Жылдам коньки спорты

Кіріспе

Мұз үстіндегі сырғанаудың бәсекелестік түрі – жылдам сырғанау.

Жылдам сырғанау – бұл бәсекелестік сырғанау түрі, онда қатысушылар конькимен белгілі бір қашықтықты ең жылдам өту үшін жарысады. Жылдам сырғанаудың түрлері: ұзақ дистанцияға сырғанау, қысқа дистанцияға сырғанау және марафондық сырғанау. Олимпиада ойындарында ұзақ дистанцияға сырғанауды көбінесе жай ғана "жылдам сырғанау" деп атайды, ал қысқа дистанцияға сырғанау "қысқа дистанция" деп белгілі. Халықаралық конькимен сырғанау одағы (ISU), бәсекелестік мұз спортының басқарушы органы, ұзақ дистанцияны "жылдам сырғанау", ал қысқа дистанцияны "қысқа дистанциялық сырғанау" деп атайды. 1892 жылы қысқы спорт түрлері үшін алғашқы халықаралық федерация құрылды. Бұл спорт Нидерланды, Норвегия және Оңтүстік Кореяда кең танымал. Канада, АҚШ, Германия, Италия, Жапония, Ресей, Қазақстан, Қытай, Беларусь және Польша сияқты көптеген елдерде жоғары деңгейдегі халықаралық мұз ареналары бар. Осы елдерде әлем кубогы жарыстары өткізіледі, сондай-ақ Нидерландының Херенвен қаласындағы Тиальф мұз залында екі жарыс ұйымдастырылады.

Шолу

Ұзақ трассаның стандартты шаңғысы 400 метр, бірақ 200, 250 және 3331/3 метрлік трассалар кейде қолданылады. Бұл спорттың екі олимпиадалық түрінің бірі және тарихы ұзақ. ISU ережелері қисықтардың көлемі мен радиусы бойынша белгілі бір еркіндік береді. Қысқа трассадағы жылдамдықты конькиде жүгіру 111,12 м сопақша трассада, әдетте мұз үстіндегі хоккей трассасының көлемімен кішірек трассада өтеді. Қашықтықтар ұзын жолдағы жарыстарға қарағанда қысқа, ең ұзақ Олимпиадалық жеке жарыс 1500 метр (әйелдер эстафетасы 3000 метр, ерлер эстафетасы 5000 метр). Жарыстар көбінесе нокаут жүйесімен өткізіледі, төрт немесе бес қатысушыдан тұратын топтардағы ең үздік екеуі медальдар үшін соңғы жарысқа өтеді. Жарысқа қатысуға жарамсыздық пен құлаулар жиі кездеседі. Жарыс басталудың әртүрлі форматтары бар. Роллер спорты ережелерінде сегіз түрлі массалық старт сипатталған. Олардың арасында жарыстың белгілі бір нүктелерінде бір немесе бірнеше қатысушыны шығарып тастайтын іріктеу жарыстары, алдын ала жарыстарды қамтитын қарапайым қашықтық жарыстары, белгіленген қашықтық емес, уақыт шегінде өтетін төзімділік жарыстары, ұпай жинау жарыстары және жеке қуу жарыстары бар. Жарыстарда қарсыластың жолына әділетсіз кедергі келтірген жағдайда дисквалификация қарастырылатын ережелер болады, бұл ережелер түрлеріне қарай өзгеше болуы мүмкін. Ұзақ трассадағы жылдамдықты конькиде жүгіруде жұппен жүрген серікке қатысты кез келген бұзушылық жазаланады, бірақ конькиші ішкі қисықты ұстай алмаса, соңғы қисықтан ішкі жолдан сыртқы жолаққа ауысуға рұқсат етіледі, егер ол екінші конькишінің жолына кедергі келтірмесе. Массалық старт жарыстарында конькишілерге белгілі бір физикалық байланысқа түсуге рұқсат етіледі. Командалық жарыстар да өткізіледі; ұзақ трассадағы жылдамдықты конькиде жүгірудегі ең жоғары деңгейдегі жалғыз командалық жарыс – командалық қуу, бірақ балалар жарыстарында жеңіл атлетика стиліндегі эстафета жарыстары өткізіледі. Эстафета жарыстары қысқа трассада және роллер спорты жарыстарында да өткізіледі, бірақ мұнда жарыс кезінде кез келген уақытта эстафета таяқшасын беруге болады, бірақ соңғы екі айналымда эстафета таяқшасын беруге тыйым салынуы мүмкін. Жылдамдықты конькиде жүгіру жарыстарының көпшілігі сопақша трассада өткізіледі, бірақ ерекшеліктер де бар. Сопақша трассаның өлшемдері әртүрлі; қысқа трассадағы жылдамдықты конькиде жүгіру трассасы 111,12 метрлік сопақша болуы керек, ал ұзақ трассадағы жылдамдықты конькиде жүгіруде 400 метрлік стандартталған трасса қолданылады. Роллер коньки трассаларының ұзындығы 125-400 метр аралығында болуы мүмкін, ал көлбеу трассалардың ұзындығы 250 метрден аспауы керек. Роллер конькиде жүгіру 400 және 1000 метр аралығындағы жабық жолдарда, сондай-ақ бастау және аяқталу сызықтары сәйкес келмейтін ашық жол жарыстарында да өткізілуі мүмкін. Бұл да ашық ауадағы марафонның ерекшелігі. Нидерландыда марафон жарыстары табиғи мұз үстінде, арналарда, көлдер мен өзендердегі су айдындарында өткізілуі мүмкін, бірақ 400 метрлік жасанды мұз трассасында да өткізілуі мүмкін, мысалы, конькишілер трассаны 100 рет айналып өтеді.

