Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тарихи Қытай аймағы Мьянманың солтүстік-шығысында орналасқан.
Historically Chinese region in northeastern Myanmar
the historical region
Коканг () – Мьянмадағы аймақ. Ол Шан штатының солтүстік бөлігінде, батысында Салуин өзенімен, ал шығысында Қытайдың Юньнань провинциясымен шекаралас. Оның жалпы жер ауданы шамамен ... Ян тайпасы, бастапқыда Нанкиннен шыққан Мин әулетіне адал жандар, осы аймақты біртұтас мемлекетке біріктірді. 1840 жылы Юньнань губернаторы Ян тайпасына Цин әулетінің қарауындағы вассалдық құқықтарды мұрагерлікпен беруге рұқсат берді. 1960 жылдардан 1989 жылға дейін аймақ Бірма Коммунистік партиясының бақылауында болды. 1989 жылы партияның қарулы күштері таратылғаннан кейін, ол Мьянма Ұлттық Демократиялық Альянс Армиясының (МҰДАА) бақылауындағы Мьянманың ерекше аймағына айналды. МҰДАА мен Татмадау арасындағы қарулы қақтығыстар 2009 жылғы Коканг оқиғасына және 2015 жылғы Коканг шабуылына әкеп соқты.
Kokang (; ) is a region in Myanmar. It is located in the northern part of Shan State, with the Salween River to its west, and sharing a border with China's Yunnan Province to the east. Its total land area is around The Yang clan, originally Ming loyalists from Nanjing, consolidated the area into a single polity. In 1840, the Yunnan governor granted the Yang clan the hereditary rights as a vassal of the Qing dynasty. From the 1960s to 1989, the area was controlled by the Communist Party of Burma, and after the party's armed wing disbanded in 1989 it became a special region of Myanmar under the control of the Myanmar Nationalities Democratic Alliance Army (MNDAA). Armed conflicts between the MNDAA and the Tatmadaw have resulted in the 2009 Kokang incident and the 2015 Kokang offensive.
Этимология
Коканг атауы бірман тіліндегі ကိုးကန့် сөзінен туындайды, ол өзі Шан тіліндегі ၵဝ်ႈ (kāo, "тоғыз") + ၵူၼ်း (kúun, "отбасы") немесе ၵၢင် (kǎang, "қорғаушы") сөздерінен шыққан.
The name Kokang derives from the Burmese ကိုးကန့်, which itself derives from the Shan ၵဝ်ႈ (kāo, "nine") + ၵူၼ်း (kúun, "family") or ၵၢင် (kǎang, "guard").
Демография
2009 жылы халық саны шамамен 150 000 адамды құрады. Олардың шамамен 100 000-ы Мьянма азаматтығын алған, ал қалғандары Қытайдан. Мьянма азаматтарының 90% -ы этникалық хан тайлылар.
In 2009, the population was reported to be around 150,000. Of these, around 100,000 people held Burmese nationality, the remainder being from China. Of the Burmese nationality, 90% are ethnic Han Chinese.
Коканг әміршілігі
Ян Сяньчай 1739 жылы Та-Шве-Хтан аймағында және оның төңірегінде Синьдаху мемлекетін құрды. Оның ізбасарлары оның атын Коканг деп өзгертті. 1840 жылы Юньнань әкімі Ян әулетіне Цинь әулетінің Тусиі лауазымын мұрагерлікпен алу құқығын берді.
Yang Xiancai founded the state Xingdahu in 1739 in and around Ta Shwe Htan. The name was changed to Kokang by his successors. In 1840, the Yunnan governor granted the Yang clan the hereditary rights as a Tusi of the Qing dynasty.
