Кіріспе

Канадалық жылдам сырғанаушы және велосипедші Клара Хьюз, (туған 27 қыркүйек, 1972) – екі спорт түрінде де бірнеше Олимпиада медалін жеңіп алған канадалық велосипедші және жылдам сырғанаушы. Хьюз 1996 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында екі қола медаль жеңіп алды, ал үш қысқы Олимпиада ойынында төрт медаль (бір алтын, бір күміс, екі қола) жеңіп алды. Хьюз жазғы және қысқы Олимпиада ойындарына қатысқан санаулы спортшылардың бірі. Хьюз – Олимпиаданың қысқы және жазғы нұсқаларында жүлделі орынға ие болған алты адамның бірі және екі нұсқада да бірнеше медаль жеңген жалғыз адам. Хьюз Олимпиада ойындарында жол велосипедінен медаль алған алғашқы канадалық әйел болды, ол 1996 жылы Атланта Олимпиадасында екі медаль жеңіп алды. 2006 жылы алтын медаль жеңгеннен кейін ол Right to Play ұйымына 10 000 доллар сыйлады. Мансабы бойында Хьюз көптеген марапаттар, кубоктар мен құрметті атақтарға ие болды. 2004 жылы ол Speed Skating Canada ұйымынан ұзақ дистанциядағы жылдам сырғанаудан «Жылдың спортшысы» атанды. 2006 жылы ол Халықаралық Олимпиада комитетінің «Спорт және қоғамдастық» сыйлығын алды. Содан кейін ол 2006 жылы Канада әйелдер мен спортты дамыту қауымдастығының (CAAWS) «Спорт пен дене белсенділігі саласындағы ең ықпалды әйелдер» тізіміне енгізілді. 2010 жылдың жазында ол Канаданың Даңқ аллеясында жұлдызға ие болады деп хабарланды, ал 2010 жылдың 15 қарашасында Канаданың Спорттық Даңқ залына енгізілді.

Мансап

Хьюз Виннипег қаласында дүниеге келді және Эльмвуд орта мектебін бітірді. CBC радиосының "Definitely Not the Opera" бағдарламасына берген сұхбатында Хьюз жас кезінде темекі шеккенін, ерте жасында көп ішкенін және көптеген есірткі қолданғанын айтты, өзінің спортшы екенін көзге елестете алмағанын мойындады. 1988 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарында Гаэтан Бухердің өнер көрсетуін көргеннен кейін коньки тебуге шабыттанды. Ол жылдам конькимен жүзуден бастады, бірақ 1990 жылы бәсекелі велоспортқа ауысты, трек велоспорты мен жол велоспортында қатысты. Хьюз 16 жасында жылдам конькимен жүзуді бастады, ал 17 жасында велоспортпен айналыса бастады. 1996 жылғы Атланта Олимпиадасында жетістікке жеткеннен кейін 28 жасында жылдам коньки спортына қайта оралды. Велоспорттан алған тәжірибесі мен шыдамдылығының арқасында Хьюз 3000 м және 5000 м қашықтықта сәтті мансапқа қол жеткізді. Бұл оны Қысқы Олимпиада ойындарында осы ұзақ қашықтықтағы жарыстарда медаль жеңіп алуға әкелді. Содан кейін ол 38 жасында велоспортқа қайта оралды, кейін 2012 жылғы Лондон Олимпиадасына сәтті қатысты.

