Кіріспе

Питтсбург Стиллерс американдық футбол командасының символы

Террибел сүлгісі – Ұлттық футбол лигасының (NFL) американдық футбол командасы Питтсбург Стиллерспен байланысты ралли сүлгісі. Террибел сүлгісі кеңінен танымал болды; мысалы, жанкүйерлер демалыс кезінде сүлгілерін танымал орындарға алып барады. Ол Эверест тауының шыңына, тіпті Халықаралық ғарыш станциясына дейін жеткізілді. Бұл сүлгі Стиллерс командасының және Питтсбург қаласының символы ретінде жақсы танымал. Сүлгі сатудан түскен түсімнен 8 миллион АҚШ долларынан астам сома ақыл-ой және дене мүгедектігі бар адамдарға көмек көрсететін Аллегейни аймақтық мектебіне аударылды. Террибел сүлгісі алғашқы "ралли сүлгісі" деп есептеледі және оның сәттілігі басқа командаларды қолдау үшін ұқсас өнімдердің пайда болуына себеп болды. Оның көптеген түрлері шығарылды; көбінесе олар қара және алтын түсте болып, алдыңғы жағында "Майрон Коуптың ресми Террибел сүлгісі" деген жазу басылған. 2009 жылдың қазан айында сүт безі қатерлі ісігіне назар аудару мақсатында қызғылт түсті Террибел сүлгісі ұсынылды.

Сыртқы келбеті

Сүлгі бірнеше рет қайта жаңартылып, оған арналған көптеген аксессуарлар жасалды. "Қорқынышты заттар" деп аталатын желіге футболкалар, номерлік тақталар, жастықтар, сырғалар және жағажай сүлгілері кіреді; олардың барлығында "The Terrible Towel" логотипі бар. Алғашқыда сүлгі алтын және қара түсте шығарылып, қарапайым дизайны болған және алдыңғы жағында "the terrible towel" деген жазуы бар еді. 1998 жылы жаңартылған сүлгінің қазіргі нұсқасында жоғары жағында "Myron Cope's Official" және төменгі жағында "A Pittsburgh Original" деген сөздер қосылды. Сондай-ақ, әртүрлі нұсқалары бар сүлгілер де өндіріледі; мұндай нұсқаларға Steelers логотипі бар сүлгілер, кестеленген әріптер және қара сүлгіде сары жазуы бар сүлгілер кіреді. Жылдар бойы көптеген арнайы басылымдар шығарылды. 2005 жылы Steelers Super Bowl XL жеңгеннен кейін "Super Bowl XL Champions" деген сөздер, күні, соңғы есеп және Super Bowl XL логотипі жазылған сүлгі шығарылды. Жеңіс сондай-ақ франшиза жеңген алты Super Bowl логотипі бар сүлгінің өндірісіне түрткі болды. 2007 жылы Steelers-тің 75 жылдығына арналған маусымда Steelers-тің танымал маусымының логотипі бар арнайы басылымдағы сүлгілер желіге қосылды. Түпнұсқа 1975–1997 жылдарғы Terrible Towel Steelers ресми сайтында қайта сатылым ретінде қолжетімді. 2014 жылы Heinz Field-тағы үй матчының ашылуында 54' x 90' өлшемді алып Terrible Towel таныстырылды және оны ұстаған 144 жанкүйермен "қолданылды".

