Кіріспе

Бұл – гомосексуализмге қатысты христиан діни ағымдарының ұстанымдарының тізімі. Гомосексуализм және христиандық мәселесі христиан діни ағымдарының ішінде де, олардың арасында да үздіксіз теологиялық пікірталас тудырады, ал бұл тізім әртүрлі ресми ұстанымдарды қамтиды. Діни ағымдардың ішінде көптеген мүшелер гомосексуализм туралы әртүрлі көзқарастарға және тіпті оның әртүрлі анықтамаларына ие болуы мүмкін.

Адвентизм

Жетінші күндік адвентистер шіркеуі бір жынысты қатынастар мен қарым-қатынастарға қарсы, себебі "жыныстық жақындық тек бір еркек пен бір әйелдің некесінде болуы тиіс". Олар Киелі кітап гетеросексуалдық моногамияны тұрақты түрде бекітеді деп сендіреді, ал ерлі-зайыптылық шеңберінен тысқары барлық жыныстық қатынастар Құдайдың бастапқы жоспарына қайшы келеді.

Шығыс ежелгі шіркеуі

Шығыс Ежелгі Шіркеуі некені тек бір ер адам мен бір әйел арасындағы одақ деп есептейді, және былай дейді: "Біз ер және әйел арасындағы адал, кедергісіз христиан некесі жеке тұлғалар арасындағы жыныстық қатынас үшін жалғыз заңды жағдай деп санаймыз."

Англикандық (эпископтықты қоса алғанда)

Англикандық қауым гомосексуализм мәселесі бойынша бірнеше жолмен бөлінген. Англия шіркеуі, Қауымның ана шіркеуі, қазіргі уақытта (Адам және сексуалдық этика мәселелері бойынша мәлімдемеге сәйкес) бір жынысты серіктестіктер мирян үшін қабылданатындығын, ал гей дін қызметкерлері бойдақ болу міндеттемесімен азаматтық серіктестікке түсе алатындығын сақтайды. 1998 жылғы Ламбет конференциясы гомосексуализмді «Құдай Сөзімен үйлеспейтін» деп мәлімдеді, бірақ бұл кеңес сипатындағы ұсыным болып қалады, себебі Англикан шіркеуінде жалпыға ортақ заң шығару органы жоқ. Екінші жағынан, 2003 жылы Англикандық қауымның американдық бөлімі (облысы) – Епископалдық шіркеу Джин Робинсонды Нью-Гэмпшир епархиясының епископы лауазымына бекітті. Епископ Джин Робинсон – епископтыққа бекітілген алғашқы ашық гей (бойдақ емес) дін қызметкері. Мэри Гласспул – Америка Құрама Штаттарының Епископалдық шіркеуінің Лос-Анджелес епархиясында Англикандық қауымдастығының алғашқы ашық лесбияндық суфраган епископы болды. 2016 жылы Грантем епискобы Николас Чемберлен Англия шіркеуінің гей екенін және бір жынысты қатынаста екенін жариялаған алғашқы епископы болды. 2017 жылы Австралиядағы Англикан шіркеуінің Жалпы синодының он жетінші сессиясында Австралиядағы Англикан шіркеуі «біздің шіркеуіміздің доктринасы, дәстүрлі христиандық ілімге сәйкес, неке – ер және әйелдің ерекше және өмір бойына созылатын одағы екендігін, және соңғы он бес жылда бірнеше Жалпы синод шешімдерінің тақырыбы болғанын» мойындады. 2018 жылы Австралияның Приматы және Мельбурн архиепискобы Филип Фрейер дін қызметкерлерінің бір жынысты некеге отыруына тыйым салатын қазіргі ұстанымды қайталайтын жарлық шығарды. Жаңа Зеландияның Англикан шіркеуі бөлініске ұшырады және кейбір епископтар бойдақ емес гомосексуалдардың дін қызметкерлері болуына жол бермеуді шешті. Алайда, Жаңа Зеландияның Англикан шіркеуінің Дунедин епархиясы 2005 жылы ашық серіктестіктегі гей адамды диякон және кейіннен дін қызметкері етіп тағайындады. Окленд және Дунедин епархиялары бір жынысты қатынастарға бата беруге рұқсат береді. 2014 жылы Жаңа Зеландиядағы Англикан шіркеуі «бір жынысты қатынастарға бата беруге жол ашатын, сонымен бірге дәстүрлі неке туралы ілімді сақтайтын» шешімді қабылдады. Епископалдық шіркеудегі бірнеше дауларға, оның ішінде сексуалдық моральға қатысты саясаттың өзгеруіне жауап ретінде 1960 және 1970 жылдары бірқатар баламалы Англикан шіркеулері құрылды. Олар әдетте «жалғасатын Англикандық қозғалыстың» шіркеулері деп аталады. 2008 жылы бүкіләлемдік Англикандық қауымдастықта гомосексуализмді қабылдау мәселесі, АҚШ-тағы Епископалдық шіркеуде епископ Джин Робинсонның тағайындалуы және Ұлыбританиядағы Англикандық ана шіркеуінің бейтарап позициясы туралы алаңдаушылықтың күшеюі әлемдегі Англикандықтардың үштен екісінен астамын білдіретін консервативті Англикан шіркеулерінің жаһандық желісін құруға әкелді. Бұл – Англикалықтар қауымдастығы (АҚҚ). Бір жынысты қатынастарды кеңінен қабылдауды жақтаған «Бразилия, Канада, Жаңа Зеландия, Шотландия, Оңтүстік Үндістан, Оңтүстік Африка, Испания, АҚШ және Уэльс сияқты шіркеудің неке туралы ілімін өзгертуге дайын либералды провинциялар». 2015 жылы Уэльстегі шіркеу «әлеуметтік серіктестік немесе азаматтық некеге байланысты жұппен бірге оқылатын дұғалар жинағын» жариялады. 2016 жылы Канаданың Англикан шіркеуі бір жынысты некеге рұқсат беру туралы дауыс берді, бірақ 2019 жылы өткен екінші дауыс беруде епископтар палатасынан қажетті үштен екі көпшілікке қол жеткізе алмады. Оңтүстік Африкадағы Англикан шіркеуінде Салданха шығанағының епархиясы бір жынысты некелерге және азаматтық одақтарға бата беру туралы дұға ұсынды, бірақ бұл ұсыныс қабылданбады. Оңтүстік Африка шіркеуінің архиепискобы Табо Макгоба «Африкадағы бір жынысты некелерді қолдайтын аз ғана шіркеу басшыларының бірі». Алайда, 2017 жылы Шотландия епископтық шіркеуі Ұлыбританияда бір жынысты некеге рұқсат берген алғашқы ірі христиан шіркеуі болды, ал 2018 жылдың маусым айында Бразилияның Англикан епископтық шіркеуінің Бас синоды да солай етті. Солтүстік Америкадағы Англикан шіркеуі (ACNA) 2009 жылы Епископалдық шіркеудің тағы бір консервативті баламасы ретінде құрылды. Ол және жалғасатын Англикан шіркеулері негізінен Епископалдық шіркеуден кеткен адамдардан тұрады, олар гомосексуалды қатынастарды және гей дін қызметкерлерін мақұлдауына қарсы болды.

Канада мен Америка реформацияланған шіркеулері

Канада және Америка реформациялық шіркеулері Леуіліктер кітабының 20:13 аятын келтіреді: "Егер ер адам әйелмен жатқандай ер адаммен жатса, екеуі де Алланың алдында жек көрінетін іс жасаған болады". (NIV)

Осы шіркеулердің бірінің гомосексуалды мүшесі айыпталуға немесе қауымнан қуылғанға ұшырауы мүмкін, және ол немесе ол гомосексуализмінен тәубе еткенін жария еткеннен кейін ғана осы реформациялық дәстүрлерде әулиелер қауымына қайта қабылданып, Раббының кешкі ас дастарқанына қатысуға рұхсат етіледі. Шіркеулер бұл гомосексуализм – күнә дейді. Тәубе еткеннен кейін, адам шіркеу тарапынан кешірілген деп жарияланады.

Халдейлік католик шіркеуі

Папа Франциск 2023 жылдың желтоқсанында дін қызметкерлерінің бір жынысты одақтарды баталауына келісім білдіргеннен кейін, Халдей католик шіркеуінің халдей прелаты Франциск Ю. Калабат дін қызметкерінің кез келген адамды, олардың жағдайына қарамастан, баталай алатынын, бірақ азаматтық одақтың өзі баталана алмайтынын мәлімдеді:

Шіркеу барлық кемшіліктерімен келетін адамдарды құшақтап, бата сұрауға шақырады. Дегенмен, "Ол [Құдай] күнәні баталамаса да, күнәкар адамды баталайды, осылайша ол Өзінің махаббат жоспарының бір бөлігі екенін сезініп, өзгеріске ұшырауына мүмкіндік береді. Жоғарыда айтылған себептерге байланысты, Шіркеуде бір жынысты адамдардың одағын жоғарыда көрсетілген мағынада баталауға құқық жоқ және бола алмайды". Қорытындылай келе, дін қызметкері әркімге, олардың өмірлік жағдайына қарамастан, батасын беруге құқылы, бірақ ешбір дін қызметкері бір жынысты жұптың азаматтық одағына бата беруді симуляциялап немесе осыған ұқсас нәрсені ұсынып, ешкімге бата беруге тиіс емес.