The standard rink for long track is 400 meters long, but tracks of 200, 250 and 3331/3 meters are used occasionally. It is one of two Olympic forms of the sport and the one with the longer history. ISU rules allow some leeway in the size and radius of curves. Short track speed skating takes place on a smaller rink, normally the size of an ice hockey rink, on a 111.12 m oval track. Distances are shorter than in long track racing, with the longest Olympic individual race being 1500 meters (the women's relay is 3000 meters and the men's relay 5000 meters). Event are usually held with a knockout format, with the best two in heats of four or five qualifying for the final race, where medals are awarded. Disqualifications and falls are not uncommon. There are variations on the mass start races. In the regulations of roller sports, eight different types of mass starts are described. Among them are elimination races, where one or more competitors are eliminated at fixed points during the course; simple distance races, which may include preliminary races; endurance races with time limits instead of a fixed distance; points races; and individual pursuits. Races usually have some rules about disqualification if an opponent is unfairly hindered; these rules vary between the disciplines. In long track speed skating, almost any infringement on the pairmate is punished, though skaters are permitted to change from the inner to the outer lane out of the final curve if they are not able to hold the inner curve, as long as they are not interfering with the other skater. In mass start races, skaters will usually be allowed some physical contact. Team races are also held; in long track speed skating, the only team race at the highest level of competition is the team pursuit, though athletics style relay races are held at children's competitions. Relay races are also held in short track and inline competitions, but here, exchanges may take place at any time during the race, though exchanges may be banned during the last couple of laps. Most speed skating races are held on an oval course, but there are exceptions. Oval sizes vary; in short track speed skating, the rink must be an oval of 111.12 metres, while long track speed skating uses a similarly standardized 400 m rink. Inline skating rinks are between 125 and 400 metres, though banked tracks can only be 250 metres long. Inline skating can also be held on closed road courses between 400 and 1,000 metres, as well as open road competitions where starting and finishing lines do not coincide. This is also a feature of outdoor marathons. In the Netherlands, marathon competitions may be held on natural ice on canals, and bodies of water such as lakes and rivers, but may also be held on artificially frozen 400 m tracks, with skaters circling the track 100 times, for example.