Құқықтар, маркетинг және кіріс

"Құйрықты сүлгі" бірден танымал болғаннан кейін, Питтсбург аймағындағы дүкендер алтын және қара түсті қол сүлгілерінің барлығын сатылып бітті. Гимбелс кейіннен жабылды. "Құйрықты сүлгінің" түпнұсқа нұсқасын Fieldcrest өндірді және Нью-Йорктегі St. Mary's Inc. таратып, ол екі түсте қол жетімді болды: алтын және қара. Қазіргі уақытта сүлгіні Питтсбургтегі Little Earth Productions, Inc. компаниясы шығарады, ол 2013 жылы Висконсин штатының Барабу қаласындағы McArthur Towel & Sports Co. компаниясынан осы істі қабылдады. Сүлгінің қазіргі бағасы шамамен 10 доллар (2021 жылдың қаңтарында "Стиллерс" интернет-дүкенінде). 1996 жылы Коуп "Құйрықты сүлгіге" қатысты құқықтарды Кораполистегі Аллегей аймақтық мектебіне берді. Бұл мектеп зиякерлік және физикалық мүмкіндігі шектеулі 900-ден астам адамға күтім көрсетеді, соның ішінде Коуптың аутизммен ауыратын ұлы Дэнниге де. "Құйрықты сүлгіден" түскен табыс мектепке 6 миллион доллардан астам қаржы жинауға көмектесті. 2005 жылғы маусымда "Стиллерс" өздерінің бесінші Суперкубогын жеңген кезде 1 миллионнан астам сүлгі сатылды; кейбір жанкүйерлер бірден 200 сүлгі сатып алды.

Кең таралған танылу

Коуп өнертабысы туралы пікір білдіріп: «Оларға сүлгіні орындықтарын тазалау үшін қолдануға болатынын айтамын. Олар оны суықтан қорғау үшін мойынға орай алады. Жаңбыр жауса, бастарына жауып тастай алады», – деді. Жанкүйерлер сүлгіні Қытайдың Ұлы Қабырғасына, Оңтүстік полюске, Ватикан қаласына және Килиманджаро тауының шыңына алып барды. Хэмптон қаласында туған Кевин Шерилла Эверест тауының шыңына көтерілгенде өзінің сүлгісін алып кетті. Әскери қызметшілер Ирак пен Ауғанстанда терроризмге қарсы соғыс аясында орналасқанда сүлгімен суретке түсті. 2008 жылғы Олимпиада ойындарында әйелдер арасындағы жағажай волейболының алтын медальдық матчында жанкүйерлер сүлгіні желбіретіп тұрды. 2008 жылғы АФК чемпионаты алдында Питтсбург тумасы, астронавт полковник Майк Финке Халықаралық ғарыш станциясынан сүлгіні қолмен көрсетті. «Қауіпті сүлгі» Scrubs телесериалының бесінші маусымындағы «Менің керемет идеяым» атты эпизодта Карла мен Түрктің пәтеріндегі тоқ тақтасына ілінген күйінде көрсетіледі, ол ваннадан шыққаннан кейін тағы бір сәтсіз жүктілік тестісінен өтті деп ойлайды. 2008 жылғы президенттік сайлау кампаниясы кезінде Хиллари Клинтон Питтсбургке сапары барысында сүлгі сыйлығын алды. 2009 жылғы G20 Питтсбург саммитінде келген қонақтар қаладан сыйлық ретінде сүлгілер алды. Рэпер Wiz Khalifa-ның «Black and Yellow» әнінің музыкалық видеосы, 2010 жылғы NFL маусымында дебют жасады, онда сүлгі анық көрініп, қолмен желбіретіледі. «Dancing with the Stars» шоуының 12-ші маусымында 2011 жылдың 21 наурызында сүлгі туралы эпизод көрсетілді. Хайнс Уорд билегеннен кейін, Питтсбург Стиллерс командасының даңқ залына енген Франко Харрис сүлгіні айналдырып көрсетіп тұрған көрінеді. Питтсбург тумасы Меган Клингенберг 2015 жылғы әлем чемпионатынан кейін АҚШ әйелдер құрамасының жеңіс турнесі аясында Хайнц стадионында гол соққаннан кейін сүлгіні желбіретті.