Христиан шіркеуі (Мәсіхтің шәкірттері)

2013 жылдың шілдесінде Мәсіхтің шәкірттерінің Бас Ассамблеясы "Ассамблеяның пікірін" (GA 1327 "Барлық адамдарға құрмет пен құшақ жаюшы халық болу") қабылдады, онда (ішінара) қоғамда және шіркеудегі адамдардың "сексуалдық бағдары мен/немесе гендерлік идентитісіне байланысты құнсыздануы және кемсітуге ұшырауы" мойындалады, шіркеуді "сексуалдық бағдары, (немесе) гендерлік идентитісі бойынша ерекшеленсе де, Құдайдың барлық балаларын құшақ жаюға" шақырады және "барлық христиандардың сенімі, крещение және рухани сыйлықтарын олардың сексуалдық бағдарына немесе гендерлік идентитісіне қарамастан, бекітеді, және бұл шіркеудегі қауымдастықтан немесе қызметтен шеттетуге негіз емес, Құдайдың жақсы жаратылысының бір бөлігі" делінеді. Осы қаулы арқылы Бас Ассамблея ЛГБТ рухани қызметкерлерін қызметке бекітуді мақұлдады. Бірақ GA 1327 сонымен қатар, жергілікті қауымдардың санаға қатысты мәселелерде соңғы шешімді қабылдау құқығы бар екенін айтады. Мәсіхтің жергілікті шәкірттері қауымдары да бір жынысты некелерді (мысалы, Давенпорттың Бірінші христиан шіркеуі сияқты) өткізді, бірақ Бас Ассамблеяның бір жынысты некелерге қатысты ресми саясаты жоқ.

Солтүстік Америкадағы христиандық реформация шіркеуі

Солтүстік Америкадағы Христиандық реформаттық шіркеуі 1970 жылдан бері гомосексуализм – «бұзылған», күнәлі әлемнің тікелей салдары деген пікірде, бірақ шіркеу христиан гомосексуалдарына мейірімді қауымдастық ұсынуы керек. «Гомосексуализм» (нақты гомосексуалдық мінез-құлық) – Жазуларда ашылған Құдайдың еркіне бағынбаушылық деп есептеледі. Өкініш білдіріп, құдайға қайта оралатын және жыныстық қатынасқа түспейтін гейлер мен лесбиянкалар гетеросексуалдарға берілген ешқандай құқықтан айырылмауы керек. Олардың шіркеуде қызмет етуге және белсенді мүше болуға құқығы бар, өйткені олардың қабілеттері Құдайды мақтау үшін пайдаланыла береді. Шіркеу гомосексуалдарға «бұзылған жыныстық қатынастарын» жазып, толықтығын табуға көмектесуі керек.

Шығыс православие шіркеуі

Шығыс православие шіркеуі сексуалдық қатынас, біз оны қалай түсінеміз, тек құлдыраған әлемнің бір бөлігі деп санайды. Шығыс православие теологиясында монахинялық және неке екеуі де құтқарылуға (грек тілінде сотирия; сөзбе-сөз мағынасы, 'толық болу') жетелейтін жолдар. Салтбастылық – бұл монахтық өмірде көрініс тапқан, Құдайдың Патшалығына толыққан толық берілудің идеалдық жолы, ал неке – Мәсіхтің келісімінің көрінісі және шынайы бірлік сүйіспеншілігінің аясында жарылқанады ("Ер адам әйеліне Исаның өз шіркеуін сүйгеніндей сүйеді": бұл сөз тіркесі православиелік неке рәсіміне кіреді) және ұрпақ беруге ("өнімді болуға") ашық. Бұл контекстті православиелік емес адамдар гомосексуализмді жоққа шығармау ретінде түсіндіруі мүмкін, бірақ барлық православиелік мәсіхшілер оны жоққа шығарады деп санайды. Дәстүр бойынша, христиандық Шығыс күнәға салыстырмалы түрде заңгерлік емес көзқарас ұстанып келеді (жоғарыда қараңыз), онда гомосексуализм рухани бұрмалау болып саналады. Шіркеудің кейбір мүшелері, өкініш білдірмейтін гомосексуалистерге қарсы жағымсыз әлеуметтік стереотиптерді қолдауға белсенді түрде араласқан болуы мүмкін, бірақ олар православие шіркеуінің позициясын бұрмалайды, ол адамдарды емес, іс-әрекеттерді айыптауға шақырады. Дегенмен, бірнеше беделді дін қызметкерлері гомосексуализмді айыптайтын мәлімдемелер жасады. Америкадағы православие шіркеуі сияқты барлық юрисдикциялар гомосексуалды сезімдер мен эмоциялары бар адамдарды құтқаруға дайын, сонымен бірге оларды өмірлерінде оның зиянды әсерлерін жеңуге шақырады, бірақ гомосексуалды әрекетті ақтауға тырысатын адамдарға қасиетті құпияларды (сакраменттерді) өткізбейді. Солтүстік және Орталық Американың православиелік епископтарының ассамблеясы 2013 жылдың қыркүйек айында жасаған мәлімдемесінде: "Православиелік мәсіхшілердің неке мен сексуалдық қатынас туралы үйретімі, Киелі кітапқа, екі мың жылдық шіркеу дәстүріне және канондық құқыққа берік негізделген. Некенің қасиетті құпиясы ер мен әйелдің одағынан тұрады және нағыз неке – Құдай мен оның Келіні, Шіркеу арасындағы қасиетті бірлікке сай келеді". "Құдайға бағышталған діни рәсімнен тыс, гетеросексуалды немесе гомосексуалды болсын, кез келген сексуалдық тартымға бой ұсыну, бізді Құдайдан алыстатады". Олар Құдайдың некені еркек пен әйелдің арасындағы тұрақты және жақын байланыс ретінде ниеттенгенін сенеді және бір жынысты некеге қатысты, ол "гомосексуализмге құрметтілік сыйлай алмайды" деп мәлімдейді, сондай-ақ гомосексуализмнің заңдылығы туралы пікірталастардан аулақ болуға шақырады: "Егер елдің заңдары Киелі кітаппен үйлесімсіз болса да, Куәгерлер мұндай заңдарды өзгерту үшін наразылық білдірмейді немесе саяси науқандарға қатыспайды".

Соңғы күнгі қасиеттілер Иса Мәсіх шіркеуі

Мормондықтардың ең үлкен деноминациясы – Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуі (LDS Church) өзінің пәктік заңында барлық бір жынысты жыныстық қатынастарға тыйым салады және шіркеу Құдайдың бір жынысты некелерді жақтырмайтынын үйретеді. Бір жынысты жыныстық қатынасқа түсетін мүшелер шіркеу тарапынан жазаға тартылуы мүмкін. Гей, лесбиянка немесе бисексуал деп өзін анықтайтындарды қоса, гомосексуалдық тартымдылықты сезінетін шіркеу мүшелері, егер бір жынысты некеге тұрған жоқ және қарама-қарсы жынысты некеден тыс жыныстық қатынастардан аулақ болса, шіркеуде жақсы тұру құқығына ие. Алайда, бір жынысты қатынасқа түскендер мен қарым-қатынаста болғандарды қоса, барлық мүшелер апта сайынғы шіркеу құлшылықтарына қатыса алады. Дегенмен, шіркеу рәсімдерін, мысалы, шомылдыруды қабылдау және шіркеу ғибадатханаларына кіру үшін, мүшелер бір жынысты қатынастардан немесе бір еркек пен бір әйелдің арасындағы заңды некеден тыс кез келген жыныстық әрекеттен бас тартулары керек. Сонымен қатар, шіркеудің құтқарылу жоспарында, тәубе етпесе, салтбасты гейлер мен лесбиянкаларға көктегі ең жоғары деңгейге, яғни даналыққа қол жеткізуге рұқсат берілмейді, ал даналыққа жету үшін гетеросексуалдық неке талап етіледі. Бұрын шіркеу гомосексуализмді емдеуге болатын жағдай деп үйреткен және мүшелерін өздерінің тартымдылықтарын өзгертуге болатынына және өзгертуге тиіс екеніне кеңес берген, сондай-ақ осы мақсатта терапия мен бағдарламалар ұсынған. 1976 жылдан 1989 жылға дейін тіпті салтбасты гейлер де шіркеуден қуылған. Қазіргі шіркеу жарияланымдарында «адамдар мұндай тартымдылықты таңдамайды» делінген, шіркеу жүргізетін терапиялық қызметтер енді жыныстық бағдарды өзгертуге бағытталған шаралар ұсынбайды және шіркеу гомосексуализмнің себептері туралы ресми ұстанымға ие емес. Осы орайдағы қазіргі ілімдер мен саясаттар гомосексуал мүшелерге жыныстық бағдарларын өзгертуге тырысу, аралас бағдарлы гетеросексуалдық некеге тұру немесе ешқандай жыныстық көрініссіз (мастурбацияны қоса алғанда) салтбасты өмір салтын ұстану мүмкіндігін қалдырады. LDS Church бір жынысты некелерді мемлекеттік деңгейде мойындауға қарсы науқан жүргізді, ал бір жынысты некелер тақырыбы 1993 жылдан бері шіркеудің ең маңызды қоғамдық мәселелерінің бірі болып табылады. Шіркеутің ЛГБТ адамдарына қатысты саясаты мен оларға қарауы шіркеу ішінде де, сыртында да ұзақ уақыттан бері дау тудырып келеді және мүшелер арасында келіспеушілік пен наразылықтың маңызды себебі болып табылады.

