Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұлыбританияның ауыл шаруашылығы зерттеу институты
UK agricultural research institution
Rothamsted Research, бұрын Rothamsted эксперименталды станциясы, кейін Агрономдық дақылдарды зерттеу институты деп аталған, 1843 жылы құрылған және әлемдегі ең көне ауыл шаруашылығы зерттеу мекемелерінің бірі болып табылады. Ол Англияның Гертфордшир графтығындағы Харпенден қаласында орналасқан және Англия заңдары бойынша тіркелген қайырымдылық қоры болып есептеледі. Институттың ең белгілі және ұзаққа созылған эксперименттерінің бірі – Парк Грас эксперименті, ол 1856 жылы басталған және содан бері үзіліссіз қадағаланып келеді.
Rothamsted Research, previously known as the Rothamsted Experimental Station and then the Institute of Arable Crops Research, is one of the oldest agricultural research institutions in the world, having been founded in 1843. It is located at Harpenden in the English county of Hertfordshire and is a registered charity under English law. One of the station's best known and longest running experiments is the Park Grass Experiment, a biological study that started in 1856 and has been continuously monitored ever since.
Тарих
Ротамстед эксперименталды станциясы 1843 жылы Виктория дәуірінің белгілі кәсіпкері және ғалымы Джон Беннет Лоуес құрды. Ол 1842 жылы өзінің 16 ғасырдағы Ротамстед иелігінде алғашқы жасанды тыңайтқыш өндіретін зауыттардың бірін ашты. Лоуес Генри Кингке 1836-1838 жылдар аралығында сүйек ұнтағын шалғын далаларына қолдануға қатысты зерттеулер жүргізуді тапсырды. 1840 жылы ол химик Добсонды жұмысқа алды. Ол күкірт қышқылымен және басқа да қоспалармен өңделген сүйек күлін қолданып тәжірибелер жүргізді. Бұл тәжірибелерге 1837 жылы Ливерпульде өткен Британ қауымдастығының мәжілісіне қатысқан Юстус фон Либигтің әсері тиді деп есептеледі. Лоуес тыңайтқыш қоспаларына патент алып, 1843 жылы оларды өндіру зауытын ашты, сол жылы Джозеф Генри Гилберт Австралияға кеткен Добсонның орнын басты. Гилберт Либигтің жетекшілігімен оқып, Лоуестің қолдауымен ұзақ мерзімді эксперименттер сериясының біріншісін бастады, олардың кейбіреулері бүгінге дейін жалғасуда. 57 жыл ішінде Лоуес пен Гилберт қазіргі ғылыми егіншіліктің негізін қалады және өсімдіктерді қоректендіру принциптерін анықтады. 1902 жылы Дэниел Холл Уай колледжінен директор болу үшін көшіп келді, ақшасы, қызметкерлері және бағыты жоқ мекемеге қосылу үшін жалақысын төмендетті. Холл Ротамстедтің мамандануы керек деп шешті және ақыры ауыл шаруашылығы зерттеулеріне мемлекеттік қолдау алуға жетті. 1912 жылы 1907 жылы Уайдан келген Э. Джон Расселл директорлыққа тағайындалды және 1943 жылға дейін қызмет етті, 1920 жылдары кеңейтуді басқарды, содан кейін сэр Уильям Гамми Огг 1958 жылға дейін басшылықты өз қолына алды, қызметкерлер санын 140-тан 471-ге дейін арттырды және жаңа биохимия, нематология және топырақтану бөлімдерін құрды. Харпендендегі орын кеңейіп, үлкен аумақты қамтыды.
The Rothamsted Experimental Station was founded in 1843 by John Bennet Lawes, a noted Victorian era entrepreneur and scientist who had founded one of the first artificial fertilizer manufacturing factories in 1842, on his 16th century estate, Rothamsted Manor, to investigate the impact of inorganic and organic fertilizers on crop yield. Lawes had Henry King conduct studies on the application of bone dust to turnip fields between 1836 and 1838. In 1840 he hired Dobson, a chemist. He had experiments conducted with bone ash treated with sulphuric acid and various other mixtures. It is thought that the experiments were at least to some extent influenced by Justus von Liebig who had attended a meeting of the British Association at Liverpool in 1837. Lawes took out patents on manure mixtures and began a factory to manufacture them in 1843, the same year that Joseph Henry Gilbert replaced Dobson who had moved to Australia. Gilbert had trained under Liebig and with Lawes's support, he launched the first of a series of long term field experiments, some of which still continue. Over 57 years, Lawes and Gilbert established the foundations of modern scientific agriculture and the principles of crop nutrition. In 1902 Daniel Hall moved from Wye College to become director, taking a lower salary to join an establishment lacking money, staff, and direction. Hall decided that Rothamsted needed to specialise and was eventually successful in obtaining state support for agricultural research. In 1912 E. John Russell, who had come from Wye in 1907, took over as director until 1943, overseeing a major expansion in the 1920s, when Sir William Gammie Ogg took over until 1958 and increasing the number of staff from 140 to 471 and creating new biochemistry, nematology, and pedology departments. The site in Harpenden grew to cover .