Копқа құрмет көрсету

2005 жылы Коуп 35 жылдық еңбек жолынан кейін «Стиллерс» командасының радио хабаршысы қызметінен зейнеткерлікке шықты – бұл NFL тарихында бір командамен жұмыс істеген хабаршылардың арасындағы ең ұзақ мерзім. «Стиллерс» клубы Коупты оның аты мен қанатты сөздері жазылған лимиттік арнайы басылымдағы «Сүлгі» (Towel) арқылы құрметтеді. Коуп «Стиллерс» командасының «Балтимор Рейвенс» командасына қарсы өткен кешкі ойындағы құрметті қаптал капитаны атанды. Коуп жанкүйерлерді сүлгі толқынына бастады; Коуп қолданған сүлгі қазір Профутбол Даңқ залында сақталуда. Ол өзін қалай есте қалдыруды қалап тұрғанын сұрағанда: «Мен өлгенде, 'Сүлгінің авторы қайтыс болды' деген шағын хабар жарияланады», – деді. Келесі күні Associated Press агенттігі Коуптың қазасы туралы жариялаған мақаласы «Бұрынғы «Стиллерс» хабаршысы, «Терrible Towel» сүлгісінің авторы Коуп қайтыс болды» деп тақырыпталды. Бірнеше күннен кейін «Saturday Night Live» бағдарламасының актері Сет Майерс Коупқа құрмет көрсету мақсатында «Saturday Night Live» бағдарламасында «Терrible Towel» сүлгісін желбіретті. 2008 жылы Коуп қайтыс болғанда, оның қызы оның табытын жанкүйерлер тіккен «Терrible Towel» сүлгілерінен жасалған көрпемен жапты. Ол көрпені таңдады, себебі ол олардың өміріне тиген көптеген адамдарды бейнелейді.