Тарих

Жылдамдық коньки тебудің тарихы мың жылдан астам бұрын Солтүстік Еуропаға, әсіресе Скандинавия мен Нидерландқа барып тіреледі. Ондағы жергілікті тұрғындар өз аяқ киімдеріне сүйектер бекітіп, мұздаған өзендерде, каналдарда және көлдерде жылдам саяхаттау үшін пайдаланған. Көптеген адамдардың ойынша, мұз тебу көлік құралы емес, қуаныш пен спорттық іс-әрекет ретінде пайда болды. Мысалы, Нидерландтағы қыстар тұрақты да, суық та болмағандықтан, мұз тебуді күнделікті саяхаттау немесе көлік құралы ретінде пайдалану мүмкін болған жоқ. Бұл туралы 1194 жылы Лондондағы спорт түрлерін сипаттаған Уильям Фицстефен жазған. Кейін Норвегияда король Эйстейн Магнуссон, кейін Норвегия королі I Эйстейн, сүйектен жасалған конькилермен жарысқа қатысқанын мақтан тұтқан. Дегенмен, коньки тебу және жылдамдық коньки тебу Нидерланд пен Скандинавиямен ғана шектелмеді. 1592 жылы шотландтық шебер темір пышақты коньки ойлап тапты. Дәл осы темір пышақты конькилер мұз тебудің, әсіресе жылдамдық коньки тебудің кеңінен таралуына ықпал етті. 1642 жылы алғашқы коньки тебу клубы – Эдинбург коньки тебу клубы құрылды. 1763 жылы Англиядағы Фенс аймағында Висбехтен Уитлсиге дейін алғашқы жылдамдық коньки тебу жарысы өтті, онда 20 гинеялық жүлде қоры жеңімпаз Джон Лэмбқа бұйырды. Сонымен қатар, Нидерландта адамдар Фризеландтың 11 қаласын байланыстыратын су жолдарымен саяхаттауды бастады, бұл қиындық ақырында Эльфстедентохт жарысына әкелді. Әйелдер арасындағы алғашқы жылдамдық коньки тебу жарысы 1805 жылдың 1-2 ақпанында Нидерландтың Херенвен қаласында өтті. Жеңімпаз Трийнтье Питерс Вестра атанды. 1851 жылға қарай Солтүстік Америкада осы спортқа қызығушылық арта түсті, ал толық металл пышақтар да сонда жасалды. Норвегияда да жылдамдық коньки тебу танымал болды, себебі 1885 жылы Фрогнеркиленде Аксель Паульсен мен Ренке ван дер Зе арасында өткен жарысқа зор қызығушылық болды. Нидерланд 1889 жылы алғашқы әлем чемпионатын ұйымдастыру арқылы қайтадан көзге түсті. 1892 жылы Нидерландта Халықаралық коньки тебу одағы (ISU) құрылды. ХХ ғасырдың басына келген кезде коньки тебу және жылдамдық коньки тебу кеңінен танымал спорт түрлеріне айналды.

The origins of speed skating date back over a millennium in the North of Europe, especially Scandinavia and the Netherlands, where the natives added bones to their shoes and used them to travel on frozen rivers, canals and lakes. In contrast to what people think, ice skating has always been an activity of joy and sports and not a matter of transport and travel. For example, winters in the Netherlands have never been stable and cold enough to make ice skating a regular way of travelling or a mode of transport. This has already been described in 1194 by William Fitzstephen, who described a sport in London. Later, in Norway, King Eystein Magnusson, later King Eystein I of Norway, boasts of his skills racing on bone skates, so called ice legs. However, skating and speed skating was not limited to the Netherlands and Scandinavia; in 1592, a Scotsman designed a skate with an iron blade. It was iron bladed skates that led to the spread of skating and, in particular, speed skating. By 1642, the first known skating club, The Skating Club of Edinburgh, was born, and, in 1763, the first speed skating race known in any detail was held from Wisbech to Whittlesey on the Fens in England for a prize sum of 20 guineas, won by John Lamb of Wisbech. While in the Netherlands, people began touring the waterways connecting the 11 cities of Friesland, a challenge which eventually led to the Elfstedentocht. The first known speed skating competition for women was in Heerenveen, the Netherlands from 1 to 2 February 1805. The competition was won by Trijntje Pieters Westra. By 1851, North Americans had discovered a love of the sport, and the all steel blade was later developed there. In Norway speed skating also became popular, as there was a huge interest in the 1885 speed skating race at Frognerkilen between Axel Paulsen and Renke van der Zee. The Netherlands came back to the fore in 1889 with the organization of the first world championships. The ISU (International Skating Union) was also born in the Netherlands in 1892. By the start of the 20th century, skating and speed skating had come into its own as a major popular sporting activity.

