Кіріспе
Американдық жылдам сырғанаушы Хайден – жылдам сырғанау тарихында бір Олимпиада турнирінде барлық бес сайыста жеңіске жеткен және барлық сайыста алтын медаль ұтқан жалғыз спортшы. Кейбір мамандар оны спорт тарихындағы ең үздік жылдам сырғанаушы (қысқа және ұзақ қашықтықта) деп санайды. 1999 жылы Хайден ESPN-нің SportsCentury 50 – 20 ғасырдың 50 ең үздік спортшысы тізімінде 46-шы орынды иеленді, бұл тізімге енген жалғыз жылдам сырғанаушы. 2000 жылы голландиялық газет оны барлық уақыттағы ең ұлы сырғанаушы деп атады.
Heiden is the only athlete in the history of speed skating to have won all five events in a single Olympic tournament and the only one to have won a gold medal in all events. He is considered by some to be the best overall speed skater (short and long distances) in the sport's history. Heiden ranked No. 46 in ESPN's SportsCentury 50 Greatest Athletes of the 20th Century in 1999, the only speed skater to make the list. In 2000, a Dutch newspaper called him the greatest skater ever.
Ерте өмір, білім және отбасы
Хайден 1958 жылғы 14 маусымда Висконсин штатының Мэдисон қаласында дүниеге келген. Оның әкесі, Джек Хайден, Мэдисон қаласында ұзақ жылдар бойы травматолог-ортопед болып жұмыс істеген. Оның әпкесі, Бет Хайден де велосипед тебу, жылдам конькимен сырғанау және шаңғы спортында жетістіктерге жеткен. Эрик пен оның қарындасы Бет, Шорвуд Хиллс қаласында (Висконсин штаты, Мэдисон қаласының маңындағы елді мекен) жергілікті балалар коньки тебу немесе хоккей ойнағаннан кейін жылына алатын Heiden Haus деп аталатын шағын орынды құруға мұрындық болды (жер астында саз платформасы бар). Ол 1976 жылы Мэдисон Вест орта мектебін бітірді. Висконсин университетінде (Мэдисон) білім алғаннан кейін Хайден Калифорния университетіне, Сан-Диегоға, содан кейін Калифорниядағы Стэнфорд университетіне ауысып, 1984 жылы бакалавр, ал 1991 жылы медицина ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алды.
Жылдамдықпен сырғанау
Хайден 1977 және 1978 жылдары жасөспірімдер арасындағы жылдам конькимен жүзу чемпионатында жеңіс одіс. Ұзақ болмаған конькимен жүгіру мансабында Хайден үш мәрте әлем чемпионатының көпсайыстық бағдарламасында және төрт мәрте спринтте жеңімпаз атанды, бұл көрсеткіш бойынша ол ең жас спортшы болды. Ол 1000 метрлік қашықтықта үш рет, 3000 метрлік қашықтықта екі рет, 1500 метрлік және 10000 метрлік қашықтықта бір реттен әлемдік рекордты жаңартты. Сонымен қатар, ол көпсайыстық және спринттік қашықтықтардағы ұпай бойынша әлемдік рекордты жаңартты. Хайден конькимен жүзу мансабын 1980 жылы Херенвенде өткен әлем чемпионатында Хилберт ван дер Дюимнен кейін екінші орын алып аяқтады. Ол ұзақ дистанциялық конькимен жүзудің рейтингтік жүйесі – Адель Календарінде рекордтық 1495 күн бойы көшбасшы болып тұрды.
Велоспорт
Жылдам шанамен сырғанау карьерасынан кейін Хайден кәсіби велосипедші болды.
Жолдағы велосипедпен жүру
Тректік велошабандыз ретінде Хайден 1981 жылы Брнода өткен UCI тректік велоспорттан әлем чемпионатында бақ сынасты, бірақ нәтижелі болмады. Ол ерлердің жеке қууында 19-шы және соңғы орынды иеленді.
Жол велосипед жарыстары
Хайден кәсіби веложарысшы болды. Ол алғашқы кросс-овер спортшыларының бірі және 7 Eleven велосипед командасының негізін қалаушы мүшесі болды. Бұрынғы жылдам конькимен сырғанау жаттықтырушысы (және бұрынғы велосипед жарыскері) Джим Оховичпен бірге ол Солтүстік Америка велошабандыздары үшін еуропалық үлгідегі демеушілік командасын құру идеясын ойлап тапты. Хайден бірнеше американдық кәсіби жарыста жеңіске жетті. 1985 жылы Италия туры (Giro d'Italia) жарысын аяқтады және 1986 жылы Франция турына (Tour de France) қатысты, бірақ жарысты аяқтаған жоқ. Финиш сызығына жетпей алты күн қалғанда таудан түсетін кезінде апатқа ұшырап, миына соққы алды. 1985 жылы Хайден АҚШ-тың алғашқы кәсіби велосипед жарысын жеңіп, американдық жол жарысының чемпионы атанды. 1999 жылы Хайден АҚШ Велосипед танымалдарының залына енгізілді.
Медициналық мансап
Хайден 1991 жылы Стэнфорд университетін медицина мамандығы бойынша бітірді, 1996 жылы Калифорния университетінде, Дэвис қаласында ортопедиялық интернатураны аяқтады, содан кейін Бірмингемдегі (Алабама штаты) спорт медицинасы клиникасында бір жыл жұмыс істеді. Ол Калифорнияға оралып, Сакраменто қаласында ортопед-хирург ретінде тәжірибе жинады. Сол кезде ол НБА-ның «Сакраменто Кингз» және WNBA-ның «Сакраменто Монаркс» командаларының командалық дәрігері қызметін атқарды. 2002, 2006, 2010 және 2014 жылдары ол АҚШ Олимпиадалық жылдам конькимен сырғанау құрамасының командалық дәрігері болды. Ол Мюррей қаласындағы Ортопедиялық мамандандырылған ауруханада (TOSH) спорт медицинасына бағытталған жеке практика ашты және «Хайден Ортопедиясын» Парк-Ситидегі қосымша кеңсемен кеңейтті. 2008 жылы Хайден мен Массимо Теста «Тез, жақсырақ, күштірек» атты жаттығу ғылымы және жаттығу бағдарламалары туралы кітап жариялады.
Жеке өмір
Хайден Стэнфордта оқып жүрген кезінде медицина студенті Карен Дрюспен танысып, 1995 жылы үйленді. Карен - қол хирургы. Олардың Зои есімді қызы бар, ол 2001 жылы дүниеге келді. 1980 жылғы Қысқы Олимпиадада рекордтық көрсетіс жасағаннан кейін Хайденге көптеген демеушілік ұсыныстар түсті, бірақ ол көпшілігінен бас тарды, себебі оның ақшасы жеткілікті еді және ол анонимділікті қалайтын.