Мәсіхтің қауымы

Мәсіхтің қауымы ресми түрде бір жынысты жұптарға неке сакраментін, гомосексуализм заңды елдерде беруге, заңды емес елдерде келісім шарттарын өткізуге және бір жынысты қатынастағы адамдарды дін қызметкерлеріне бекітуге шешім қабылдады. Алайда, бұл тек АҚШ, Канада және Австралияда ғана қолданылады. Шіркеу гомосексуализм заңмен, тіпті өлім жазасымен жазаланатын елдерде де бар. Сондықтан, сол елдердегі мүшелерінің қауіпсіздігі үшін ЛГБТ+ адамдарын толыққанды қабылдау тек осындай заңдар жоқ елдермен шектеледі. Адамдардың пікірлері әртүрлі, және кейбір қауымдар басқаларына қарағанда көбірек құшақ жая алады. Сонымен қатар, шіркеуде дәстүрлі некелерді де, бір жынысты некелерді де қолдайтындар бар. АҚШ Ұлттық конференциясы ұсынған саясат өзгерістерін Бірінші Президенттік пен Он екілер кеңесі бекітуі керек.

Америка Құрама Штаттары

Америкадағы евангелистік лютеран шіркеуі, АҚШ-тағы ең ірі лютеран шіркеуі, ЛГБТҚ+ некелесуіне және ЛГБТҚ+ дін қызметкерлерін қадағалауға рұқсат береді. ELCA саясаты ЛГБТҚ+ адамдарын мүшелікке қабылдауға және қауымның өміріне қатысуға шақырады және ынталандырады. ReconcilingWorks тобы ELCA-дағы лютеран шіркеулеріне ЛГБТҚ+ мүшелерін толыққанды қабылдауды қолдайды және ELCA қауымдарын ЛГБТҚ+ адамдарға көбірек құшақ жайған орталыққа айналдыруға көмектесетін ресурстарды ұсынады. ReconcilingWorks ЛГБТҚ+ адамдарын қабылдауға міндеттенген ELCA қауымдарын Reconciling in Christ қауымдары ретінде мойындайды. ELCA-дағы ЛГБТҚ+ адамдарын қабылдау жөніндегі қазіргі саясат бірнеше жыл бойы дамыды. 2005 жылы өткен ұлттық мәжілісте делегаттар 503 дауыспен қарсы, 490 дауыспен жақтап, бойдақ емес гейлерді дін қызметкерлеріне қадағалауға және бір жынысты одақтарды баталауға рұқсат беретін шараға қарсы дауыс берді. 2009 жылдың 21 тамызында ELCA 559 дауыспен 451 қарсы дауыспен, міндетті моногамдық қарым-қатынастағы ЛГБТҚ+ адамдарына дін қызметкері болуға рұқсат берді. 2009 жылғы Ассамблеяда қабылданған тағы бір ұсыныс оның басшыларына бір жынысты одақтарды баталау рәсімін әзірлеуді тапсырды. 2013 жылы ELCA Гай Эрвинді өзінің алғашқы ашық гей епископы етіп сайлады. Лютеран шіркеуінің Миссури Синоды (LCMS), АҚШ-тағы екінші ірі лютеран шіркеуі, бір жынысты некелесуге рұқсат бермейді және гомосексуалдарды қадағаламайды. LCMS Синодалық президенті Мэтью Харрисон 2009 жылы ELCA Churchwide Assembly-те гомосексуалдарды дін қызметкерлеріне қадағалауға қатысты LCMS-тың наразылығын тіркеуге қатысты. Висконсин евангелистік лютерандық синоды (WELS), АҚШ-тағы үшінші ірі лютеран шіркеу органы, бір жынысты некелесуге рұқсат бермейді және гомосексуалдарды қадағаламайды.

Канада

2006 жылы Лионель Кетола Канададағы Евангелиялық-лютеран шіркеуінің (ELCIC) қауымының викарі (интернаты) болып тағайындалған, бір жынысты некеде тұрған алғашқы адам болды. Бұл оқиға Онтарио штатының Ньюмаркет қаласында болды. Сол жылы ELCIC-тің Шығыс Синоды бір жынысты одақтарды баталау үшін «жергілікті шешім қабылдау» мүмкіндігіне дауыс берді. Бұрын мұндай ұсынысты қабылдамаған ұлттық шіркеу, мұндай шешімді қабылдауға өзінің ғана құқығы бар екенін мәлімдеді. Ұлттық шіркеу кеңесі қыркүйек айындағы шешімімен келісті, бірақ 2007 жылғы ұлттық конвенцияда жергілікті шешім қабылдауға рұқсат беретін жаңа ұсынысты қарауға уәде берді. 2011 жылы Канададағы Евангелиялық-лютеран шіркеуінің ұлттық конвенциясы «өздері қызмет ететін аймақтағы заңдарға сәйкес заңды некеге тұруға немесе некеге бата беруге» рұқсат беретін ұсынысты мақұлдады. 2005 жылы Канадада азаматтық неке туралы заң қабылданып, бір жынысты некелер заңдастырылғаннан кейін, бұл ELCIC дін қызметкерлеріне бір жынысты некелерді баталауға мүмкіндік берді. Осы заңға сәйкес, ашық түрде гомосексуалды пасторларды тағайындауға және бір жынысты қатынастағы дін қызметкерлерін баталауға рұқсат берілді. Сол конвенцияда ELCIC адамның сексуалдық бағдары туралы мәлімдеме жасады. Бұл мәлімдеме сексуалдық бағдарлардың әртүрлілігін мойындайды және шіркеудегі барлық адамды қабылдауды қолдайды. 2006 жылы Швеция шіркеуі бір жынысты одақтарды баталауға, ал 2009 жылы бір жынысты некелерді және гомосексуалды дін қызметкерлерін тағайындауға рұқсат берді. Уппсаланың бұрынғы архиепискобы және Швеция шіркеуінің жетекшісі К.Г. Хаммар гомосексуалды және лесбиянкаларға қолдау көрсетуде белсенді болды. 2009 жылы Эва Брунне Стокгольм епархиясының епископы болып сайланған алғашқы лесбиянка болды. Исландия шіркеуі бір жынысты некелерге рұқсат береді. Норвегияның лютеран шіркеуі екіге бөлінді, шіркеу ресми түрде оны қабылдамаса да, 11 епископтың 6-сы гомосексуализмді моральдық деп санады. Бірақ 2015 жылы Норвегия шіркеуі бір жынысты одақтарды баталауға рұқсат берді. 1993 жылы Норвегияның лесбиянка епискобы Розмари Кён дін қызметкері болып тағайындалды. Ол Сюзанна Сондербомен үйленді. 2012 жылдан бастап Дания шіркеуі бір жынысты некелерге рұқсат берді. Алайда, бұл шешімнің конституциялық тұрғыдан дұрыс емеуіне қатысты даулар туды, себебі Дания Конституциясы мемлекеттік шіркеуден гомосексуалистік әрекеттерді күнә деп жариялайтын лютерандық ілімді ұстануды талап етеді. Финляндияның Евангелиялық-лютеран шіркеуі бұл мәселеде екіге бөлінген, көптеген епископтар гомосексуалды одақтарды қабылдағанын білдірсе де, бір жынысты некелерді мақұлдамайды. 2010 жылдың қазан айынан бастап Финляндия шіркеуі өз дін қызметкерлерін бір жынысты жұптар үшін дұға етуге міндеттемейді. Франциядағы Біріккен протестанттық шіркеу және Бельгиядағы Біріккен протестанттық шіркеу бір жынысты некелерді баталауға рұқсат береді.

Австралия мен Жаңа Зеландия

Австралияның лютеран шіркеуі мен Жаңа Зеландияның лютеран шіркеуі, тығыз байланыста болғандықтан, бір жынысты некелерді мойындамайды және гомосексуалистік амалдарды моральдық емес деп мәлімдейді.

Меннониттік шіркеулер

Меннонит шіркеуінің ЛГБТ-ті қолдайтын бірнеше деноминациясы бар. Дегенмен, ЛГБТ христиандарын қабылдау деңгейі әртүрлі. Солтүстік және Оңтүстік Америкадағы меннонит шіркеулері бір жынысты некелерді ресми түрде мақұлдаған жоқ, бірақ кейбіреулері осы бағытта қадамдар жасады. Нидерландыда 2001 жылдан бері меннонит шіркеуі бір жынысты некелерді өткізуге және оларды рәсімдеуге құқылы. Бауырлар шіркеуі, АҚШ-тағы меннониттер шіркеуі және Канададағы меннониттер шіркеуі ашық гей мүшелері бар аз ғана қауымдарды қолдау үшін Supportive Communities Network желісімен бірлесіп жұмыс істейді. Бұл жұмыс Лесбиянка, Гей, Бисексуал және Транссексуалдардың мүдделерін қорғайтын Brethren Mennonite Council арқылы үйлестіріледі, оған 70-тен астам қауым қатысады. 2014 жылдың ақпан айында АҚШ-тағы меннониттер шіркеуінің Таулы Штаттар конференциясы ашық лесбиян пастордың діни қызметкер ретінде лицензиясын және тағайындалуын бекітті. Керісінше, бір жынысты одақтарды өткізген кейбір меннонит пасторларының конференциялары олардың құқықтарын жоққа шығарды, ал АҚШ-тағы меннониттер шіркеуінің кейбір мүшелерінің құқықтары ешқандай тәртіптік шараларсыз қарастырылды. Ашық гомосексуал мүшелерін шіркеуден шығармағаны үшін бірнеше меннонит шіркеулері жазаланды немесе айыпталды. Pink Menno Campaign – ЛГБТ христиандарын меннонит шіркеулеріне мүшелікке қабылдау, олардың некесін тіркеу және діни қызметкер ретінде тағайындауды қолдайтын шіркеуден тыс ұйым. Welcome Committee – ЛГБТ мүшелерін қабылдауды қорғап, шіркеулерде осы мәселе талқылануын ынталандыратын ашық хат жариялаған уақытша құрылған топ. Консервативті меннонит шіркеулері, дәстүрлі консервативті анабаптист тәжірибелерін сақтайды (бас киімдері мен қарапайым киім сияқты), гомосексуалистік некеге толығымен тыйым салады. Осы шіркеулерде және олардың конференцияларында гомосексуализм күнәлі қылық деп есептеледі. Гомосексуалистік неке күнә деп қарастырылады және Киелі кітаптағы бір еркек пен бір әйел арасындағы неке туралы қағидаларға қайшы келеді.