ISU-ны дамыту

Мұз конькилеріндегі жарыстар 19 ғасырда ұйымдастырылды. Норвегиялық клубтар 1863 жылдан бастап жарыстар өткізді, Кристианиядағы жарыстарға бес таңбалы санмен есептелетін көпшілік жиналды. 1884 жылы норвегиялық Аксель Полсен АҚШ-та өткен жарыстарда жеңіске жеткені үшін Әлемнің әуесқой конькиші чемпионы атанды. Бес жыл өткен соң Амстердамдағы спорт клубы Ресей, АҚШ және Ұлыбританиядан, сондай-ақ қабылдаушы елден қатысушылары бар мұз үстінде сырғанау іс-шарасын, «әлем чемпионаты» деп атап өткізді. Internationale Eislauf Vereinigung, қазір Халықаралық конькимен сырғанау одағы деп белгілі, 1892 жылы Шевенингенде 15 ұлттық өкілдің қатысуымен өткен жиналыста құрылды – бұл алғашқы халықаралық қысқы спорт федерациясы болды. Нидерландтық конькишілер одағы 1882 жылы құрылды және 1890 және 1891 жылдарғы әлем чемпионаттарын ұйымдастырды. Жарыстар әртүрлі ұзындықтағы трассаларда өткізілді. Мысалы, 1885 жылы Аксель Полсен мен Ремке ван дер Зей арасындағы матч 6/7 миль (1400 метр) трассада өтті. Алайда, 400 метрлік трасса 1892 жылы ISU тарапынан стандартталды, сонымен қатар әлем чемпионаттарының стандартты қашықтықтары да белгіленді: 500 м, 1500 м, 5000 м және 10 000 м. Сырғанаушылар жұптармен старт алып, әрбір айналымда өзінің жолағын ауыстырып, әрбір сырғанаушының бірдей қашықтықты жүруін қамтамасыз етті. Бұл қазір ұзақ дистанциямен сырғанау деп аталады. Жарыстарға тек әуесқой сырғанаушылар ғана қатысатын болды, бұл қағида қатаң сақталды. Петер Синнеруд 1904 жылы кәсіби спортшы ретінде дисквалификацияланып, әлем чемпионаты атағынан айырылды. Ұзақ дистанция бойынша әлем рекордтары алғаш рет британдық өлшемдерде, ал 1880 жылдан бастап метрикалық өлшемдерде тіркелді. Соңғылары ISU тарапынан стандартты қашықтық ретінде қабылдағаннан кейін тез жақсарды. Мысалы, Яап Иден 1894 жылы Хамарда өткен Еуропа чемпионатында 5000 метрлік әлем рекордын жарты минутқа төмендетті. Алайда, бұл рекорд 17 жыл бойы сақталды, ал оны тағы жарты минутқа төмендетуге 50 жылдан астам уақыт кетті.

Эльфстедэнтохт

Elfstedentocht 1909 жылы жарыс ретінде ұйымдастырылды және трассадағы мұздың жағдайы жеткілікті жақсы деп есептелгенде, белгілі бір уақыт аралығында өткізіліп келеді. Кейіннен басқа да ашық алаңдағы жарыстар пайда болды, 1917 жылы солтүстік Нидерландыдағы Фризланд жарыс өткізді, бірақ Нидерландының табиғи мұз жағдайлары коньки тебуге сирек қолайлы болды. Elfstedentocht 1909 жылдан бері шамамен 100 жыл ішінде 15 рет өткізілді, ал 1962 жылы жасанды мұз қолжетімді болғанға дейін, 1887 жылы Сликкерверде алғашқы чемпионат өткеннен бастап 1961 жылға дейін 25 жыл бойы ұлттық чемпионаттар ұйымдастырылды. Нидерландыда жасанды мұз кеңінен қолданыс тапқаннан бері, голландиялық жылдам конькишілер ұзақ дистанциядағы және марафондық коньки тебуде әлемдік деңгейдегі көшбасшылардың қатарында. Табиғи мұзда марафондық жарыстарды өткізудің тағы бір жолы – Альтернативті Elfstedentocht. Альтернативті Elfstedentocht жарыстары Австрия, Финляндия немесе Канада сияқты басқа елдерде өтеді, ал барлық жетекші марафондық конькишілер мен мыңдаған демалыс үшін коньки тебушілер Нидерландыдан жарыс өтетін жерге барады. NRC Handelsblad газетінің журналисі Яап Блоембергеннің сөзіне қарағанда, елде халықаралық коньки тебу чемпионаттары кезінде "карнавал атмосферасы" туады.

