданылды, онда Action News атауын басқа телеарна, мысалы, Солтүстік Каролинадағы Дурхамдағы WTVD қолданды. Ол сондай-ақ Capital Cities компаниясына тиесілі емес бірнеше телеарналарда қолданылды, соның ішінде Нью-Йорктің Рочестер қаласындағы WOKR (қазір WHAM TV). ABC-ге тиесілі және басқарылатын телеарналардағы формат ретінде танымал болғанына қарамастан, Eyewitness News атауының құқығы шын мәнінде CBS компаниясына тиесілі, өйткені ол KYW TV телеарнасынан шыққан. WKBW телеарнасы 2022 жылы Eyewitness News брендін тоқтатты, өйткені оның иесі The E. W. Scripps Company брендтің ескіргеніне сенімді болды.

АҚШ-тан тыс жерлерде

Мексикада және Латын Америкасының басқа елдерінде 1970 және 1980 жылдары кейбір жергілікті жаңалықтар да "Нотисиас де Примера Плана" ("Басты жаңалықтар") және "Нотисиас де Аксьон" ("Жедел жаңалықтар") аттарымен "Көзімен көрген куәгерлер" форматын қолданды. Бұл атау Канадада, Эдмонтон қаласындағы CTV телеарнасының филиалы CFRN TV-де де қолданылды. Индонезияда Metro TV жаңалықтарын iWitness деп атады, сондай-ақ Eyewitness деп қысқартты. Кейін ол күндізгі жаңалықтар бағдарламасы Wide Shot-тың маңызды бөлігіне айналды. Австралияда Брисбендегі BTQ 7 телеарнасы 1970 жылдардың басында Eyewitness News брендін қабылдады. Бұл брендті Аделаидадағы NWS 9 телеарнасы кешкі жаңалықтарында да қолданды. Network Ten телеарнасының бас станциялары – Сиднейдегі TEN 10 және Мельбурндағы ATV 0/10 1970 жылдардың ортасында Eyewitness News брендін қабылдады, ал кейін Network Ten тобының басқа станциялары (1976 жылы SAS 10 және 1978 жылы TVQ 0/10) да осы брендті қолданды. BTQ 7 және NWS 9 кейіннен өзінің қалаларында бұл брендтен бас тартты. Network Ten телеарнасының аймақтық филиалдары да Eyewitness News атауын пайдаланды. Eyewitness News-тің австралиялық нұсқасы түпнұсқа форматына қарағанда Вайнштейннің нұсқасына көбірек ұқсады, бірақ 1980 жылдары бір сағаттық ұзақтығының арқасында басқа жаңалықтардан өзгеше болып, рейтингтерде жеңіске жетті. Network Ten 1988 жылы Eyewitness News атауын қолдануды тоқтатты, бірақ 1989 жылдың шілдесінде алты айға, содан кейін 1991 жылдың қаңтарында 1994 жылдың соңына дейін қайта қолданды. Network Ten 2013 жылдың 16 қыркүйегінде "Eyewitness News" брендін қайтадан қолдана бастады, бірақ 2018 жылдың 31 қазанында телеарна жаңарып құрылғанда бұл бренд тоқтатылып, 10 News First брендімен алмастырылды. Оңтүстік Африкада Eyewitness News Йоханнесбург және Кейптаун қалаларында орналасқан Eyewitness News ұйымымен қолданылады. Сондай-ақ, Гаутенг аймағындағы Talk Radio 702 және 94.7 Highveld Stereo, Кейптаундағы 567 CapeTalk және 94.5 Kfm радиостанциялары да осы брендті пайдаланады.