Велоспорт

Хьюз 18 рет Канаданың ұлттық велосипед жарысында чемпион атанған. Ол 1995 жылы Дүниежүзілік велосипед жарысында күміс медаль жеңіп алды. 1991, 1995, 1999 және 2003 жылдарғы Панамерика ойындарына қатысып, сегіз медаль жеңіп алды. 1990, 1994 және 2002 жылғы Ұлттар Достастығы ойындарына қатысқан Хьюз уақыт сынағында алтын (жол, 2002), велодромдағы ұпайлық жарыста қола (2002) және 50 шақырымдық командалық уақыт сынағында күміс (1994, Элисон Сидор, Энн Сэмплониус және Лесли Томлинсонмен бірге) медальдар ұтып алды. Хьюз 1996 және 2000 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына қатысып, 1996 жылғы Атланта Олимпиадасында жеке жол жарысы мен жеке уақыт сынағында екі қола медаль жеңіп алды. Бұл Канада үшін жол велосипед спортында Стив Бауэрдің 1984 жылғы жазғы Олимпиададағы күміс медалінен кейін екінші және үшінші медаль болды, ал велосипед спортында Канада әйелі үшін алғашқы медальдар еді. 2010 жылдың қарашасында ол 2012 жылғы жазғы Олимпиадада бақ сынау ниетін білдіріп, қайта оралуын жариялады. 2011 жылғы Панамерика чемпионатында Хьюз жеке уақыт сынағы мен жол жарысында айқын басымдықпен жеңіске жетті. 2011 жылдың мамыр айында ол Гила турының жеңімпазы атанды, екі кезеңде де бірінші орын алды. 2011 жылдың шілдесінде ол Юта штатының Бивер қаласында өткен алғашқы Crusher in the Tushar жарысында бірінші орынды иеленді. 2011 жылдың мамырында өткен Chrono Gatineau уақыт сынағында ол халықаралық жарысқа қатысушылардың арасында бірінші орын алды. 2012 жылдың маусымында ол Канаданың 2012 жылғы Лондон Олимпиадасы құрамына, велосипедтен төрт спортшының ішінде, екі әйел және бір ер адам ретінде іріктелді. 2012 жылғы Олимпиадада жол жарысында 5-ші орын алды.

Ұзақ жолдағы жылдамдықты конькимен сырғанау

2000/2001 жылғы маусымда Хьюз жылдам сырғанау спортында сәтті оралды, Солт-Лейк-Ситиде өткен жеке қашықтықтар бойынша әлем чемпионатына қатысып, 3000 м-де 11-орын алды. Келесі маусымда ол 2002 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарына қатысуға ілікті. 3000 м-де 10-орын алғаннан кейін, ол 5000 м-де қола медальді жеңіп алды, ол жердегі қанадалық Синди Класеннен асып түсті. Осылайша ол жазғы және қысқы ойындарда медаль жеңген екінші жылдам сырғанаушы болды. Криста Людинг-Ротенбургер 1988 жылы 1000 м жылдам сырғанаудан алтын, 1000 м велотрек спортынан күміс медаль жеңіп алды. Ол жазғы және қысқы Олимпиада ойындарында медаль алған төртінші адам және екінші әйел болды. 2006 жылы ол жазғы және қысқы Олимпиада ойындарында бірнеше медаль жеңіп алған жалғыз олимпиадашы болды. 2006 жылы, тіпті сұралмаған болса да, Италияның Турин қаласында өткен 2006 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының ашылу салтанатында Канада туын алып жүрмейтінін мәлімдеді. Сол Олимпиадада ол 5000 м қашықтықта алғашқы алтын медалін және командалық қууда Канада құрамасының құрамында күміс медальді жеңіп алды. Ол 2006 жылғы Олимпиадада бесінші Олимпиада медалін жеңіп алып, Марк Гагнон мен Филип Эдвардсқа тиесілі Канаданың барлық уақыттағы медальдар бойынша рекордтық көрсеткішімен теңесті. Сол ойындарда Класен Торинода бес медаль жеңіп, жалпы алты медальмен жаңа рекорд орнатты. Джоуи Чик өзінің алтын медаль сыйлығын Right to Play қайырымдылық қорына бергеніне шабыттанған Хьюз 2006 жылы 5000 м-де алтын медаль жеңгеннен кейін Right to Play-ге өз қаражатынан 10 000 доллар сыйлады (сол кезде Канада медаль сыйлықтарын бермеді). Хьюз сонымен қатар 2007 жылдың 13 наурызында Калгаридегі Олимпиадалық Овалда 14:19.73 уақытпен 10 000 м қашықтықтағы әлемдік рекордты жасады, бірақ бір жылдан кейін Мартина Сабликова бұл көрсеткішті жаңартты. Дегенмен, бұл уақыт әлі де Канада рекорды болып табылады. 2010 жылдың 29 қаңтарында ол 2010 жылғы Ванкуверде өткен Қысқы Олимпиада ойындарында Канаданың туын алып жүруші ретінде тағайындалды. Ойындар барысында ол 5000 метр қашықтықта қола медальді жеңіп алды, бұл оның жылдам сырғанау спортындағы соңғы Олимпиадалық жарысы болды. Оның 6:55.73 уақыты жаңа трасса рекорды болды, бірақ Германияның Стефани Беккерт және Чехияның алтын медаль иегері Мартина Сабликова бұл көрсеткішті жақсартты. Осылайша оның мансабындағы медальдардың жалпы саны алтыға жетті, бұл оның командаласы Синди Класенмен бірдей көрсеткішті жасады, олар екеуі де Канаданың ең көп медаль жеңген спортшылары болып табылады.