Олимпиада ойындары

1914 жылғы Олимпиадалық конгресс делегаттары 1908 жылғы Олимпиада ойындарында көркем сырғанаудан кейін, 1916 жылғы Олимпиадаға мұз үстінде жылдам сырғанауды қосуға келісті. Алайда, Бірінші дүниежүзілік соғыс Олимпиадалық жарыстар жоспарларын күштен шығарды, және мұз үстінде жылдам сырғанау 1924 жылы Шамонидегі қысқы спорт аптасында ғана Олимпиада бағдарламасына енді (кейіннен Олимпиада статусы берілді). Нью-Йорк штатының Лейк-Плэсид қаласынан келген Чарльз Джутрау алғашқы Олимпиада алтын медалін жеңіп алды, бірақ қатысушылардың бірнеше норвегиялықтары Оскар Олсеннің жақсы нәтиже көрсеткенін мәлімдеді. 500 метрлік қашықтағы уақытты дұрыс өлшеу мәселесі 1960 жылдары электрондық сағаттар пайда болғанға дейін спорттағы үлкен қиындық болды; 1936 жылғы Олимпиаданың 500 метрінде Ивар Баллангрудтың уақыты шамамен бір секундқа жақсырақ екені айтылды. Финляндия 1924 жылғы Ойындарда қалған төрт алтын медальді жеңіп алды, ал Клас Тунберг 1500 метр, 5000 метр және көп сайыс бойынша жеңіске жетті. Бұл жылдам сырғанаудан көп сайыс бойынша Олимпиада алтын медалін алғашқы және жалғыз рет табыс ету болды. Жылдам сырғанау бүгінгі Олимпиада ойындарының да бір бөлігі болып табылады. Норвегиялық және фин сырғанаушылары екі дүниежүзілік соғыс арасындағы әлем чемпионаттарында барлық алтын медальдарды жеңіп алды, ал латыштар мен австриялықтар Еуропа чемпионаттарында жүлделі орындарға ие болды. Алайда, Солтүстік Америкадағы жарыстар көбінесе Нидерландыдағы марафондық жарыстарға ұқсас, топтық стильде өткізілді, бірақ Олимпиадалық жарыстар Халықаралық коньки спорты одағы (ISU) бекіткен төрт қашықтықта өткізілуі керек еді. ISU 1932 жылғы қысқы Олимпиадада жылдам сырғанау жарыстарын топтық стильде өткізу туралы ұсынысты мақұлдады, және америкалықтар төрт алтын медальдің барлығын жеңіп алды. Канада бес медаль жеңіп алды – барлығы күміс және қола, ал әлем чемпионы Клас Тунберг осы жарыс стиліне наразылық білдіріп, үйде қалды. Ойындардан кейін өткен әлем чемпионаттарында америкалық чемпиондарсыз норвегиялық сырғанаушылар төрт қашықтықтың барлығында жеңіске жетіп, көп сайыс бойынша үш жүлделі орынды иеленді. Норвегиялық, швед, фин және жапон сырғанаушыларының басшылары АҚШ Ұлттық Олимпиада комитетіне (USOC) наразылық білдіріп, жарыс өткізу тәсілін айыптап, Олимпиадада жаппай старт жарыстары енгізілмеуін тіледі. Алайда, ISU 1967 жылы қысқа трассадағы жылдам сырғанау түрін қабылдады, онда жаппай старт жарыстары қысқа трассада өткізіледі, 1976 жылдан бастап халықаралық жарыстар ұйымдастырылды және 1992 жылы оларды Олимпиада бағдарламасына қайта енгізді.