Статистикалық ғылым
Көптеген көрнекті ғалымдар Ротэмстедпен байланысты. 1919 жылы Расселл Рональд Фишерді "Классикалық далалық тәжірибелерден" жинақталған мол деректерді талдау мүмкіндігін зерттеу үшін шақырды. Фишер деректерді талдап, тәжірибелік жоспарлау теориясын жасау үшін қалды, осылайша Ротэмстедті статистика және генетика саласындағы зерттеулердің маңызды орталығына айналдырды. Статистика бөліміндегі оның тағайындалғандары мен ізбасарларының арасында Оскар Ирвин, Джон Вишарт, Фрэнк Йейтс, Уильям Кокран, Виннифред Маккензи және Джон Нельдер болды. Расында, көптеген адамдар Ротэмстедті қазіргі заманғы статистикалық теория мен тәжірибенің ең маңызды туған жері деп есептейді. Осы әдістердің арқасында Ротэмстед зерттеушілері ауыл шаруашылығы ғылымына маңызды үлес қосты, оның ішінде жүйелі гербицидтер мен пиретроидты инсектицидтерді ашу және дамыту, сондай-ақ вирусология, нематология, топырақ ғылымы және пестицидтерге төзімділік салаларындағы алғашқы жетістіктерді қамтиды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, соғыстағы елдің егін өнімділігін арттыру мақсатында, Джуда Хирш Квастел басшылығындағы команда 2,4 D-ді жасады, ол бүгінгі күнге дейін әлемде ең көп қолданылатын арамшөптерге қарсы препарат болып табылады.
Many distinguished scientists have been associated with Rothamsted. In 1919 Russell hired Ronald Fisher to investigate the possibility of analysing the vast amount of data accumulated from the "Classical Field Experiments." Fisher analysed the data and stayed to create the theory of experimental design, making Rothamsted a major centre for research in statistics and genetics. Among his appointments and successors in the Statistics department were Oscar Irwin, John Wishart, Frank Yates, William Cochran, Winifred Mackenzie and John Nelder. Indeed, many consider Rothamsted to be the most important birthplace of modern statistical theory and practice. Partly through these methods, researchers at Rothamsted have made significant contributions to agricultural science, including the discovery and development of systemic herbicides and pyrethroid insecticides, as well as pioneering contributions to the fields of virology, nematology, soil science and pesticide resistance. During World War II, aiming to increase crop yields for a nation at war, a team under the leadership of Judah Hirsch Quastel developed 2,4 D, still the most widely used weed killer in the world.
ГМО-ға қарсы наразылық
2012 жылы Ротамстед зиянкестерді қайтармақ үшін, қоңыздар шабуылға ұшырағанда өндіретін ескерту феромонын шығару үшін генетикалық түрлендірілген бидайды сынақтан өткізе бастады. Бұл сынақ ГМО-ға қарсы топтардың сынына ұшырады және 2012 жылдың 27 мамырында "шамамен 200" адам нысанды басып алуға тырысты. Полицияның көп болуына байланысты оларға мүмкіндік берілмеді және наразылық бейбіт аяқталды. Дегенмен, бір наразылық білдіруші егінге зақым келтірді. Кейіннен наразылық білдіруші ұсталды, сотталып, 4000 фунт стерлинг айыппұл төледі. Ротамстедтегі ғалымдардың видеоүндеуі "Ғылым туралы ой" ұйымы ұйымдастырған "Зерттеуді бұзбаңыз" петициясына 6000-нан астам адамның қол қоюына себеп болды. "Ғылым туралы ой" ұйымы да ғалымдармен сұрақ-жауап сессиясын өткізді. Автор Марк Линнас Ротамстедтің табысты науқаны ГМО үшін шешімді қадам болуы мүмкін екенін айтты. 2015 жылы жарияланған нәтижелер сынақ бидай сортының зиянкестерді қайтару қабілеті стандартты бидай сорттарынан жоғары емес екенін көрсетті.
In 2012 Rothamsted started testing genetically modified wheat which had been modified to produce an aphid alarm pheromone produced by aphids when under attack to help deter pests. This trial attracted criticism from anti GM groups and "about 200" people attempted to occupy the site on 27 May 2012. They were prevented by a large police presence and the protest ended peacefully. However one protester did trespass and damage the crop. The protester was later arrested, tried and fined £4,000. A video appeal by scientists at Rothamsted led to over 6,000 people signing a "Don't destroy research" petition organised by Sense about Science. Sense about Science also organised a question and answer session with scientists. The author Mark Lynas commented that Rothamsted's successful campaign may be a turning point for GMOs. The results published in 2015 showed that the trial wheat variety was no better than standard wheat varieties in deterring pests.