Кіріспе

Төрт түстің теоремасының дәлелденбеген жалпылауы

Графтар теориясында Хадвигер болжамы, егер граф бұрандасыз және миноры болмаса, онда оның хроматикалық саны қанағаттандырады деп айтылады. Бұл болжам төрт түстің теоремасының жалпылауы болып табылады және саладағы ең маңызды және шешуге қиын ашық проблемалардың бірі саналады. Егер бағытталмаған графтың барлық дұрыс түстеуі бір немесе одан көп түс қолданса, онда әрбір субграфтың өзге субграфтардың әрқайсысына қабырға арқылы қосылған, бір-бірімен байланысқан субграфтарды табуға болады. Осы субграфтардың әрқайсысының ішіндегі қабырғаларды қысқарту арқылы әрбір субграф бір төбеге дейін қысқарып, төбелеріндегі толық графты минор ретінде шығаруға болады.

Бұл төрт түстің мәселесінің кең ауқымды жалпылауын 1943 жылы Хьюго Хадвигер ұсынған және ол әлі де шешілмеген. Оны "графтар теориясындағы ең терең шешілмеген проблемалардың бірі" деп атайды.

Теңдес нысандар

Хадвигер болжамының эквивалентті түрі (жоғарыда көрсетілген түрінің керісі) – егер графты толық графқа жеткізетін жиектерді қысқарту тізбегі болмаса (әрқайсысы кейбір жиектің екі ұшын бір супертөбеге біріктіретін), онда графты түстермен бояуға болады. Кез келген графтың минималды бояуында, бояудың әрбір түстік класын бір төбеге қысқарту толық графты тудырады. Алайда, бұл қысқарту процесі графтың кіші графигін (minor) жаратпайды, себебі (анықтама бойынша) бір түстік кластағы екі төбе арасында жиек болмайды, демек, бұл жиектерді қысқарту емес (кіші графикті табу үшін қажеттісі). Хадвигердің болжамына сәйкес, төбелер жиынын бір төбеге дұрыс қысқартудың басқа тәсілі бар, нәтижесінде толық граф пайда болады, мұнда барлық қысқартылған жиындар байланысты. Егер графтардың барлық кіші графиктері бояла алатын қасиетке ие графтар отбасын білдірсе, онда Робертсон-Сеймур теоремасынан, оны шекті тыйым салынған кіші графиктерінің жиынтығымен сипаттауға болады. Хадвигердің болжамы бойынша, бұл жиынтық бір тыйым салынған кіші графиктен тұрады. Графтың Хадвигер саны – графтың кіші графигі болып табылатын ең үлкен толық графтың өлшемі (немесе эквивалентті түрде, оның жиектерін қысқарту арқылы алуға болады). Бұл санды жиектерді қысқару тобы деп те атайды. Хадвигер болжамын қарапайым алгебралық түрде былай көрсетуге болады: , мұнда – графтың хроматикалық саны.