At the 1914 Olympic Congress, the delegates agreed to include ice speed skating in the 1916 Olympics, after figure skating had featured in the 1908 Olympics. However, World War I put an end to the plans of Olympic competition, and it was not until the winter sports week in Chamonix in 1924—retroactively awarded Olympic status—that ice speed skating reached the Olympic programme. Charles Jewtraw from Lake Placid, New York, won the first Olympic gold medal, though several Norwegians in attendance claimed Oskar Olsen had clocked a better time. Timing issues on the 500 were a problem within the sport until electronic clocks arrived in the 1960s; during the 1936 Olympic 500–metre race, it was suggested that Ivar Ballangrud's 500 metre time was almost a second too good. Finland won the remaining four gold medals at the 1924 Games, with Clas Thunberg winning 1,500 metres, 5,000 metres, and allround. It was the first and only time an allround Olympic gold medal has been awarded in speed skating. Speed Skating is also a sport in today's Olympics. Norwegian and Finnish skaters won all the gold medals in world championships between the world wars, with Latvians and Austrians visiting the podium in the European Championships. However, North American races were usually conducted pack style, similar to the marathon races in the Netherlands, but the Olympic races were to be held over the four ISU approved distances. The ISU approved the suggestion that the speed skating at the 1932 Winter Olympics should be held as pack style races, and Americans won all four gold medals. Canada won five medals, all silver and bronze, while defending World Champion Clas Thunberg stayed at home, protesting against this form of racing. At the World Championships held immediately after the games, without the American champions, Norwegian racers won all four distances and occupied the three top spots in the allround standings. Norwegians, Swedes, Finns, and Japanese skating leaders protested to the USOC, condemning the manner of competition and expressing the wish that mass start races were never to be held again at the Olympics. However, the ISU adopted the short track speed skating branch, with mass start races on shorter tracks, in 1967, arranged international competitions from 1976, and brought them back to the Olympics in 1992.

Техникалық даму

Жасанды мұз 1960 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарында ұзақ дистанциялық жарыстарға енгізілді, ал 1956 жылғы Мисурина көліндегі жарыстар табиғи мұзда өткен соңғы Олимпиадалық жарыс болды. 1960 жылы әйелдер арасындағы алғашқы Қысқы Олимпиада жарыстары да өтті. Лидия Скобликова 1960 жылы екі алтын медаль, ал 1964 жылы төрт алтын медаль жеңіп алды. Швейцариялық конькиші Франц Криенбюль (Олимпиадалық 10 000 м-де 46 жасында 8-орын алған) жаңа үлгідегі костюмдерді жасауда алда болды. Кейіннен ұлттық командалар боди-костюмдерді әзірлеуді өздеріне алды, олар қысқа дистанциялық жарыстарда да қолданылады, бірақ костюмге тігілген бас киімсіз – қысқа дистанциялық конькишілер басқаша, қалқан киеді, себебі жаппай старт жарыстарында құлау жиі болады. Костюмдер, жабық аренадағы конькимен сырғанау және «клап» конькилері ұзақ дистанциялық жарыстардағы әлемдік рекордтарды айтарлықтай жақсартуға мүмкіндік берді; 1971 жылдан 2009 жылға дейін ерлер 1500 метріндегі орташа жылдамдық 45 км/сағ-тан 52 км/сағ-қа дейін өсті. Басқа дистанцияларда да осындай жылдамдық өсімі байқалады.