Адамның көзқарасының өзгеруінің уақыт реті

1972 жылдан бері Біріккен методистік шіркеу гомосексуализмге қатысты ресми ұстанымы ретінде «Тәртіп кітабын» сақтап келеді және 2024 жылдың мамырына дейін «гомосексуалистік практиканы» «христиандық іліммен үйлеспейтін» деп жариялап келді. 1972 жылғы үйлеспеушілік ережесінен кейін келесі Бас конференцияларда қосымша шектеулер енгізілді. 2024 жылдың мамырына дейін «Тәртіп кітабында» «практикадағы, өзін-өзі мойындаған гомосексуалдарды» дін қызметкерлеріне тағайындауға тыйым салынды, 2024 жылдың мамырына дейін дін қызметкерлеріне бір жынысты одақтарды баталауға немесе осы рәсімдерді өткізуге тыйым салынды, 2024 жылдың мамырына дейін UMC нысандары бір жынысты одақ рәсімдері үшін пайдаланылмауы керек еді, сондай-ақ 2024 жылдың мамырына дейін «гей-қауымдарға» немесе «гомосексуализмді қабылдауды насихаттайтын» басқа да ұйымдарға шіркеу қаражатын жұмсауға тыйым салынды. Осы тілге қарамастан, 1972 жылдан 2024 жылға дейінгі кезеңде шіркеу мүшелері бұл мәселеде біртұтас пікірде болған жоқ. Үйлеспеушілік туралы ережеге дейін «Тәртіп кітабында» «гомосексуал адамдар, гетеросексуал адамдар сияқты, қасиетті құндылыққа ие» екені нақты айтылған. Кейбіреулер бұл «қасиетті құндылық» ережесі гомосексуалистік практиканың христиандық іліммен үйлеспеуі туралы келесі мәлімдемеге қайшы келеді деп санайды. «Тәртіп кітабында» барлық адамдар, гетеросексуалдар да, гомосексуалдар да шіркеудің қызметіне қатыса алады және Құдайдың рақымын ала алады деп расталады. «Тәртіп кітабы» гомосексуалдардың азаматтық құқықтарын қолдайды, отбасылар мен шіркеулердің гомосексуалдарды зорлық-зомбылыққа ұшыратуын жоққа шығарады, сонымен қатар некені бір еркек пен бір әйелдің одағы ретінде анықтайтын заңдар қабылдануын талап етеді. 2024 жылдың мамырына дейін Бас конференцияларда «гей, лесбиян, бисексуал және трансгендер адамдарды шіркеу өміріне толыққанды қабылдау» туралы қаулыларды қабылдау әрекеттері сәтсіз аяқталды; 1972 жылы үйлеспеушілік ережесі енгізілгеннен бері Солтүстік-Шығыс және Батыс жағалаудағы жыл сайынғы конференциялардың делегаттары көбінесе осы қаулыларды қолдады, бірақ Оңтүстік-Шығыс және Африкадан келген делегаттардың саны олардан көп болды. Осы мәселелердің кейбіреулері Сот кеңесінің қарауына түсті. 2005 жылдың 31 қазанында Кеңес осы тақырып бойынша екі шара қабылдады. Біріншіден, Кеңес Ирен Элизабет Строудтың дін қызметкері мәртебесін ол өзінің ашық лесбиян екенін мәлімдегені үшін жоюды қолдады. Сонымен қатар, Кеңес Вирджиния штатының пасторына гей еркекке шіркеу мүшелігін бермеуге рұқсат берді. Бұл шешім UMC ЛГБТ жақтастарына Біріккен методистік шіркеуінің Конституциясына және мүшелік саясатына қайшы келеді деп түсінді, онда мүшелікке қатысу барлық адамдарға «жасы, түсі, ұлттық тегі, мәртебесі немесе экономикалық жағдайына қарамастан» ашық болуы керек екені көрсетілген. Сот Кеңесі бұрын «статус» сөзі гей, лесбиян, бисексуал және трансгендер адамдарға қатысты деп шешім қабылдаған болатын (Қарар 1020 қараңыз). 1032-ші шешім жеке пасторлар мен қауымдардың шіркеу ілімін түсіндіру және қолданудағы дербестік деңгейі туралы қызу пікірталас тудырды. 2024 жылдың 1 мамырында UMC бір жынысты некелерге рұқсат берді және 40 жылдық гомосексуал дін қызметкерлеріне тыйым салды.

Ұлыбританияның методистік шіркеуі

Ұлыбританияның методистік шіркеуі Ұлыбританияның методистік шіркеуінің ішінде адамдардың адамдар арақатынастары, сексуалдық қатынастары және некенің мәні мен мақсаты туралы түрлі пікірлер кездеседі.

Инклюзия туралы

1993 жылы методисттер конференциясы адамдық сексуалдық қатынас туралы алты резолюция қабылдады (төменде қараңыз), оның ішінде 6-резолюция "лесбиянкалар мен гейлердің методист шіркеуіне қатысуын және қызметін мойындап, бекітіп, құрметтеді". Бұдан әрі, ол методисттерді қысым мен кемсітуге қарсы күресуге, әділдік пен адам құқықтары үшін жұмыс істеуге және жыныстық бағдарына қарамастан, әр адамға лайықты қарауға шақырды. Осы резолюцияларды қабылдау арқылы методисттер конференциясы гомофобияға қарсылығын білдірді.

Гомофобия туралы

Ұлыбританияның методистік шіркеуі гомофобияның келесі анықтамасын жариялады, оған қосымша нұсқаулар сүйенеді. Гомофобия – бұл адамның нақты немесе болжамды сексуалдық бағдарына байланысты оның Құдай алдындағы бейнесін жоққа шығаратын кез келген мәлімдеме, саясат немесе әрекет; яғни, адамды оның нақты немесе болжамды сексуалдық бағдарына байланысты кемсітушілікке ұшырату. Гомофобтық көзқарастар, сөздер және мінез-құлық христиандық мінез-құлыққа қайшы келеді және барлық адамның қадір-қасиеті мен құрметін бұзу болып табылады. Гомофобия түрлі жолдармен көрініс табуы мүмкін, мысалы:

Дене күші қолдану немесе эмоционалдық немесе психологиялық зорлық-зомбылық, соның ішінде мұндай әрекеттерге қатысты қорқыту немесе оны тудыру (бұл заң бойынша жек көрушілік қылмысы ретінде қарастырылуы мүмкін). Адамдарға олардың сексуалдық бағдарына негізделген стереотиптер мен болжамдарды қолдану. Жаулы, қынжырлы немесе ұятты ниетпен айтылған тілді пайдалану. Зорлық-зомбылық немесе мәжбүрлеу сипатындағы "рухани тәжірибелер" (яғни, тәубе етуді талап ету немесе емдеуге немесе басқа да қызмет түрлеріне қатысуды міндеттеу).

Контекст: 1993 жылғы адам жыныстық қатынасы туралы қарарлар

1993 жылы Дербиде өткен жыл сайынғы методистік конференцияда, шіркеудің барлық деңгейлерінде егжей-тегжейлі есеп негізінде ұзақ талқылаудан кейін, методистік шіркеу адамның жыныстық қатынасы мәселелерін қарастырды. Талқылаудың соңында Конференция сол сессияда бірқатар қаулыларды қабылдады ("1993 жылғы қаулылар"). Бұл қаулылар мынадай:

Конференция адамның жыныстық қуанышын Құдайдың сыйы ретінде және әрбір адамның Құдайдың рақымындағы орнын растап, осыдан туындайтын жауапкершілікті мойындайды. Сондықтан ол Методистік шіркеудің бұл мәселеге деген шыншыл, дұғалы және кейде қиын қарауын құптайды. Кез келген жағдайда ұятсыздыққа, қанаушылыққа немесе кемсітуге ұласатын жыныстық қатынас тәжірибелері қабыланбайтын мінез-құлық болып табылады және Құдайдың бізге арнаған мақсатына қайшы келеді. Адамды оның жыныстық бағдары үшін ғана шіркеуден шеттетуге болмайды. Конференция шіркеудің адамның жыныстық қатынасы туралы дәстүрлі үйретімін қайта бекітеді; атап айтқанда, некеден тыс барлық адамдар үшін тазалық (бекерлік емес) және некеде адалдық. Конференция бұл мәлімдемені барлық қызметкерлерге, лауазымдарға және мүшелікке үміткерлерге анық жеткізілсін деп тапсырады, және бұл анықталғаннан кейін, шіркеуіміздің қолданыстағы процедуралары барлық осындай жағдайларды шешу үшін жеткілікті екенін растайды. Конференция осы талқылаудағы шешімінің кез келген адамға қатысты тәртіптік шаралардың негізі ретінде пайдаланылмауы керек екенін, егер бұл шешімдер қабылданғанға дейін болған деп саналатын әрекеттерге қатысты болса, шешті. Конференция лесбиянкалар мен гейлердің шіркеудегі қатысуын және қызметін мойындайды, бекітеді және құрметтейді. Конференция методистерді қысым мен кемсітушілікке қарсы күресуге, әділдік пен адам құқықтары үшін жұмыс істеуге және жыныстық бағдарына қарамастан, адамдарға қадір-қасиет пен құндылық сыйлауға шақырады.