Ерекше жағдайлар және ішінара нәтижелер

Бұл жағдай тривиальды: граф бірден көп түс қажет етеді, егер және тек қана егер оның жиегі болса, ал бұл жиек өзі кіші граф болып табылады. Бұл жағдай да оңай: үш түс қажет ететін графтар – екі бөлікті емес графтар, және әрбір екі бөлікті емес графтың тақ циклдары бар, оларды 3 циклға, яғни кіші графқа қысқартуға болады. Осы болжамды енгізген мақаласында Хадвигер оның дұрыстығын дәлелдеді. Бұл типтегі әрбір графтың ең көп дегенде екі жақын жиегі бар төбесі болады; мұндай графты бір төбесін алып тастап, қалған графы рекурсивті түрде бояп, содан кейін алып тасталған төбені қайта қосып бояуға болады. Алып тасталған төбеде ең көп дегенде екі жиек болғандықтан, төбе қайта қосылғанда оны бояу үшін үш түстің бірі әрқашан қолжетімді болады. Егер болжам дұрыс болса, бес немесе одан да көп түс қажет ететін әрбір граф кіші графқа ие болады және (Вагнер теоремасы бойынша) жазық емес болады. Клаус Вагнер 1937 жылы осы жағдайдың төрт түстің теоремасына эквивалентті екенін дәлелдеді, сондықтан оның дұрыс екенін білеміз. Вагнер көрсеткендей, кіші графтары жоқ әрбір графты кликалық қосынды арқылы жазық немесе 8 төбесі бар Мёбиус бағанасына бөлуге болады, және осы бөліктердің әрқайсысын бір-біріне тәуелсіз 4 түспен бояуға болады, сондықтан кіші графтары жоқ графты 4 түспен бояу жазық бөліктердің әрқайсысын 4 түспен бояуға байланысты. , үшін болжамды төрт түстің теоремасын қолдана отырып дәлелдеді; олардың бұл дәлелмен жазған мақаласы 1994 жылы Фулкерсон сыйлығын жеңіп алды. Олардың дәлелдеуінен, үш өлшемді жазық графтардың аналогы – байланыссыз ендірілетін графтардың хроматикалық саны ең көп дегенде бес екені шығады. Осы нәтижеге байланысты, болжамның , үшін дұрыс екені белгілі, бірақ ол барлық үшін әлі де шешілмеген. , үшін кейбір ішінара нәтижелер белгілі: әрбір 7-хроматикалық граф кіші графты немесе кіші графты және кіші графты қамтуы керек. Әрбір графтың ең көп дегенде жақын жиектері бар төбесі болады, одан кейін осы төмен дәрежелі төбесі алынып тасталған, қалған графы боялған, содан кейін алынып тасталған төбесі қосылған және боялған, берілген графты түстермен бояуға болады. 1980-ші жылдары Александр В. Косточка мен Эндрю Томассон тәуелсіз түрде әрбір графтың орташа дәрежесі бар екенін және осылайша түстерді қолдану арқылы бояуға болатынын дәлелдеді. Бұл шекті жақсартулар тізбегі кіші графтары жоқ графтар үшін түстелуді дәлелдеуге әкелді.

Жалпылау

Гьёрги Хайос Хадвигердің болжамын кішігірімдерге емес, бөліністерге күшейтуге болады деп болжады: яғни, хроматикалық саны бар әрбір граф толық графтың бөлінісін қамтиды. Хайостың болжамы үшін дұрыс, бірақ осы күшейтілген болжамға қарсы мысалдар табылды; және жағдайлары зерттелді. Байқалады, Хайостың болжамы кездейсоқ графтар үшін нашар орындалады: кез келген үшін, төбелер санының шегінде, нүктелер саны шексізге ұмтылғанда, кездейсоқ графтың хроматикалық саны және оның ең ірі толық бөлінісінің төбелер саны жақындайды. Бұл контексте, кездейсоқ графтың Хадвигер саны оның хроматикалық санынан кем емес болу ықтималдығы бірге жақындайтынын атап өткен жөн, сондықтан Хадвигердің болжамы жоғары ықтималдықпен кездейсоқ графтар үшін орындалады; нақтырақ айтқанда, Хадвигер саны жоғары ықтималдықпен пропорционалды.

Хадвигердің болжамын тізімдік бояуға кеңейтуге бола ма деген сұрақ туды. үшін, әрбір тізімдік хроматикалық саны бар граф төбесі бар толық кликаның кішігірімін қамтиды. Алайда, жазық графтардың максималды тізімдік хроматикалық саны 5, 4 емес, сондықтан кеңейту кішігірімдері жоқ графтар үшін де орындалмайды. Жалпы алғанда, әрбір үшін, Хадвигер саны және тізімдік хроматикалық саны бар графтар бар.

Герардс пен Сеймур хроматикалық саны бар әрбір граф толық графты тақ кішігірім ретінде қамтиды деп болжады. Мұндай құрылымды төбелері толық ажыратылған субағаштардың жиынтығы ретінде көрсетуге болады, олардың әрқайсысы екі түспен боялған, және әрбір субағаштар жұбы монохроматикалық жиекпен байланысқан. Тақ кішігірімдері жоқ графтар міндетті түрде сирек болмаса да, олар үшін стандартты Хадвигерлік болжаммен бірдей жоғарғы шек сақталады: тақ кішігірімдері жоқ графтың хроматикалық саны .

қосымша шарттарды қою арқылы, одан үлкен кішігірімдердің бар екенін дәлелдеу мүмкін. Бір мысал – snark теоремасы: кез келген жиек бояуында төрт түс қажет болатын әрбір кубикалық графтың Петерсен графигі кішігірім ретінде бар, бұл W. T. Tutte болжаған және 2001 жылы Робертсон, Сандерс, Сеймур және Томас дәлелдегенін жариялаған.