Кіріспе

Американдық судья (1944 жылы туған)

Джеймс Харви Уилкинсон III (29 қыркүйек 1944 жылы туған) – Америка Құрама Штаттарының төртінші апелляциялық округінің судьясы. Оның аты бірнеше рет АҚШ Жоғарғы Сотына кандидат ретінде қарастырылған.

Ерте және отбасылық өмірі

Уилкинсон Нью-Йорк қаласында, Нью-Йорк штатында Дж. Харви Уилкинсон кіші мен оның әйеліне дүниеге келді. Ол Вирджиния штатының Ричмонд қаласында өсті, онда мемлекеттік мектептерді жіктеуге қатысты штаттың жаппай қарсылық көрсету кезеңінде Сент-Кристофер мектебінде білім алды. Оның әкесі (State Planters Bank компаниясының бас директоры, кейін Crestar Bank компаниясының бөлігі) Norfolk and Western Railroad компаниясының бас директоры Стюарт Сондерс және Ричмонд мектеп тақтасының төрағасы (кейіннен Жоғарғы Сот судьясы) Льюис Ф. Пауэлл және басқалармен бірге губернатор Дж. Линдсей Алмондты қолдады, ол Byrd ұйымымен байланысты үзіп, 19 қаңтар 1959 жылы Вирджиния Жоғарғы Соты мен үш судьядан тұратын федералдық комиссияның шешімдеріне сәйкес келуге шешім қабылдады, бұл шешімдер жіктеуді сақтауға бағытталған белгілі бір жаңа заңдарды конституцияға қайшы деп жариялады. Уилкинсон Нью-Джерси штатындағы Лоуренсвилл мектебінде оқыды, содан кейін Йель университетіне түсті, онда ол Сент-Энтони Холлдың мүшесі, Йель саяси одағының консервативтік партиясының төрағасы, ал кейіннен саяси одақтың президенті болды. Ол 1967 жылы Йель университетін бакалавр дәрежесімен үздік бітіріп, 1968 жылы «Гарри Берд және Вирджиния саясатының өзгеретін бейнесі, 1945–1966» атты алғашқы кітабын жариялады. Уилкинсон 1968 жылы АҚШ армиясына қазылғандықтан 1969 жылға дейін қызмет етті. Армиядан шыққаннан кейін Уилкинсон Шарлоттсвиллдегі Вирджиния университетінің құқық мектебінде оқуға түсті. 1970 жылы, бір жылдық оқудан кейін, Уилкинсон 25 жасында Вирджиния штатынан АҚШ Өкілдер палатасына үміткер болу үшін демалысқа шықты. Ол үш мерзімдік демократ Дэвид Э. Саттерфилд III-ке қарсы республикалық кандидат ретінде сайланды және кейіннен Саттерфилдтің сайлаушыларды Уилкинсонды заң мектебіне қайтаруға шақыратын үлкен билборды болғанын әзілдеп айтты, өйткені ол үлкен айырмамен жеңілді. Уилкинсон заңгерлік білімін жалғастырып, 1972 жылы Юрис доктор дәрежесін алды (Саттерфилд қарсы кандидат болмаған кезде) және көп ұзамай Вирджиния штатының адвокаттық емтиханын сәтті тапсырды. Уилкинсон мен оның әйелінің екі баласы бар. Оның қызы Портер Уилкинсон да АҚШ Жоғарғы Сотының кеңсесінде стажерлік өтті, 2007–2008 жылдары Бас судья Джон Робертстің кеңсесінде қызмет етті. Ол белгілі апелляциялық адвокат Джефф Уоллға үйленген.