Біріккен методистік шіркеу

2018 жылдың 7 мамырында Біріккен методистік шіркеудің епископтары ЛГБТ теңдігі мәселесінде ұзақтан бері бөлініп келген конфессиядағы жеке пасторлар мен аймақтық шіркеу органдарына ЛГБТ дін қызметкерлерін қабылдау және бір жынысты некелерге үйлендіру мәселесін өздері шешуге мүмкіндік беруді ұсынды. Алайда, бұл ұсыныс әлі ресми түрде бекітілмеген және 2019 жылдың 23-26 ақпаны аралығында оның тағдыры шешіледі. 2019 жылдың ақпан айындағы дауыс беру нәтижесінде бұл ұсыныс гей-некелерді қабылдамайтын «дәстүрлі жоспар» пайдасына қабылданбады. Біріккен методистік шіркеу (БМШ) әр төрт жыл сайын Бас конференция өткізеді, онда шешімдер қабылданып, қабылданған шешімдер Тәртіп кітабына енгізіледі. 2016 жылғы Тәртіп кітабынан Біріккен методистік шіркеунің веб-сайты гомосексуализмге қатысты бірнеше шешімдерді келтіреді. Мүшелік құқығы бойынша, барлық адамдар «ғибадат етуге қатысуға, бағдарламаларға қатысуға, қасиетті дәстүрлерді қабылдауға, крещениеден өткеннен кейін шіркеу мүшесі ретінде тіркелуге және христиандық сенімін білдіретін серт беру арқылы кез келген жергілікті шіркеудің толық құқықты мүшесі болуға» құқылы. Діни қызметкерлердің міндеттеріне келетін болсақ, гомосексуализм христиандық ілімге қайшы келеді деп есептеледі. Сондықтан, өзін гомосексуал деп жариялаған адамдар «дін қызметкеріне үміткер ретінде бекітілмейді, дін қызметкері ретінде тағайындалмайды және Біріккен методистік шіркеуде қызмет етуге жіберілмейді». 2024 жылдың 1 мамырында БМШ бір жынысты некелерге рұқсат берді және 40 жылдық гомосексуал дін қызметкерлеріне қатысты тыйымды жойды.

Австралиядағы бірлік шіркеуі

2018 жылдың шілдесінде Австралия Біріккен шіркеуі ұлттық ассамблеясында бір жынысты жұптарға арналған ресми неке рәсімдерін мақұлдау үшін дауыс берді.

Митрополиттік қауым шіркеуі

Метрополитен қауымдастығы – христиан қауымдарының халықаралық бірлестігі. Көптеген адамдар оны толыққанды негізгі діни ұйым немесе қауымдастық деп санайды. Қазіргі таңда 22 елде 300 қауым жұмыс істейді, ал бірлестік лесбиянка, гей, бисексуал және трансгендер қауымдастықтарына ерекше назар бөледі. Гомосексуализмді қабылдау оның діни ілімдерінің маңызды бөлігі болып табылады және шіркеу 1968 жылдан бері бір жынысты неке рәсімдерін өткізіп келеді. Метрополитен қауымдастығы Онтариодағы гетеросексуалдық некенің заңдық анықтамасына қарсы алғашқы заңдық шағымдарда маңызды рөл атқарды (Онтариодағы бір жынысты некелер туралы қараңыз). Екі жұп лицензиясыз үйлену үшін "жариялау" деп аталатын ескі заңдық процедураны пайдаланды. Онтариода бір жынысты некелер заңдасқан кезде, олардың некелері мойындалды.

Моравия шіркеуі

Моравия шіркеуі 1974 жылы гейлер мен лесбиянкалардың христиан қауымының толық құқықты мүшелері екенін жариялады. 2002 жылы Солтүстік провинциялық Синод гомосексуализм мәселесі бойынша әзірге шешім қабылдауды тоқтатты. 2014 жылы Солтүстік провинция Синоды гейлер мен лесбиянкаларды дін қызметкерлеріне бекітуге және Солтүстік Америкада бір жынысты қатынастарды ресми тіркеу рәсімін жасауға рұқсат берді. 2018 жылы Оңтүстік провинция Синоды бір жынысты дін қызметкерлеріне өз серіктестерімен неке қиюға рұқсат берді. Қазіргі таңда Моравия шіркеуінің басқа провинцияларында неке және дін қызметкерлеріне бекіту мәселелері әлі шешілген жоқ.

Пятидесятничество

Пятидесятничество қозғалысындағы көптеген шіркеулер гомосексуалистік мінез-құлықты күнә деп санайды. АҚШ-тағы ең ірі Пятидесятник шіркеуі – Assemblies of God гомосексуализмге қатысты өз ұстанымын мынадай мәлімдеме арқылы нақтылайды: «Жазбаларда гомосексуалистік мінез-құлықты қолдайтын ешқандай дәлел жоқ. Керісінше, тұрақты жыныстық идеал – моногамды гетеросексуалдық некеде болмағандар үшін тазалықты сақтау, ал некеде болғандар үшін адалдық. Сонымен қатар, гомосексуалистік мінез-құлық, сондай-ақ заңсыз гетеросексуалдық мінез-құлық та осыған сай емес және Құдайдың жазасына ұшырайды деген мол дәлел бар». Үндістандағы ең ірі Пятидесятник шіркеуі – Құдай шіркеуі, Киелі кітаптың 66 кітабына сәйкес, неке тек ер және әйел арасында болуы керек және некеден тыс жыныстық қатынасқа жол берілмеуі керек деген ұстанымын білдірді. Church of God (Кливленд, Теннесси) де гомосексуализмді айыптайды. Сондықтан бұл шіркеулер бір жынысты некелерге, гомосексуалистік пасторларға қарсы және гомосексуалистік әрекеттерді жалғастыратын қауым мүшелеріне тыйым салуға бейім. Саяси тұрғыдан алғанда, олар осы көзқарасты ұстанатын саясаткерлерді қолдауға ұмтылады. Assemblies of God шіркеулері гомосексуалистік әрекеттерге қатысатын адамдар кез келген күнә сияқты осы мінез-құлықты тоқтату керек деп талап етеді. Global Alliance of Affirming Apostolic Pentecostals (GAAAP), Fellowship of Reconciling Pentecostals International (RPI) және Gay Apostolic Pentecostals сияқты ұйымдар бар. Гомосексуализмді қолдайтын кейбір Пятидесятник шіркеулері өз ұстанымын түпнұсқа тілдеріндегі жазбаларды зерттеуге негіздейді, онда олар гомосексуализмді айыптайтын ештеңе таппайды деп санайды.

