Галлуп епархиясы – АҚШ-тың солтүстік-батыс Нью-Мексико және солтүстік-шығыс Аризона штатындағы Католик шіркеуі. Тарихы, собор және миссионерлер туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Католик шіркеуінің епархиясы
Diocese of the Catholic Church
Галлап епархиясы (Dioecesis Gallupiensis, lang es) – АҚШ-тың Солтүстік-Батыс Нью-Мексико және Солтүстік-Шығыс Аризона штатындағы Католик шіркеуінің Латын шіркеуіне қарасты шіркеулік аумағы, яки епархиясы. Бұл Санта-Фе митрополиясының шіркеулік провинциясындағы суфрагандық епархия. Галлап епархиясының бас шіркеуі – Нью-Мексико штатының Галлап қаласындағы Қасиетті Жүрек соборы.
The Diocese of Gallup (Dioecesis Gallupiensis, lang es) is a Latin Church ecclesiastical territory, or diocese, of the Catholic Church in northwestern New Mexico and northeastern Arizona in the United States. It is a suffragan diocese in the ecclesiastical province of the metropolitan Archdiocese of Santa Fe. The mother church of the Diocese of Gallup is the Sacred Heart Cathedral in Gallup, New Mexico.
1898 жылдан 1939 жылға дейін
Навахо тайпасына алғашқы католик миссионерлері 1898 жылы келген францискан дін қызметкерлері болды. Нью-Мексико штатының Галлап қаласындағы алғашқы католик шіркеуі – 1899 жылы пастор Джордж Джульярд салған Қасиетті Жүрек шіркеуі. 1902 жылы Аризона штатының Сент-Майкл қаласында Сент-Майкл миссиясының францискандық дін қызметкерлері, Катарине Дрекселдің қаржылық көмегімен Сент-Майкл үнді мектебі ашылды.
The first Catholic missionaries to the Navaho Nation were Franciscan priests who arrived there in 1898. The first Catholic church in Gallup, New Mexico, was Sacred Heart Church, constructed by Reverend George Julliard in 1899. St. Michael Indian School was opened in 1902 in St. Michael's, Arizona by Franciscans from St. Michael's Mission in Window Rock, Arizona, with financial assistance from Katharine Drexel.
1939 жылдан 2000 жылға дейін
Папа Пий XII 16 желтоқсан 1939 жылы Галлап епархиясын құрды, оның аумағын Санта-Фе архиепархиясы мен Тусон епархиясынан алды. Папа Бернард Т. Эспелажты Галлаптың алғашқы епископы етіп тағайындады. Эспелаждың 29 жылдық қызметі барысында епархиядағы католиктердің саны 30 000-нан 79 260-қа дейін артты. Діни қызметкерлердің саны 32-ден 108-ге, ал приходтардың саны 17-ден 53-ке дейін өсті. Папа Иоанн Павел II 1986 жылы Хастрихке көмекші архиепископ ретінде Дональд Пелотті тағайындады. 1990 жылы Хастрих зейнетке шыққаннан кейін Пелот Галлап епископы лауазымына автоматты түрде ие болды. Пелот – Америка Құрама Штаттарындағы алғашқы американдық католик епискобы, Мэн штатынан шыққан абенаки тайпасынан.
Pope Pius XII erected the Diocese of Gallup on December 16, 1939, taking its territory from the Archdiocese of Santa Fe and the Diocese of Tucson. The pope named Reverend Bernard T. Espelage as the first bishop of Gallup. During Espelage's 29 year tenure, the Catholic population of the diocese increased from 30,000 to 79,260. The number of priests went from 32 to 108 and the number of parishes from 17 to 53. Pope John Paul II named Reverend Donald Pelotte as coadjutor archbishop in 1986 to assist Hastrich. When Hastrich retired in 1990, Pelotte automatically succeeded him as bishop of Gallup. Pelotte was the first Native American Catholic bishop in the United States, an Abenaki from Maine.