Жеке өмір

Ол Bell Canada "Психикалық денсаулық туралы әңгімдесейік" бастамасының ұлттық өкілі, соның ішінде Bell "Let's Talk Day". Хьюз өзінің бұрынғы депрессиямен күресін басқалармен байланыс орнатуға және психикалық денсаулық мәселелеріне, соның ішінде осы мәселелерге байланысты стигмамен күресуге пайдаланады. "Хьюз 1996 жылғы Олимпиада ойындарында велоспорттан екі қола медаль жеңіп алғаннан кейін өмірін тоқтатуға әкеп соққан терең депрессиямен күресті". 2013 жылдан бері Хьюз психикалық денсаулық туралы хабардарлықты арттыру мақсатында жыл сайын Канада бойынша велосипедпен саяхаттар ұйымдастырып келеді. 2015 жылы CTV түсірген "Clara's Big Ride" деректі фильмінің тұсаукесері бесінші жылдық Bell Let's Talk Day күнінде (Канададағы ұлттық психикалық денсаулықты насихаттау күні) өтті. Оның "Ашық жүрек, ашық ой" атты естелік кітабы 2015 жылы жарық көрді.

Құрметтер

2006 жылы ол Манитоба орденімен марапатталды, ал 2007 жылы Канада орденінің мүшесі аталды. 2008 жылдың 23 мамырында Манитоба университетінің құрметті заң ғылымының докторы (Honorary Doctorate of Law) дәрежесін алды. 2008 жылы Хьюз Манитоба провинциясының «in motion Champion» атанды. 2010 жылдың 12 ақпанында Ванкуверде өткен 2010 жылғы қысқы Олимпиада ойындарының ашылу салтанатында Канада Олимпиадалық құрамасының туын алып жүрді. 2010 жылдың 7 сәуірінде ол Канада орденінің офицері болды. 2010 жылдың 8 маусымында Канаданың Даңқ аллеясында оның жұлдызы орналасатыны жарияланды. 2010 жылдың 23 қыркүйегінде Нью-Брансуик университетінен құрметті дипломды Торонтодағы арнайы салтанатта алды. 2010 жылдың 15 қарашасында Хьюз Канаданың Спорттық Даңқ залына енгізілді. 2012 жылдың 16 қаңтарында Канада Әйелдер мен Спортты және Дене шынықтыруды дамыту қауымдастығы (CAAWS) Хьюзді 2011 жылғы Спорт және дене шынықтыру саласындағы ең ықпалды әйелдер (MIW) тізіміне енген жиырма әйелдің бірі деп жариялады. Тізімнің мақсаты – Канада және халықаралық аренада өздерінің еңбегімен көзге түскен, көшбасшылық қасиеттерімен және үлгілі мінез-құлқымен ерекшеленетін әйелдерге назар аудару. MIW тізіміне енген әйелдер 2011 жылы спорт пен дене шынықтыруға елеулі үлес қосып, ықпалды тұлғаларға айналды. Бұл Клара Хьюздің CAAWS ең ықпалды әйелдер тізіміне үшінші рет кіруі. 2013 жылдың 27 сәуірінде Онтарио штатының Дундас қаласындағы Сиденхэм жолындағы тік беткей, онда ол жеті жыл бойы жаттығулар жасаған, ресми түрде «Клараның шығыны» деп аталды. Оның құрметіне орнатылған тақташада оның жаттығулары мен жетістіктері туралы мәліметтер жазылған. 2014 жылы Хьюз Конкордия университетінің Лойола медалімен марапатталды. 2014 жылдың 30 маусымында Хьюз Ерен еңбегі үшін айқас орденімен (Civil Division) марапатталды. 2015 жылдың 29 қаңтарында Хьюз атындағы мектептің ресми ашылу салтанаты өтті. 2014 жылдың қыркүйегінен бері есіктерін ашқан Клара Хьюз атындағы мемлекеттік мектеп Онтарио штатының Ошава қаласында орналасқан. Салтанатта Хьюз: «Менің атым осы мектепте мәңгілікке сақталуы – менің өмірімдегі ең үлкен құрмет» деді. 2016 жылдың 14 маусымында Хьюз Виктория университетінің құрметті заң ғылымының докторы (Honorary Doctorate of Law) дәрежесін алды.