Пресвитериандық

Пресвитериан шіркеуі (АҚШ) қазіргі уақытта АҚШ-тағы бір жынысты некеге рұқсат беретін жалғыз Пресвитериан шіркеуі болып табылады және өзін-өзі растаған ЛГБТ мүшелерін мінбердегі ақсақалдар (дін қызметкерлері) және сессияға сайланған ақсақалдар (басқарушы ақсақалдар) ретінде адал қарым-қатынаста тағайындайды. Неке туралы: 2014 жылы Пресвитериан шіркеуі (АҚШ) неке туралы анықтамасын өзгертуге дауыс берді, соның нәтижесінде оның пасторларына гомосексуалды некелер заңды жерлерде бір жынысты некелерді тойлауға рұқсат берілді. Бұдан өзге, 429–175 дауыспен, Детройтте өткен екі жылдық Бас Ассамблеяда шіркеудің 1,76 миллион мүшесінен тұратын басшылар діннің Жарғы кітабын өзгертіп, некені "екі адамның" арасындағы одақ деп сипаттады. 2014 жылғы Бас Ассамблея мақұлдағаннан кейін жеке пресвитерияларда дауыс беру бірден басталды және 2015 жылы аяқталды. Қасиеттеу туралы: ПК(АҚШ) 2010 жылғы 8 шілдеде үйленбеген гомосексуалдарды қасиеттеуге келісім берді, осыған орай 373 дауысқа 323 дауыспен Бас Ассамблея пресвитерияларға серіктес гомосексуалдарды қасиеттеуге қатысты шектеуді жою үшін конституциялық түзетуді ұсынуға дауыс берді. Ұсынылған түзету күшіне енуі үшін 12 ай ішінде 173 пресвитерияның көпшілігі ратификациялауы қажет болды. 2011 жылғы 10 мамырда көптеген пресвитериялар конституциялық өзгерісті мақұлдады. Ол 2011 жылғы 10 шілдеде күшіне енді. Осы дауыс беруге дейін діни ұйымның саясаты дін қызметкерлері мен шіркеудің маңызды кеңестеріндегі ақсақалдар үшін үйленбеген бір жынысты қатынастарға тыйым салған. Бұл мәселе 2002 жылы пресвитерияларда қызу пікірталас тудырды, бірақ 2010 жылы бұл шешім күшін жойды. Ұйым шіркеудің «бейбітшілігі, бірлігі және тазалығы» туралы зерттеу жүргізді, нәтижесінде гомосексуализмнің қасиеттеуге кедергі емес екені анықталды. Сонымен қатар, есепте Пресвитериялар мен жергілікті басқару органдары гомосексуалистердің діни қызметке «дайындығы» туралы жеке шешімдерді қабылдауы керек екені ұсынылды. 2008 жылы Бас Ассамблея пресвитерияларға ұйымның конституциясынан гомосексуалдарды қасиеттеуден бас тартуға себеп болатын сөздерді жою туралы дауыс беруге жіберді (G 6.106b). 2008 жылғы Бас Ассамблея сондай-ақ 1978 жылдан бері гомосексуализмге қатысты барлық прецеденттік жағдайларды және «авторитетті түсіндірмелерді» жойды, оларды толыққанды қабылдауды жақтаушылар қасиеттеуге кедергі ретінде қарады. Америкадағы басқа, кішірек пресвитериандық ұйымдар, мысалы Америкадағы Пресвитериан шіркеуі, Православ Пресвитериан шіркеуі, бір жынысты жыныстық қатынасты Киелі кітаптағы моральға қайшы деп есептейді, бірақ гейлер мен лесбияндықтар өкініп, осы өмір салтынан бас тарта алады деп санайды. Жаңа Зеландияда Пресвитериан шіркеуі көп жылдар бойы гомосексуализм мәселесін талқылады. 1985 жылы оның Бас Ассамблеясы «Гомосексуалистік әрекеттер күнә» деп жариялады. 2004 жылғы Ассамблеяның соңғы шешімі «бұл шіркеу ер адам мен әйелдің арасындағы адал некеден тыс жыныстық қатынасқа қатысқан ешкімді қабылдамауы мүмкін» деп мәлімдеді, бірақ «гомосексуализмге қатысты бұл шешім осы жиынға дейін дайындыққа, лицензияға, қасиеттеуге немесе тағайындауға қабылданған ешкімге ешқандай зиян тигізбейді» деп қосты. Жаңа Зеландиядағы көптеген пресвитериандар Христиандар мен қауымдарды татуластыру қауымдастығында белсенді, бұл экуменикалық ұйым шіркеуде барлық адамдардың, соның ішінде гейлер мен лесбияндықтардың толыққанды қатысуын қолдайды. Америкада 1980 жылы гейлерді қабылдайтын қауымдардың коалициясы More Light Presbyterians құрылды. Бүгінде ұйымға 194 шіркеу мүше, ал көптеген басқалары оның барлық жыныстық бағдардағы адамдарды шіркеу өміріне толыққанды қабылдау миссиясын бейресми түрде қолдайды.

Квакерлік

Австралия, Канада, Жаңа Зеландия және Ұлыбритания сияқты көптеген елдердегі квакерлер гей, лесбиян, бисексуал және трансгендер адамдарды қолдайды, бұл Теңдік туралы куәліктің қажетті аспектісі және әділетсіздік пен қанаушылыққа қарсы тарихи квакерлік белсенділіктің бір бөлігі деп санайды. Осы елдердегі квакерлер бір жынысты жұптардың неке құқығы үшін күресте белсенділік танытып, квакерлік іс-қимылдың бір бөлігі ретінде бір жынысты некеге тұру рәсімдерін өткізеді. Америка Құрама Штаттарында Достар діни қоғамы (квакерлер) бұл мәселеде терең даулы. Евангелистік Достар халықаралық шіркеуі және Достар Біріккен жиналысының консервативті мүшелері гомосексуализмді күнә деп есептейді; бірақ басқа Достар, мысалы, Достар Бас конференциясының және Достар Біріккен жиналысындағы прогрессивті адамдар мен ай сайынғы жиналыстар немесе шіркеулер гейлер мен лесбиянкалардың тең діни құқықтарын қатты қолдайды және оларды толыққанды мүшелер ретінде қабылдайды. Коннектикут штатының Хартфорд қаласындағы квакерлер 1986 жылы бір жынысты және әдеттегі некелерді мойындау туралы мәлімдеме жасады, ал 1988 жылы Массачусетс штатындағы Бикон-Хилл квакерлер жиналысы бір жынысты неке рәсімдерін мойындауды қолдайтын мәлімдеме жариялады. 2009 жылы бірнеше квакерлер жиналысы, соның ішінде Твин-Ситис Достар жиналысы (Сент-Пол және Миннеаполис) бір жынысты некелер толық заңдастырылғанша, әдеттегі некелерге куәліктерге қол қоймауға уәде берді. Консервативті Достар гомосексуализмге қатысты әртүрлі теологиялық көзқарастарға ие. Огайо штатының консервативті Достар жылдық жиналысы некені бір ер және бір әйел арасындағы одақ деп анықтайды; ол бір жынысты одақтарды мақұлдамайды және некеден тыс жыныстық қатынастарды қабылдамайды. Қалған екі консервативті жылдық жиналыс бір жынысты некелерді қабылдайды. Квакерлердің көпшілігі (52%) Африкада тұрады. Олар көбінесе гомосексуализмді қабылдамайды; мысалы, Кениядағы Достар шіркеуі "гомосексуализмді айыптайды" (Кенияда квакерлердің саны басқа елдерден көп).

Рим-католик шіркеуі

Гомосексуализм Рим-католик шіркеуінің ілімінде екі түрлі қырынан қарастырылады: гомосексуализм – бағдар және гомосексуалистік жыныстық әрекет. Гомосексуализмді күнә деп есептемейді, бірақ өте техникалық тілмен «объективті бұзылыс» деп аталады, себебі ол «ішкі моральдық жамандыққа бағытталған» деп есептеледі. «Бұзылыс» термині Католик шіркеуінің катехизисінде жалпы күнә туралы бірнеше рет қолданылады, мысалы, жеңіл күнә, некедегі күнә, ажырасудың бұзылысы және т.б. Күнә табиғаттың бағытын және дұрыс ретін бұзады. Сондықтан шіркеу гомосексуализмнің көп жағдайда туа біткен жағдай екенін, таңдау емес екенін мойындайды және оны күнә деп санауға болмайды. Дегенмен, гомосексуалистік жыныстық әрекет «моральдық бұзылыс» деп, ал «гомосексуалистік амалдар» «табиғи заңға қайшы» деп қарастырылады. Егер гетеросексуалды жұптар осындай әрекеттер жасаса, олар да «табиғи заңға қайшы» деп есептеледі. Олар жыныстық қатынастың өмір сыйлау мүмкіндігінен айырады. Олар шынайы, тиімді және жыныстық жағынан толыққанды емес. Рим-католик шіркеуі некенің тек бір ер және бір әйел арасында болатынына сенеді және бір жынысты некеге діни және азаматтық деңгейде қарсы тұрады. Шіркеу сондай-ақ бір жынысты одақтар балалар үшін қолайсыз орта екенін және мұндай одақтарды заңдастыру қоғамға зиян келтіреді деп санайды. Католик шіркеуінің катехизисі 2396-да: «Адамның пәктігіне қатысты ауыр күнәларға мастурбация, зина, порнография және гомосексуалистік амалдар жатады». 2020 жылғы «Франческо» фильмінде Папа Франциск сұхбат барысында гомосексуалдардың госпитальға бару және мүлікті мұраға алу сияқты құқықтарын қамтамасыз ету үшін құқықтық базаны қолдау керектігін айтты, «осылайша олар заңды түрде қорғалған болады. Мен оны қолдадым». Ол сондай-ақ, егер жасөспірім бала гомосексуалистік бейімділік танытса, отбасылар оны үйден қууға болмайтынын, «олардың әлі де отбасы құруға құқығы бар» деді. 2023 жылдың 25 қыркүйегінде Папа Франциск консервативті кардиналдардың Дүниежүзілік епископтар синоды алдындағы жазбаша сұрақтарына (dubia) жауап бергенде, шіркеудің бір ер және бір әйел арасындағы некеге деген көзқарасын бұрмаламаған жағдайда, гомосексуалды жұптарға бата беруге ашық екенін білдірді. 2023 жылдың 18 желтоқсанында Папа Франциск діни қызметкерлерге бір жынысты жұптарға бата беруге рұқсат беретін «Fiducia supplicans» құжатын бекітті, егер олар «некеге ұқсамаса». Ресми хабарламада неке ер және әйел арасында болатыны және бір жынысты одаққа бір мезгілде бата беруге болмайтыны қайтадан еске салынды.