Кәсіпкерлік

1972 жылғы маусымнан кейін еуропалық ұзын дистанцияға коньки тебушілер Халықаралық конькимен жүгіру лигасы деген кәсіби лига құрды. Оған 1972 жылы үш дүркін Олимпиада чемпионы болған Ард Шенк, сондай-ақ бес норвегиялық, тағы төрт голландиялық, үш швед және бірнеше коньки тебушілер кірді. 1963 жылғы әлем чемпионы және Олимпиада алтын медалінің иегері Джонни Нильссон осы лиганың бастамашысы болды. Лига 1974 жылы экономикалық себептерге байланысты таратылып, ISU болашақ халықаралық чемпионаттардан кәсіби жарыстар өткізетін трассаларды шығарды. Кейін ISU ақшалай сыйлықтармен өзінің Әлем кубогын ұйымдастырды, ал 1990-шы жылдары Нидерландыда толық уақытты кәсіби командалар құрылды. Бұл оларды ерлер арасында тек жапондық 500 метрлік шаңғышылар мен Олимпиада алтынын жеңу үшін ұзын дистанцияға ауысқан американдық роликтермен бәсекелестіруге мүмкіндік берді.

Солтүстік Америкадағы мамандар

ХХ ғасырда дөңгелекті сырғанау да жарыстық спорт түріне дамыды. Роликтермен сырғанау жарыстары бастапқыда-ақ кәсіби деңгейде өтті. Солтүстік Америкада осы жолмен жарысқан спортшылар арасында кәсіби әлем чемпионаттары ұйымдастырылды. Кейіннен, роликтердегі жарыс түрінен бастау алған, кәсіби контактілік спорт – ролик дерби лигалары пайда болды. FIRS жылдам сырғанау әлем чемпионаты 1980-ші жылдарға дейін тамыр тартады, бірақ Дерек Парра және Чад Хедрик сияқты көптеген әлем чемпиондары Олимпиада медальдарын жеңу үшін мұзға көшті. Роликті сырғанау сияқты, мұз үстіндегі жылдам сырғанау да Солтүстік Америкада кәсіби болды. Бес дүркін ISU әлем чемпионы және үш дүркін Еуропа чемпионы Оскар Матисен 1916 жылы әуесқой статусынан бас тартып, Америкаға сапар шегіп, көптеген жарыстарда жеңіске жетті, бірақ Чикаголық төрт дүркін американдық чемпион Бобби Маклиннің қолынан жеңілді. Чикаго Америкада мұз үстіндегі жылдам сырғанаудың орталығы болды; Чикаго Трибьюн газеті 1912 жылдан 2014 жылға дейін Silver Skates деп аталатын жарысты демеушілік етті.

Қысқа жүгіру Олимпиадаға кіреді

1992 жылы қысқа трассадағы жылдам сырғанау Олимпиадалық спорт түрі ретінде қабылданды. Норвегия, Нидерланды және бұрынғы Кеңес Одағы сияқты ұзақ трассадағы жылдам сырғанаумен айналысатын Еуропа елдерінде қысқа трассадағы жылдам сырғанауға қызығушылық аз болды, және бұл елдердің ешқайсысы ресми медальдар жеңіп алған жоқ (дегенмен, Нидерланды 1988 жылы бұл спорт демонстрациялық түрде көрсетілген кезде екі алтын медаль жеңіп алды). Норвегияның Sportsboken басылымы 1993 жылы Альбертвилль ойындарындағы ұзақ трассадағы жылдам сырғанау жарыстарын он бетке жуық сипаттады, бірақ қысқа трасса туралы бір сөз де айтылмады, алайда нәтижелер сол бөлімде жарияланды. Бұл жылдам сырғанау түрі жаңа болғанымен, ұзақ трассадағы жылдам сырғанаудан гөрі жылдамдап дамып келеді, себебі қысқа трассада ұзақ трассадағы овалдың орнына мұз хоккей алаңында да жарысуға болады.

Қысқа жол

Жарыстар 111 метрлік трассада сағат тіліне қарсы бағытта өткізіледі. Қысқа трассадағы жарыстар көбінесе жаппай стартпен өтеді, онда екіден алтыға дейін конькиші бірден қатыса алады. Конькишілер қате старт, кедергі келтіру және трассаның ішкі жағынан кесу әрекеттері үшін дисквалификациялануы мүмкін. Қате старт – жарыс басталғанда тапанша оқ атар алдында конькишінің қозғалуы. Конькишілер кедергі келтіргені үшін дисквалификацияланады, егер бір конькиші екіншісінің алдынан кесіп өтіп, соқтығысу немесе құлаудан сақтану үшін бірінші конькишіні тоқтауға мәжбүр етсе. Трассаның ішкі жағынан кесу – конькишінің конькилері мұздағы трассаны белгілейтін блоктардың ішіне кірген кезде болады. Дисквалификацияланған жағдайда конькиші өз жылындағы немесе финалдағы соңғы орынды алады.