Заңгерлік, оқытушылық және жазушылық мансабының алғашқы кезеңдері

1972 жылдан 1973 жылға дейін Уилкинсон жаңа тағайындалған судья Пауэллдің, отбасылық досының заң кеңсесінде кеңсе қызметкері болды. Клерктік қызметтен кейін Уилкинсон үлкен заң фирмасына қосылудан бас тартты. Оның орнына ол Шарлоттсвиллге оралып, Вирджиния университетінің құқық мектебінде бес жыл қатарғы профессор ретінде сабақ берді. Уилкинсон судья Пауэллмен кеңсе қызметі туралы екінші кітабын жазып, жариялады: «Әділетке қызмет ету: Жоғарғы сот кеңсе қызметкерінің көзқарасы» (1974). Сонымен қатар, Уилкинсон үш жыл (1978–1981) Норфолк қаласының «The Virginian Pilot» газетінде, оның ішінде редактуралық бөлімнің редакторы ретінде жұмыс істеді. Кейін ол бұл жұмыстың үкіметпен, сондай-ақ өмірдің түрлі салаларындағы адамдармен тәжірибесін кеңейткенін, сонымен қатар уақытты басқару дағдыларын жетілдіруге көмектескенін айтты. 1982 жылы Уилкинсон құқықтық мансабын қайта бастады, АҚШ Әділет министрлігінің Азаматтық құқықтар бөліміне қосылып, ақырында бас прокурордың орынбасары болды. 1983 жылы Вирджиния университетінің құқық мектебінде сабақ берді. 1996 жылдан 2003 жылға дейін Уилкинсон соттың бас судьясы болды, осы кезеңде «Бір ұлт бөлінбейді: этникалық сепаратизм Америкаға қалай қауіп төндіреді» (1997) атты төртінші кітабын жазып, жариялады. 2003 жылы судья Уилкинсон Ясер Эсам Хамдиді заңгерге немесе сотқа жүгінбей, белгісіз мерзімге қамауға алу құқығын растаған көпшілік пікірін жазды. Хамди АҚШ Ауғанстанға басып кірген кезде тұтқындалған АҚШ азаматы еді, ал АҚШ Жоғарғы Соты бұл шешімді жоққа шығарды. 2004 жылдың күзінде Бас судья Ренквисттің ауруы туралы хабарламадан кейін көптеген сарапшылар Уилкинсонды Буштің Жоғарғы Сотқа үміткері ретінде қарастырды. Уилкинсон «The New York Times» газетіне сұхбат беруге келісіп, Буштің жақын шеңберінен қолдауын жоғалтты. 2006 жылы Уилкинсон «The Washington Post» газетінде бір жынысты неке мәселесінде сол және оң жақтарды сынаған мақала жазды. «Америкалық конституциялық дәстүр» «бір жынысты некеге қатысты күрес барысында басты құрбан болды» деп жазған Уилкинсон некеге қарапайым заңнамалық жолмен реттеу керек деп санды және дауды «конституциялық деңгейге көтеруге асығуға» қарсы болды. 2008 жылдың 24 маусымында Уилкинсон Ричмондтағы әйелдер медициналық орталығына қарсы Херринг ісі бойынша келісетін пікірін жазды, ол Вирджиния штатының жартылай түсік жасатуға тыйым салуын қолдады. Ол өзінің келісуінде жартылай түсік жасатуға қатаң қарсылық білдірді: «Шындығында, біз – өркениетті адамдар – жартылай туған баланы бөлшектеуді және оның бас сүйегін ұрып-соғуды ақтау үшін Конституциямызға жүгініп жатырмыз. Әрине, ғасырлар өткен соң, адамдар осы қорқынышты әрекетке қарап, заңның негізгі қағидалары атынан жасалған қоғамның жетістіктеріне таң қалады. Олар қорқынышпен тітіркеніп, үрейленеді». 2012 жылы Уилкинсон өзінің бесінші кітабын (Оксфорд университетінің баспасынан екіншісі) жариялады: «Космикалық конституциялық теория: Неліктен американдықтар өздерін басқаруға деген құқығынан айырылып жатыр». Келесі жылы Уилкинсон Балтимор Рейвенс командасының видеоларда, фотосуреттерде және көрмелерде бұрын қолданылған «Flying B» логотипін әділ пайдалану деп қарастырған пікірін жазды. 2016 жылы Уилкинсон судья Г. Стивен Эйджи Солтүстік Каролина штатының Роуэн округі комиссарларының кездесулерінде ұсынған діни дұғалар АҚШ Конституциясының дін бостандығы туралы ережені бұзбайтынын анықтағанда келіспеді. Бұл шешімді толық округтік алқа 10–5 дауыспен қабылдамады, енді Уилкинсон көпшілік пікірін жазды, ал Эйджи мен Пол В. Нимейер келіспеушіліктер жазды. 2018 жылдың маусым айында АҚШ Жоғарғы Соты судья Кларенс Томас пен Нил Горсак жазбаша келіспеушілік білдіргеніне қарамастан, қайта қараудан бас тартты. 2017 жылы Уилкинсон «Барлық құлаған сенімдер: 1960 жылдардың уәдесі мен сәтсіздіктеріне қатысты ойлар» атты еңбегін жариялады. 2018 жылдың наурыз айында Уилкинсон, бірінші дүниежүзілік соғыстағы Бладенсбург Бейбітшілік Кресті ескерткіші енді Конституцияның дін бостандығы туралы ережесін бұзады деген екіге бөлінген алқаның қорытындысына сот отырысы қайтадан қаралудан бас тартқан кезде қарсылық білдірді. Төртінші округтің үкімін АҚШ Жоғарғы Соты «American Legion v. American Humanist Association» (2019) ісінде кері қайтарып жіберді. 2018 жылдың тамызында Уилкинсон Конституцияның сегізінші түзетуі Вирджинияға «әдеттегі мас» деп танылғандарға алкогольге ие болуды қылмыстық жолмен тыйым салуға кедергі келтірмейтінін анықтаған алқаның көпшілігі үшін жазды. Судья Диана Гриббон Моц бұл шешімге ерекше келісім білдірді, көпшілік Пауэллдің Техасқа қарсы (1968) ісін елемегенін айтты. 2019 жылдың шілдесінде толық округтік алқа 8–7 дауыспен алқаның шешімін кері қайтарды, Моц көпшілік пікірін жазды, ал Уилкинсон қазіргі уақытта бас қарсылық пікірін жазды. Көпшілік және келісетін пікірлер Уилкинсонды бейшаралыққа және «жанжалды тілге» кінәлады, ал Уилкинсон оны қосымша, ерекше қарсылық пікірінде қорғады.

Құрмет пен марапаттар

2004 жылы Вирджиния университеті Уилкинсонды заң саласындағы ең жоғары сыртқы наградасы – Томас Джефферсон қорының медалімен марапаттады. 2016 жылы Шарлоттсвиллдегі Джон Барбидің кіші адвокаттар клубы Уилкинсонның үш он жылдық сот қызметін Құрмет грамотасымен және өмірлік жетістіктері үшін сыйлықпен таныды.