Тәуелсіз католиктік конфессиялар

Бірнеше католик конфессиялары елшілік тізбегін жалғастыруға таластанып, тарихи Рим-католик шіркеуінен бөлініп шықты. Бұл топтардың арасында гомосексуализмге қатысты көзқарас әртүрлі, бірақ ЛГБТ қоғамдастығын толық қолдайтындары да бар. Олардың арасында Америкалық апостолдық ежелгі католик шіркеуі, Америка Құрама Штаттарындағы Америкалық католик шіркеуі, Америкалық ұлттық католик шіркеуі, Солтүстік Америкадағы католик-апостолдық шіркеуі, Мәсіх қауымдастығы, Экуменикалық католик қауымдастығы, Экуменикалық католик шіркеуі, Евангелиялық католик шіркеуі, Тәуелсіз католик христиан шіркеуі, Либералды католик шіркеуі, Реформаланған католик шіркеуі, Американың ұлттық католик шіркеуі бар.

Швецияборгиандық

Солтүстік Америкадағы ең ірі Шведенборг дінбағы, Жаңа Иерусалимнің Бас шіркеуі, гомосексуалды және лесбиянка министрлерді қабылдамайды, бірақ ең көне дінбағы, Солтүстік Американың Шведенборг шіркеуі, қабылдайды. Солтүстік Американың Шведенборг шіркеуінің пасторлары бір жынысты жұптарға үйлену рәсімін өткізуді немесе өткізбеуді жеке өздері шеше алады. Жаңа Иерусалимнің Бас шіркеуінің пасторларына бір жынысты жұптарды үйлендіруге немесе оларға бата беруге рұқсат етілмейді. "Нова Иеросолима" деп аталатын Иеміздің Жаңа шіркеуі гомосексуализм мәселесі бойынша ресми доктринаға ие емес. Пікірлер әртүрлі, бірақ басқаларға құрметпен қарау және ешкімді кінәлау – Иеміздің Жаңа шіркеуінің маңызды ерекшелігі: «Егер адамдар Иемізбен ақыл-ойымен еркіндікке қарай жетелеу үшін, еркіндікке ие болуы керек». Сондықтан шіркеу «шіркеудегі барлық адамдардың ой-пікірлерін және сезімдерін білдіруін» бағалайды, егер олар шіркеудің негізгі қағидалары мен доктринасына қайшы келмесе.

Канаданың Біріккен шіркеуі

Канаданың ең ірі протестанттық конфессиясы – Канаданың Біріккен шіркеуі – гейлер мен лесбияндарды шіркеуде және діни қызметте құрметпен қарсы алады. "А) Жыныстық бағдарына қарамастан, Иса Мәсіхке және Оған адал болуға уәде берген барлық адамдар шіркеудің толық құқықты мүшесі болуға немесе оған қосылуға құрметпен шақырылады. B) Шіркеудің барлық мүшелері діни қызметке үміткер ретінде қарастырылуға лайық." деген қаулы 1988 жылы қабылданды. Алайда, бұл "мәселе" деп аталатын нәрсе бойынша қызу пікір-таластарсыз болған жоқ; кейбір қауымдар бұл қаулыны қолдаудың орнына шіркеуден кетуді жөн көрді. 2012 жылдың тамызында шіркеудің басқару органы – Бас кеңес, ол шіркеудің басшылығы мен бағытын анықтау үшін үш жылда бір рет жиналады – Рев. Гари Паттерсонды модератор етіп сайлады. Ол әлемдегі негізгі христиан конфессиясының бірінші ашық гей-лидері деп есептеледі. 1977 жылдан бастап шіркеу федералды үкіметті жыныстық бағдарды федералдық дискриминацияға қарсы заңдарға қосуға шақырып, науқан жүргізді, бұл 1996 жылы іске асырылды. Сондай-ақ, шіркеу Канадада бір жынысты некелерді заңдастыру үшін белсенділік танытты, және 2005 жылдың 20 шілдесінде Азаматтық неке заңы қабылданып, Канада әлемдегі төртінші, Америкадағы бірінші және Еуропадан тыс бірінші ел болып, бүкіл елде бір жынысты некелерді заңдастырды. 2012 жылы Гари Паттерсон Канада Біріккен шіркеуінің алғашқы ашық гей-модераторы атанды.

Мәсіхтің Біріккен шіркеуі

Мәсіхтің Біріккен шіркеуі (ББК) қауымдық христиан шіркеулерінің Бас кеңесі мен Евангелистік және реформацияланған шіркеулердің бірігуімен құрылды. Оның басқару ережесі сондай, шіркеудің бір жиынының көзқарастары екінші шіркеу жиынына, тіпті жергілікті шіркеулердің қауымдары арасында немесе шіркеудің жоғарғы деңгейлері мен жеке қауымдар арасында міндетті түрде жүргізілмейді. Әрбір шіркеу дербес және автономиялы, шіркеулік жағынан тәуелсіз. Сондықтан, көптеген даулы мәселелер бойынша қауымдар арасындағы пікірлер әртүрлі болуы мүмкін. Мәсіхтің Біріккен шіркеуін зерткен Хартфордтың дін зерттеу институтының директоры Дэвид Роузен жүргізген сауалнамалар көрсеткендей, ұлттық шіркеудің мәлімдемелері көбінесе либералдырақ, бірақ оның басқару құрылымы мұндай келіспеушіліктерге мүмкіндік береді. 1985 жылы Мәсіхтің Біріккен шіркеуінің Бас Синоды "Мәсіхтің Біріккен шіркеуінің қауымдарын өздерін ашық және қабылдаушы деп жариялауға шақыру" атты қаулы қабылдады, онда былай делінген: "Мәсіхтің Біріккен шіркеуінің Он бесінші Бас Синоды жұмысқа орналастыру, ерікті қызмет және мүшелік саясатындағы жыныстық бағдарына қатысты кемсітушілікке жол бермеу саясатын ұсынады; қауымдастықтарды, конференцияларды және барлық байланысты ұйымдарды осындай саясатты қабылдауға шақырады; және Мәсіхтің Біріккен шіркеуінің қауымдарын кемсітушілікке жол бермеу саясатын және сенімді қауымдастықта лесбиян, гей және бисексуалды бағдары бар адамдарды ашық қабылдау туралы міндеттемелерді қабылдауға шақырады". 2003 жылы XIV Бас Синод трансгендерлерді шіркеу өмірі мен басшылығына толыққанды қабылдау туралы жариянамаға ресми түрде қосты. 2005 жылдың шілдесінде өткен 25-ші Бас Синод қауымдарды "барлық адамдардың тең неке құқығын" растауға және "неке саясатын қарастыруға" шақырды, ол жұбайлардың жынысына қарай кемсітушілік жасамайды. Бұл қаулы сонымен қатар қауымдарды бір жынысты некеге рұқсат беретін заңнаманы қолдауға шақырады. Мәсіхтің Біріккен шіркеуінің ережелеріне сәйкес, Бас Синодтың қаулылары ресми түрде деноминацияның басқа құрылымдарына ("бірақ олар үшін емес") қатысты (жергілікті қауымдар, қауымдастықтар, конференциялар және ұлттық кеңселер). Бұл Синод сонымен қатар шіркеудегі келіспейтін органдарға құрмет көрсетті және барлық мүшелерді "неке және жынысына қарамастан жұбайлардың тең құқығына қатысты келісімшартты қарым-қатынасты дұға ете отырып, адал және құрметпен талқылауға" шақырды. Кейбір қауымдастықтар некесіз гей дін қызметкерлерін тағайындауға рұқсат береді, ал кейбір дін қызметкерлері мен қауымдар бір жынысты некелерді немесе одақтастық рәсімдерін өткізуге немесе рұқсат етуге дайын. UCC қауымдарының шамамен 10% шіркеу өмірінің барлық саласында гейлер мен лесбиянкаларды қарсы алатын ресми "ашық және қабылдаушы" мәлімдемені қабылдады. Бірнеше қауымдар Бас Синодтың Тең Неке Құқығы қаулысына тікелей қарсылық білдіреді – "Адал және Қабылдаушы Шіркеулер" (FWC) деп аталатын тәуелсіз қозғалыс, ол адалдықтың бір бөлігі ретінде "отбасыны сақтауға және адамның жыныстық қатынасын Құдайдың еркек пен әйел арасындағы некеге арналған сыйы ретінде жүзеге асыру мен жариялауға адал" деп анықтайды. Көптеген қауымдардың ресми ұстанымы жоқ; бұл қауымдардың іс жүзіндегі ұстанымы гейлер мен лесбиянкаларға деген ықыластығының деңгейі бойынша әртүрлі. Біріккен Мәсіх шіркеуінің лесбиян, гей, бисексуал және трансгендерлік мәселелер жөніндегі коалициясы – Мәсіх шіркеуіндегі ресми түрде танылған "Тарихи жағынан төмен өкілдік алған топтардың" бірі және осылайша Мәсіх шіркеуінің Атқару кеңесінде және басқа да бірқатар кеңестерде арнайы орынға ие. UCC ішіндегі консервативті жаңару ұйымы – Киелі кітап куәгерлері қауымдастығы 1970 жылдары жыныстық қатынас мәселесі бойынша жалпы синодтардың пікірлеріне жауап ретінде құрылды және "негізінен шіркеу ішінде адам болу дегеніміз не екенін, әсіресе Құдайды бейнелейтін және [гетеросексуалдық] неке мен отбасы үшін жыныстық қатынаспен жасалған адамзаттың Киелі кітаптағы ашылуы туралы Киелі кітаптағы ашылуды құлатуға қасақана және күшті әрекет жасалды" деп мәлімдеді.