Қарсылық

"Мен "Құдіретті сүлгіні" жауға қарсы сиқыр деп ойлаған жоқпын. Бұл оң күш болуы мүмкін, "Стилерсті" адамнан асып түсетін деңгейге жеткізеді, бірақ ол егер жаудың қателесуіне себепкер болып, қарсыластардың өлімге әкелетін қателіктерін жасаса, мен оған төзімді болар едім." — Майрон Коуп. "Стилерс" 29:9 есебімен жеңіске жетті. "Бенгалдар" сол тұрақты маусымда 7 ұпаймен жеңіске жеткенімен, "Стилерс" оларды плей-оффта 31:17 есебімен жеңіп, Супер Боул XL-де жеңіске жетті. "Бенгалдар" 2009-2010 маусымына дейін плей-оффқа қатыспады, содан кейін Хаушмандзаде команданы тастап кетті. 2008 жылдың 29 қыркүйегінде "Хайнц" стадионындағы "Стилерс" ойыны алдында "Балтимор Рейвенс" командасының қанат ойыншысы Деррик Мейсон "Құдіретті сүлгіні" таптап өтті. Содан кейін "Рейвенс" 2008 жылғы маусымдағы "Стилерс" командасына қарсы барлық үш ойында жеңіліске ұшырады, соның ішінде 2008 жылғы АФК чемпионат ойынында. 2008 жылдың 8 қазанында "Стилерс" Джексонвиллдегі "Джексонвилл Джагуарс" командасымен кездесті. Осы кезде "Джагуарс" 2:2 есебімен, өз дивизионындағы қарсыласы "Индианаполис Колтс" командасынан үйінде жеңілгеннен кейін маусымға үмітпен қарады. Ойынның екінші жартысы тығыз өтті, ал "Стилерс" әлі де Мэтистің ұстауынан және тачдаунға шабуылдан кейін әсер етіп жатты. Үшінші тоқсанның басында "Джагуарс" командасының талисманы Джексон де Вилл бірнеше жанкүйерлермен бірге тұрып, қолтығы мен арт жағын сүртіп пайдаланған "Құдіретті сүлгіні" көрсетті. Содан кейін "Стилерс" ойынды алып кетіп, "Джагуарс" 26:21 есебімен жеңілді. 2008 жылдың 21 желтоқсанында "Теннесси Титанс" командасының ЛенДэйл Уайт және Кит Буллак "Титанс" 31:14 есебімен жеңіске жеткеннен кейін "Құдіретті сүлгіні" таптап өтті. "Питтсбургтің" Ларри Фут: "Олар мұны жасауға лайық, олар бізді жеңді, олар тойлауға лайық және біз оларды тағы да көреміз деп үміттенеміз". Бұрынғы "Стилерс" бас бапкері Билл Каухер, осы уақытта CBS телеарнасында "NFL Today" бағдарламасының сарапшысы ретінде жұмыс істеп, бағдарламада мұндай әрекеттер командаларды кері қайтаруы мүмкін екенін айтты. "Теннесси" плей-оффтың бірінші турында болды, бірақ оқиғадан кейін "Титанс" сегіз ойынды қатарынан жеңіліске ұшырады, соның ішінде 2008 жылғы дивизиондық плей-офф ойыны және 2009 жылғы 1-ші аптадағы "Стилерс" командасына қарсы ойында 13:10 есебімен жеңілді. "Титанс" 8 рет қатарынан жеңілгеннен кейін, "Нью-Ингланд Патриотс" командасынан 59:0 есебімен жеңілді, бұл "Титанс" командасының ең нашар жеңілісі болды. "Титанс" командасының жаттықтырушысы Джефф Фишер командасының сүлгіге қатысты мінез-құлқына өкінетінін білдірді, ал көптеген "Титанс" ойыншылары "Құдіретті сүлгіге" автограф қойып, оны Аллегхини Вэлли мектебіне жіберді — қазір сауда белгісіне иелік ететін Питтсбург қалалық қайырымдылық қоры. "Титандар" келесі 5 ойынды жеңді. 2009 жылдың 27 қаңтарында Фениксте "Аризона Кардиналс" командасы "Супер Боул XLIII" турнирінде "Стилерс" командасымен кездеспей тұрып, қоштасу рәсімінде Феникс қаласының әкімі Фил Гордон сүлгі жасап, "Кардиналс" командасының талисманы Биг Редті сахнаға шақырды, ол сүлгімен қолтығын сүрді. Содан кейін Гордон сүлгіге мұрын шығарды. Кейін "Колтс" командасы "Нью-Орлеан Сентс" командасына "Супер Боул XLIV" турнирінде жеңіліске ұшырады. 2012 жылдың 18 қарашасында "Рейвенс" командасы Питтсбургте 13:10 есебімен жеңіске жеткеннен кейін Рей Райс алаңнан шығып, басының үстінде "Құдіретті сүлгіні" желбіретіп, команда мүшелерімен бірге "Стилерс" командасының "Renegade" әнін шырқады. Райс ойыннан кейін ешқандай құрметсіздік болмағанын ашық айтты. Екі аптадан кейін 2 желтоқсанда "Рейвенс" командасы "Стилерс" командасына 23:20 есебімен жеңілді, бірақ үйінде және Питтсбургтің үшінші қатарлы ойыншысы Чарли Батчпен кездесті. Соңғы бес ойынның төртеуінде жеңіліске ұшыраған "Балтимор" Солтүстік АФК-ны жеңіп, плей-оффқа өтіп, "Супер Боул XLVII" турнирінде жеңіске жетті, бұл оларға NFL тарихында "Құдіретті сүлгіге" құрметсіздік көрсетіп, "Супер Боулды" жеңген бірінші және жалғыз команда екенін көрсетті. Алайда, 2014 жылғы маусым алдында Рей Райс отбасылық зорлық-зомбылық оқиғасына байланысты тоқтатылды және кейін босатылды және содан бері басқа командамен келісімшартқа қол қойған жоқ. Сонымен қатар, "Супер Боулды" жеңіске жеткенге дейін "Рейвенс" командасы Джон Харбоу және Джо Флакко басшылығымен алғашқы бес маусымның әрқайсысында плей-оффқа қатысты, бірақ келесі төрт жылда тек бір плей-офф кездесуі болды (және тек бір жеңіс маусымы), бірақ олардың сол кезеңдегі бір плей-офф жеңісі "Стилерс" командасына қарсы болды. 2014 жылдың 5 қазанында "Стилерс" пен "Джексонвилл Джагуарс" командалары арасындағы ЭверБанк стадионында өткен ойында "Стилерс" 17:9 есебімен жеңіске жетті, "Джагуарс" командасының талисманы Джексон де Вилл бір қолынан "Құдіретті сүлгіні" ұстап, екінші қолынан "Сүлгілер Эболаны таратады" деп жазылған қағазды ұстады, бұл Батыс Африкада басталган қауіпті індет туралы айтты. Осыдан кейін "Джагуарс" командасы оқиғаға қатысты кешірім сұрады. 2016 жылдың 7 ақпанында "Флорида Пантерс" командасының талисманы Стенли Си Пантер "Питтсбург Пингвинс" командасының үшінші кезеңнің соңында 0:2 есебімен жеңіліске ұшырағанда "Құдіретті сүлгіге" мұрын шығарды. Осыдан кейін "Пингвинс" командасы ойынды теңестіріп, қосымша уақытта жеңіске жетті. Elias Sports Bureau мәліметінше, бұл "Питтсбург Пингвинс" командасының тарихында алғашқы рет ойынның соңында 2:0 есебімен жеңіліске ұшырап, жеңіске жеткені болды. Крис Летанг қосымша уақытта жеңіс голын соқты, ал Сидни Кросби ойын соңында қақпашыны алып тастап, ойынды теңестірді. "Пантерс" командасы 2016 жылғы Стэнли Кубогы плей-офф турнирінің бірінші турында жеңіліске ұшырады, ал "Пингвинс" командасы Стэнли Кубогын жеңіп алды. 2016 жылдың 12 қыркүйегінде "Стилерс" командасының 2016 жылғы маусымның ашылу ойынында "Вашингтон Редскинс" командасына қарсы Мондей Найт Футболда "Редскинс" командасының пунтері Тресс Уэй анасы жіберген рухтық бейнежазбаны Twitter-де жариялады, ол "Құдіретті сүлгіні" өртеумен аяқталды. "Стилерс" командасы ойында 38:16 есебімен жеңіске жетті. 2016 жылдың 18 желтоқсанында "Бенгалс" командасының қанат ойыншысы Джереми Хилл "Бенгалс" командасы "Стилерс" командасына қарсы 17:3 есебімен жеңіске жеткеннен кейін тачдаун соққаннан кейін "Құдіретті сүлгіні" жыртуға тырысты. Содан кейін Хиллдің 6 қадамда -1 ярдқа жүгіргенімен, сондай-ақ тізесіне жарақат алғандай болып бірнеше рет алаңнан шықты. "Бенгалс" командасы да жеңіліске ұшырады және екінші жартылайда гол соқпай 24:20 есебімен жеңіліске ұшырады, сондай-ақ сол күні плей-оффқа қатысу мүмкіндігінен айырылды. "Құдіретті сүлгіні" жыртуға тырысқаннан кейін Хилл 2016 жылғы маусымды 30 ярдқа 15 қадаммен аяқтады, ал 17-аптада жарақат алғандықтан алаңға шықпады. 2023 жылдың 29 қазанында "Джексонвилл Джагуарс" командасы "Стилерс" командасын Акрисюр стадионында 20:10 есебімен жеңді. Ойын барысында бірнеше "Джагуарс" ойыншылары жанкүйерлерден "Құдіретті сүлгіні" алып, оны масқаралап желбіретіп, жерге тастады. Кейін сол жылы "Джагуарс" командасы плей-оффқа қатыспады.

