Кіріспе
Бизнесмен Вашингтон Атли Бурпи (5 сәуір, 1858 - 26 қараша, 1915) – қазір көбінесе Бурпи тұқымдары деп танылатын W. Atlee Burpee & Company компаниясын құрған адам.
Washington Atlee Burpee (April 5, 1858 – November 26, 1915) was the founder of the W. Atlee Burpee & Company, now more commonly known as Burpee Seeds.
Өмірбаян
Атли 1858 жылы Британдық Солтүстік Америкадағы Нью-Брансуик колониясының Шеффилд қаласында дүниеге келді, бірақ 1861 жылы Филадельфияға көшіп барды, онда оның әкесі медицинамен айналысты. Оның ата-анасы Дэвид III Берпи (1827 жылы туған) және Энн Кэтрин Атли (1834 жылы туған) болды. Ол Уильям Аугуст Атлидің шөбересі еді. Оның әкесі де, атасы да медицина саласында белгілі болғандықтан, ол дәрігер болады деп күтілді. Он төрт жасында Атли қақ, қаз және түйеқұс өсірумен айналысты. Ол шебер өсіруші болғандықтан, әлемнің түкпір-түкпіріндегі құс өсіру сарапшыларымен хат алмасып, құс өсіру журналдарына ғылыми мақалалар жазды. Ол Пенсильвания университетінің медицина факультетіне қабылданды, бірақ екі жылдан кейін оқуын доғарды.
Танымал тұқымдар
1909 жылы Бурпи Калифорнияның Ломпок қаласында Floradale фермасын құрып, тәтті бұршақтарды сынады, ал Нью-Джерси штатының Swedesboro қаласының жанында Sunnybrook фермасын құрып, қызанақ, баклажан, бұрыш және қабақтарды сынады. Саяхаттары барысында Атли Пенсильвания фермері Аса Палмермен танысты, ол бұршақ өсіріп, оның бір түрі кескіш құрттарға төзімді екенін айтты. Бурпи осы бұршақ түрін қазіргі Fordhook lima бұршағы деп аталатын компанияның ең танымал өнімдерінің біріне айналдырды. Тағы бір табысты өсімдік – Массачусетс штатының Гринфилд қаласында тұратын Уильям Чемберстің өлімінен бұрын өсірген "Алтын бантам" тәтті жүгерісі. Чемберстің досы осы тәтті жүгерінің тұқымын тауып, Бурпиге сатты, ал 1902 жылы "Алтын бантам" Бурпи каталогында жарияланды. 1900 жылға дейін көптеген адамдар сары жүгерінің тек малға ғана жарамды деп ойлаған, сондықтан клиенттерінің пікірін өзгерту үшін көптеген фермерлер сататын ақ жүгерілерінің ішіне "Алтын бантам" жүгерісін қосып жіберді. Бірнеше жылдың ішінде АҚШ халқы сары жүгеріге көшті. 1894 жылы Бурпи "Айсберг" салатасын таныстырды. Ол өте хрустящий болғаны үшін осылай аталды.
Бизнес
Бёрпидің бизнесі үшін маңыздысы 1863 жылы енгізілген, пошта кеңселерi тұрғындардың үйлерiне хат жеткiзудi талап ететiн тегiн жеткiзу жүйесi болды. 1896 жылы тегiн жеткiзу ауылдық аймақтарға дейiн кеңейтiлдi. Бұл оның каталогтарын адамдардың үйлерiне тiкелей жеткiзуге мүмкiндiк бердi. Бёрпиге оның тұқымдары үшін алғыс айта отырып, жыл сайын мыңдаған хаттар келiп түстi. Бёрпи өз бизнесi үшiн жарнаманың маңызды екенiн және каталогтың жарнама құралы екенiн бiлдi. Алғашқы жылы оның каталогы 48 беттен тұрса, 1915 жылы 200 бетке дейiн ұлғайды және миллион дана каталог таратылды. Бёрпи каталогтарының көпшiлiгiн өзi жеке жазды. Ол жарнама бөлiмiн құрып, ең жақсы жарнамаларға ақшалай сыйлық ұсынды. Осы бәйге 1890 жылы "Бёрпи тұқымдары өсiрiледi" деген ұранды тудырды. 1891 жылғы каталогта алғаш рет фотосуреттерден жасалған гравюралар пайда болды, ал 1901 жылға қарай бұл процесс машиналар арқылы жасалатын болды. Бёрпидің фотосуретке көшуi бүкiл саланың бетiн өзгерттi және каталогтардағы қолмен салынған суреттер жоғалып кеттi. Дәстүрден аттаған Бёрпи мәдени ақпаратты алып тастап, керi сiнбелер мен өсiмдiктердiң сипаттамаларын енгiздi. 1915 жылы Бёрпи қайтыс болғанда компанияда 300 қызметкер жұмыс iстедi және ол әлемдегi ең iрi тұқым компаниясы болды. Сол кезде "Бёрпи" компаниясы жылына 1 миллионнан астам каталог таратты және күніне 10 000 тапсырыс қабылдады.