Австралиядағы бірлік шіркеуі

Австралиядағы Біріккен шіркеу гейлер мен лесбияндарды мүшелікке қабылдауға және дін қызметкерлеріне тағайындауға жол береді, сондай-ақ жергілікті пресвитериумдарға гейлер мен лесбияндарды дін қызметкерлеріне тағайындауға рұқсат етеді және некеге қатысты жергілікті шешім қабылдау мүмкіндігін ұсынады; дін қызметкері бір жынысты некеге бата бере алады. 2018 жылдың шілдесінде Австралиядағы Біріккен шіркеу ұлттық ассамблеяда бір жынысты жұптар үшін ресми неке рәсімдерін бекітуге дауыс берді. Австралияда 2017 жылдың соңында бір жынысты некелер заңдастырылмастан бұрын, дін қызметкерлері бір жынысты жұптар азаматтық одаққа түскен кезде бата беруге рұқсат алған. 2018 жылдың шілдесінде ұлттық ассамблея бір жынысты жұптар үшін неке рәсімдерін құруды мақұлдады. Жеті жыл өткен соң, жергілікті қауымдар мен дін қызметкерлеріне бір жынысты некелерді өткізуге рұқсат берілді, және дін қызметкерлері енді мұны істей алады.

Біріккен реформация шіркеуі

Біріккен реформация шіркеуінің 2007 жылғы Бас ассамблеясына гомосексуализм мәселесіндегі ұстанымын зерттейтін толыққанды есеп ұсынылды. 2011 жылы Ұлыбританиядағы Біріккен реформация шіркеуі бір жынысты одақтарды баталауға рұқсат берді. 2016 жылдың 9 шілдесінде шіркеу 240 дауысқа қарсы 21 дауыспен, әрбір жергілікті шіркеуге тілек бойынша бір жынысты некелерді өткізуге лицензия алуға рұқсат беру туралы ресми шешім қабылдады.

Швейцария реформация шіркеуі

2019 жылдың тамызында Швейцария реформаланған шіркеуінде бір жынысты некелерді баталауға рұқсат берілді.

Жүзімдік шіркеулері, АҚШ

Vineyard шіркеулері қауымдастығының АҚШ бөлімшесі 2014 жылы ЛГБТ мәселелері бойынша мәлімдеме жасады. Мәлімдемеде "неке – ер мен әйел арасындағы өмірлік одақ" деп нақты айтылады және "некеден тыс қатынастарда Библия құдайылықты сақтауға шақырады" делінеді. Сонымен қатар, мәлімдеме гомосексуалдарды "күнәлі деп айыптауға" байланысты өкініш білдіріп, некеден тыс қатынасқа ұшырағандарға мейірім мен қайырымдылық көрсетуге шақырады.

Бірлік шіркеуі

1995 жылы "Бірлік шіркеуі" әртүрлілік туралы мәлімдеме жасады, онда былай делінген: "Біз қызметтеріміз, басылымдарымыз және бағдарламаларымыз арқылы Бірлік қолдауын және рухани өсуді іздейтін барлық адамдарға жетуге тырысамыз. Біздің қызметтеріміз бен жобаларымыз нәсіл, түс, жыныс, жас, дін, сенім, ұлттық тегі, этникалық қатыстылығы, физикалық мүмкіндігі немесе сексуалдық бағдарына қарай кемсітушілікке ұшырамайды. Біздің шын ниетіміз – барлық Бірлік ұйымдары кемсітушілікке жол бермей, әртүрлілікті қолдауы". Бірлік өз веб-сайтында былай деп мәлімдеді: "Бірлік ЛГБТКИА+ қауымдастығын мақтанышпен қолдайды. Біз әркімнің құдайлық екеніне және әркімнің Құдайдың нұрымен жарқырайтынына сенеміз!". Бірлік жеке Бірлік шіркеулеріне бір жынысты некелерді өткізу үшін міндетті талаптар қоймаса да, көптеген Бірлік шіркеулері мұндай некелерді тойлайды. Бірлік Миссури штатындағы Бірлік ауылындағы әлемдік бас штабында бір жынысты некелерді өткізеді. Сексуалдық бағдар туралы ресми ұстанымды 2017 жылы қабылдады, бұл мәселе 2014 жылы шіркеудің ресми басшылық отырысында гей-мүшесі көтергеннен кейін қабылданды. Жастар ұйымы филиппиндық ЛГБТ жастар секторынан шыққан президенттер, вице-президенттер және басшыларды бірнеше рет сайлады. 2023 жылдың 24 ақпанында шіркеу Уайлард "Уова" Ледаманы, трансген әйелді, алғашқы трансген дін қызметкері ретінде диякондыққа бекітті.

Солтүстік Америка, Еуропа және Азиядағы деноминациялық позициялардың жиынтығы

Келесі кестеде қазіргі уақытта гомосексуалды қатынаста жүрген мүшелерге қатысты әртүрлі конфессиялық тәжірибелер қысқаша баяндалған. Сондай-ақ қараңыз: Христиан шіркеулерінде бір жынысты некелерді баталау.

| Дінге мүшелікке гомосексуалдарды рұқсат етеді | Гейлерді діни жораларға шақырады | Барлық одақтарды баталайды | Неке |
|---|---|---|---|
| Адвентистер | ✔ | ✔ | ✔ |
| Баптистер одағы | ✔ | ✔ | ✔ |
| Америкадағы ағылшын шіркеуі | | | |
| Америкадағы баптистік шіркеуі АҚШ | Алуан түрлі (ресми конфессиялық позиция; жергілікті қауымның тәжірибесі әр түрлі болуы мүмкін) | Алуан түрлі (ресми конфессиялық позиция; жергілікті қауымның тәжірибесі әр түрлі болуы мүмкін) | |
| Ұлттық баптистік конвенция | | | |
| Католик шіркеуі | | | Алуан түрлі (Катехизм гомосексуалдық әрекеттерді күнә деп санайды, бірақ гомосексуалдарға құрметпен, жанашырлықпен және сезімталдықпен қарау керек деп мәлімдейді.) | |
| Христиан шіркеуі (Мәсіхтің шәкірттері) | | | |
| Америкадағы реформацияланған шіркеу | ✔ | Алуан түрлі | Алуан түрлі (сыныптар ішінде шешіледі) |
| Мәсіх шіркеулері | | | |
| Құдай шіркеуі (Андерсон, Индиана) | ✔ | | |
| Құдайдың Үндістандық Елуінші күн мейрамы шіркеуі | | | |
| Назареттік шіркеу | | | |
| Англия шіркеуі | ✔ | ✔ | ✔ |
| Шотландия шіркеуі | ✔ | ✔ | Алуан түрлі |
| Шығыс православие шіркеуі | | | 15 жыл бойы құдай сыйлау рәсіміне қатыспайды. Тоқтату және өкініш жағдайында 3 жыл. |
| Епископтық | ✔ | ✔ | ✔ (Барлық епархиялар кандидаттарды бағытына қарамастан тағайындайды. Біраз епископтар бойдақ болуды талап етеді; басқалары гомосексуалистік дін қызметкерлері өздерінің одақтарына қол жетімді заңдық және шіркеулік мойындауды пайдалансын деген үміт білдірді.) |
| Иезуиттер шіркеуі | ✔ | Алуан түрлі | Алуан түрлі |
| Евангелиелік Келісім шіркеуі | | | |
| Канададағы евангелиелік лютеран шіркеуі | Алуан түрлі | | |
| Меннониттер | Алуан түрлі | Алуан түрлі | Алуан түрлі |
| Біріккен методист шіркеуі | ✔ | ✔ | ✔ |
| Метрополиттік қауым шіркеуі | ✔ | ✔ | ✔ |
| Евангелиелік пресвитериан шіркеуі | | | |
| Ортодоксалды пресвитериан шіркеуі | | | |
| Presbyterian Church (АҚШ) | ✔ | ✔ | Алуан түрлі |
| Presbyterian Church in America | | | |
| Метрополиттік және вальденс шіркеулерінің одағы (Италия) | ✔ | ✔ | ✔ |
| Елденс шіркеуінің Утрехт шіркеуі | ✔ | ✔ | ✔ |
| Сүйеуілік шіркеуі | ✔ | Алуан түрлі | Алуан түрлі |
| Дания шіркеуі | ✔ | ✔ | ✔ |
| Исландия шіркеуі | ✔ | ✔ | ✔ |
| Норвегия шіркеуі | ✔ | ✔ | ✔ |
| Финляндия шіркеуі | ✔ | ✔ | ✔ |
| Евангелиелік лютеран шіркеуі | ✔ | ✔ | ✔ |
| Егерекшілердің бірігуі | ✔ | ✔ | ✔ |
| Unitarian and Free Christian Churches (UK) | ✔ | ✔ | ✔ |
| Біріккен шіркеуі Канада | ✔ | Қолданылмайды | Алуан түрлі |
| Біріккен шіркеуі АҚШ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Vineyard USA | | | (Неке – ер және әйелді байланыстыратын қасиеттілік; неке рәсіміне христиан шіркеуінің тағайындалған пасторының қатысуы қажет.) |
| Unity Church | ✔ | Алуан түрлі | Алуан түрлі |
| Филиппин тәуелсіз шіркеуі (Iglesia Filipina Independiente) | ✔ | ✔ | |