Жақында болған тарих
1989 жылы Бірма Коммунистік партиясының құлауынан кейін Пенг Цзяшенгтің Мьянма Ұлттық Демократиялық Одақ Армиясы (МҰДОА) аймақты бақылауға алды. Сол жылы топ пен Татмадау арасында атысты тоқтату келісіміне қол қойылды, МҰДОА бақылап отырған аймақ Шан штатының автономиялық "Бірінші арнайы аймағы" деп белгіленді. Бірақ 2009 жылы Татмадау осы топты армия бағынысындағы шекара күзетшісі болуға шақырды. МҰДОА бас тартты, соның салдарынан қарулы күштер оларды ығыстырып, аймақты өз бақылауына алды. 2003 жылы опиум егісіне тыйым салынды. Мьянманың 2008 жылғы Конституциясында Коканг өзін-өзі басқару аймағы ретінде анықталған. Конгян және Лаукай қалалары бірігіп Коканг өзін-өзі басқару аймағын құрады, ол "Бірінші арнайы аймақтың" орнын басты.
After the collapse of the Communist Party of Burma in 1989, Peng Jiasheng's Myanmar National Democratic Alliance Army (MNDAA) took control of the region. A ceasefire between the group and the Tatmadaw was signed in the same year, the area controlled by MNDAA was assigned as the autonomous "First Special Region" of Shan State (; ). However, in 2009, the Tatmadaw asked that the group become a border guard under the army's direction. The MNDAA refused, and the armed forces ousted the group and took over the region. In 2003, a ban on the opium poppy came into effect. The 2008 Myanmar Constitution defines Kokang is a self administered zone. Kongyan Township and Laukkai Township aka Laukkaing Township are grouped together to form Kokang Self Administered Zone, which replaced the "First Special Region".
2009 жылғы Коканд қақтығысы
2009 жылдың тамызында Кокангта әскери хунта күштері мен түрлі этникалық қарулы топтар арасында қақтығыс болды, ол Коканг оқиғасы деп аталды. Осы қақтығыс салдарынан МНДАА аймаққа бақылауын жоғалтты және шамамен 30 000 адам көрші Қытайдың Юньнань провинциясына босқындар ретінде қашты.
In August 2009, Kokang was the site of a violent conflict, the Kokang incident, between junta forces and various ethnic armies. As a result of the conflict the MNDAA lost control of the area and as many as 30,000 refugees fled to Yunnan province in neighboring China.
2015 жылғы Коканд шабуылдары
2015 жылдың 17 ақпанында Мьянма президенті Тейн Сейн үкіметтік әскерлер мен Мьянма ұлттық демократиялық одақ армиясы (MNDAA) арасындағы қақтығысқа жауап ретінде Коканг аймағында төтенше жағдай мен үш айлық әскери үкімшілік енгізді.
On 17 February 2015 Myanmar president Thein Sein declared a state of emergency and a three month period of martial law in Kokang in response to fighting between government troops and the Myanmar National Democratic Alliance Army (MNDAA), a Kokang insurgent group.
2023 Коканд қақтығысы
2023 жылдың қараша айында МНДАА 2021 жылғы Мьянмадағы төңкерістен кейін жаңадан басталган азаматтық соғыс барысында «Үш бауырлас альянсы» коалициясының бірлескен күш-жігерінің бөлігі ретінде «1027» операциясы аясында Лаукайды қоршауға алып, шабуылдауды бастады. МНДАА Кокаң өзін-өзі басқару аймағының астанасы Лаукайды сәтті қоршап, басып алды, Чиншвехау және басқа да стратегиялық шекаралық қалаларда маңызды жеңістерге қол жеткізіп, желтоқсанның 26-сына дейін Лаукай қаласындағы Татмадау әскері мен Шекара күзет күштерінің капитуляциясына әкелді, нәтижесінде желтоқсанның 28-ына дейін қаланың бақылауын толығымен қамтамасыз етті.
In November 2023, the MNDAA began encircling and attacking Laukkai as part of Operation 1027, a joint effort by the Three Brotherhood Alliance coalition during the renewed civil war following the 2021 Myanmar coup d'état. The MNDAA successfully encircled and captured Laukkai, the capital of the Kokang Self Administered Zone, with key victories in Chinshwehaw and other strategic border towns, leading to the surrender of the Tatmadaw's military and Border Guard Forces in Laukkai by December 26, ultimately securing control of the city by December 28.