Ұзақ жол

Жарыс 400 метрлік созылған трассада сағат тіліне қарсы бағытта өтеді. Барлық жекелей жарыстарда бір уақытта тек екі конькиші қана жарысуға рұқсат етіледі. Конькишілер әр айналымда жолақты ауыстыруы тиіс. Сыртқы жолақтан ішкі жолаққа өтетін конькишіге жол беру керек. Конькишілер жалған старт, кедергі келтіру және трассаның ішкі жағынан кесу үшін дисквалификациялануы мүмкін. Егер конькиші жарысқа қатыспаса немесе құлап қалса, олар өз қашықтығын қайтадан жүгіруге құқылы. Ұзақ дистанцияда жарыстар мен финалдар болмайды, барлық нәтижелер уақыт бойынша анықталады. Ұзақ дистанциядағы жылдам конькимен жүгірудің басталу процедурасы үш кезеңнен тұрады. Бірінші, төреші спортшыларға "Стартқа тұрыңыз" дейді. Екінші, төреші спортшыларды "Дайын" болуға шақырады және конькишілер қозғалмай қалғанша күтеді. Соңында төреші 1 және 1,5 секунд аралығында кездейсоқ уақыт күтеді, содан кейін старттық оқ атып жібереді. Кейбір мамандар бұл уақыттың өзгеруі, ұзақ үзілістен кейін старт алатын спортшыларға ескерту әсерінен кері әсер етуі мүмкін дейді. Жекелей емес жарыс түрінде, командалық қууда, әрқайсысы үштен төрт конькиші бар екі команда бір уақытта жарыса алады. Екі команда да жарыс бойында ішкі жолақта қалады; олар аренаның қарама-қарсы жақтарынан старт алады. Егер төрт конькиші жарысса, біреуі жарыстан шығып, тоқтауына рұқсат етіледі. Сағат үшінші конькиші финиш сызығын кезіп өткенде тоқтайды.

Топтық қуу

Командалық қуғын – жылдам коньки тебудің командалық жарысы, және оны үш конькишіден құралған командалар өткізеді. Жарыс велосипед спортындағы командалық қуғынға ұқсас. Екі команда бір уақытта жарысады, тік жолдың ортасындағы сызықтан старт алады. Трассаның әр жағынан бір команда бастайды. Тек ішкі жолақ пайдаланылады. Ерлер үшін қашықтық сегіз, ал әйелдер үшін алты айналымды құрайды. Команданың уақыты – финиш сызығын үшінші болып кесіп өткен конькишінің көрсеткен уақыты. Командалық қуғынның бірнеше форматы бар. Олимпиадалық формат ерекшелігі – бұл кубок жүйесі, онда екі команда арасында бірнеше іріктеу кезеңдері өтеді. Әлем кубогы мен әлем чемпионаттарында бір жарыс өткізіледі және командалар финиш уақытына қарай реттеледі. Олимпиадалық форматта, егер бір команда екіншісін озуға қол жеткізсе, ол жарысты автоматты түрде жеңіп алады және қалған қашықтыққа жүгіру қажет болмайды. Іс жүзінде қашықтық соншалықты қысқа, осы жағдай тек бір команда құласа ғана болады. Командалық қуғын – ірі халықаралық жарыстарда жаңадан енгізілген жарыс. Бұл жарыс халықаралық деңгейде мыңжылдық ауысындағы жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатында, ал 2003 жылы Әлем кубогында таныстырылды. Бірақ ол 2004 жылға дейін ресми ISU жарысы деп есептелмеді, және ақырында 2006 жылы Олимпиада ойындарына қосылды.