2000 жылдан қазіргі уақытқа дейін
2007 жылы Пелот өз үйінде бас жарақатын алып, ауруханаға жатты. 2008 жылдың қаңтар айында Папа Бенедикт XVI Пелоттың сауығуына дейін епархияны басқару үшін апостолдық әкімші тағайындады. 2008 жылдың сәуірінде Пелот денсаулығының нашарлауына байланысты зейнетке шықты. 2009 жылы Папа Феникс епархиясынан монсеньор Джеймс С. Уоллді Галлап епископы лауазымына тағайындады. 2013 жылы Уолл жергілікті семинаристер пайдаланатын шіркеуді, ішінде сантеро стиліндегі қасиетті өнер туындыларымен жаңартты. Сантеро – испан отарлық өнеріне негізделген Нью-Мексико халық өнері. Суретші Арлин Сенаның айтуынша, дұға «осы дәстүрдің кілті». Шіркеуде Киелі Отбасы, Исаның інісі Яков, Франциск де Саль, Кармель тауындағы Әміре, екі періште және Киелі Жүрек суреттері бейнеленген. 2023 жылдың мамырында Уолл епархияның Францискан орденінен Сент-Михаил миссиясын қабылдағанын хабарлады, себебі олар оны қолдауға шамалары жетпеді. Сондай-ақ 2013 жылы епархия епархиялық дін қызметкерлеріне қарсы сексуалдық зұлымдыққа қатысты сот істерін реттеу үшін 11-тарау бойынша банкроттыққа өтініш берді. 2023 жылғы мәліметтер бойынша, Уолл Галлап епархиясының қазіргі епископы.
In 2007, Pelotte suffered a traumatic brain injury at his home and was hospitalized at his home. In January 2008, Pope Benedict XVI named an apostolic administrator to run the diocese while Pelotte recovered. In April 2008, Pelotte retired due to his health problems. The pope in 2009 named Monsignor James S. Wall from the Diocese of Phoenix to replace Wall as bishop of Gallup. In 2013, Wall renovated a chapel used by local seminarians with sacred art in santero, a New Mexico folk art based on Spanish colonial art. Artist Arlene Sena said that prayer was "the key to this tradition". The chapel contains images of the Holy Family, James, brother of Jesus, Francis de Sales, Our Lady of Mount Carmel, two angels, and the Sacred Heart. In May 2023, Wall announced that the diocese was taking over operation of St. Michael's Mission from the Franciscans due to their inability to support it any longer. Also in 2013, the diocese filed for Chapter 11 bankruptcy in order to settle the sexual abuse lawsuits against diocesan clergy. As of 2023, Wall is the current bishop of the Diocese of Gallup.
Жыныстық қатынас
2004 жылы Джеймс Бернс Нью-Мексико штатының Бланко қаласында бір баланы жыныстық зорлық-зомбылық жасау арқылы зорлағаны үшін 18 айға түрмеге кесілді. Кейіннен Бернс діни қызметкер ретінде қызмет істеген кезеңінде бірнеше ондаған балаға зиян келтіргені анықталды. 2005 жылы епархия 1940-1970 жылдар аралығында балаларды зорлаған Клемент А. Хагеман деген дін қызметкерін анықтады. Хагеман жыныстық зорлық-зомбылық туралы айыптаулар туындаған кезде Корпус-Кристи епархиясынан Санта-Фе архиепископиясына ауыстырылды. Кейіннен архиепископ Хагеманды дәл осы себеппен Галлап епархиясына көшірді. 2011 жылы бірнеше ер адам Хагеманнан жыныстық зорлық-зомбылық көргендерін айтып, епархияға сот ашты. Олар шіркеуді Хагеманды басқа жерде скандалдың алдын алу үшін епархиядағы нашар жағдайдағы қауымдарға жіберген деп айыптады. 1940 жылы епископ Эспелаж Санта-Фе архиепискобы Рудольф Геркеннен Хагеман туралы пікірін сұрады. Геркен Хагеманның балалармен дұрыс емес әрекет жасағаны үшін кінәлі екенін мәлімдеді. Бір құрбан Хагеманның ойын алаңнан бір баланы кеңсесіне алып келіп, оған шабуыл жасағанын хабарлады. Епархия 2014 жылы кәмелетке толмағандарды жыныстық зорлауда айыптаулар бар 42 дін қызметкері мен бір мұғалімнің тізімін жариялады.
In 2004, James Burns was sentenced to 18 months in prison for sexually abusing a boy in Blanco, New Mexico. It was later estimated that Burns had molested several dozen boys during his career as a priest. The diocese in 2005 identified Reverend Clement A. Hageman as an abuser of children from the 1940s to the 1970s. Hageman was transferred to the Archdiocese of Santa Fe from the Diocese of Corpus Christi when allegations of sexual abuse arose there. The archdiocese later moved Hageman for the same reason to the Diocese of Gallup. In 2011, several men from sued the diocese, claiming that they had been sexually abused by Hageman. They accused the church of dumping Hageman in poor parishes in the diocese to avoid scandal elsewhere. In 1940, Bishop Espelage had asked Archbishop Rudolph Gerken of Santa Fe for his opinion of Hageman. Gerken replied that Hageman “was guilty of playing with boys.” One victim reported that Hageman would bring a boy in from the playground to his office and then assault him. The diocese released a list of 42 clergy and one teacher with credible accusations of sexual abuse of minors in 2014.