Кіріспе

Андэзит сызығы – Тынық мұхиты алабындағы ең маңызды аймақтық геологиялық ерекшелік. Ол Орталық Тынық мұхиты бассейнінің мафикалық базальттық жанартаулық жыныстарын, өзінің шеттеріндегі жартылай су астында қалған құрлық аймақтарынан бөліп тұрады, олардың құрамында көбінесе фельзиттерге жақын андэзиттер кездеседі. Андэзит сызығы Тынық мұхиты алабындағы субдукция аймақтары мен терең мұхиттық ойыстарға параллель бағытта жүреді. Бұл – субдукцияланатын плитаның ішінде және үстінде еріген магманың жер бетіне проявлениесі. Ол Калифорния жағалауындағы аралдардың батыс жиегінен өтеді, содан кейін Алеут аркасының оңтүстігінен, Камчатка түбегінің шығыс жиегінен, Курил аралдары, Жапония, Мариан аралдары, Яп, Палау, Соломон аралдары, Фиджи, Тонга және Жаңа Зеландияның Солтүстік аралы арқылы жалғасады. Бұл ерекшелік Оңтүстік Американың Анд тауларының батыс беткейімен солтүстік-шығысқа қарай Мексикаға дейін созылады, одан кейін Калифорния жағалауындағы аралдарға оралады. Индонезия, Филиппин, Жапония, Жаңа Гвинея және Жаңа Зеландия андэзит сызығының сыртында орналасқан. Андэзит сызығының жабық контурында Тынық мұхиты алабына тән терең ойыстар, су астындағы жанартау таулары және мұхиттық жанартау аралдары шоғырланған. Осы жерде базальттық лавалар жарықтардан ақырын ағып шығып, үлкен күмбез тәрізді жанартау тауларын құрайды, олардың эрозияға ұшыраған шыңдары аралдық доғалар, тізбектер мен топтарды қалыптастырады. Андэзит сызығының сыртында вулканизм жарылыс сипатында болады. Тынық мұхитының айналасындағы От жүзігі осы сызыққа параллель созылады және әлемдегі жарылысқа бейім вулканизмнің ең ірі белдеуі болып табылады. Андэзит сызығы термині тақталық тектониканың геологиялық түсінігінен бұрын пайда болған. Бұл терминді алғаш рет 1912 жылы Жаңа Зеландия геологы Патрик Маршалл Жаңа Зеландияның шығысынан Фиджиге және Жаңа Гебрид аралдары мен Соломон аралдарының солтүстігіне дейінгі ерекше құрылымдық және вулканологиялық шекараны сипаттау үшін қолданды.