Ұқсас амалдар

1922-1964 жылдар аралығында жаттықтырушылық карьерасында Батыс Кентукки университетінің Э.А. Диддл баскетбол ойындарында өзімен бірге қызыл сүлгі алып жүруді бастады. Диддл ойын барысында сүлгіні маусылдап, лақтыратын, ал бұл идеяны колледж жанкүйерлері қабылдады. 1971 жылы ол мектеп логотипінің ресми бөлігіне енгізілді. 1972 жылы жеңіліссіз болған «Майами Дельфинз» командасының жанкүйерлері команданы қолдау үшін «Қорқынышты орамал» – ақ орамалдарды желбіретіп шапалақтады. Бірақ, орамалдар футболға «әлде де нәзік» болып саналды және бұл дәстүр уысынып қалды. 2006 жылы «Стилерс» командасына қарсы плей-офф ойынында «Индианаполис Колтс» командасы жанкүйерлерді қолдау үшін көгілдір сүлгілер таратты, бірақ «Питтсбург» сол ойынды жеңіп алды. 2010 жылғы «Мемориал кубогы» кезінде ұйымдастыру комитеті үй иесі командасы – «Брэндон Уайт Кингс» командасының атынан, «Монктон Уайлдкетс» командасымен ойнаған 8000 сары сүлгі жасады. Көптеген жанкүйерлер кейін ойындарға осы сүлгілерді қайта алып келді.