Кіріспе
Пайдаланушы қателіктерін жазаламайтын дизайн. Қатеге төзімді дизайн (немесе адам қателіктеріне төзімді дизайн) – пайдаланушының немесе адамның қателіктерін артық жазаламайтын дизайн. Бұл, жабдықтың аппараттық ақаулар болған кезде де жұмыс істеуін қамтамасыз ететін, ақаулықтарға төзімді дизайнның адамға баламасы. Мысалы, автомобиль электроникасының бір бөлігі, оттегі сенсоры сияқты құрылғы бұзылған жағдайда, "ауыр режимде" жұмыс істеуі мүмкін.
An error tolerant design (or human error tolerant design) is one that does not unduly penalize user or human errors. It is the human equivalent of fault tolerant design that allows equipment to continue functioning in the presence of hardware faults, such as a "limp in" mode for an automobile electronics unit that would be employed if something like the oxygen sensor failed.
Қателерді болдырмау үшін мінез-құлықты қалыптастыру шектеулерін қолдану
Қозғыш функцияларды немесе мінез-құлықты қалыптастыру шектеулерін пайдалану – қатеге төзімді жобалаудың бір тәсілі. Мысалы, қозғалып бара жатқан автомобильдің берілісінде кері бағытқа бұғаттау немесе құлып қою. Бұл қателердің пайда болуын болдырмайды, ал қателерді алдын алу – қатеге төзімді жобалаудың ең тиімді тәсілі. Бұл практика Жапонияда «пока-йоке» деп белгілі, оны Шигео Шинго Тойота өндірістік жүйесінің бір бөлігі ретінде енгізген.
Қателердің әсерін азайту
Қатеге төзімді жобалаудағы келесі ең тиімді әдіс – қателер жасалғаннан кейін олардың әсерін азайту немесе шектеу болып табылады. Мысал ретінде, компьютерлік бағдарламалық жасақтамада, қателікпен жасалған жағдайда ауыр салдарға әкелуі мүмкін әрекеттер үшін, мысалы, файлдарды жою немесе үстінен жазу үшін, "Сіз сенімдісіз бе?" сияқты тексеру немесе растау функциясы, зиянсыз опциясы алдын ала таңдалған күйде қолданылуы мүмкін (бірақ файлдарды байқаусыз жоюдың салдары, Mac OS-тегі қоқыс жәшігі сияқты түсінік арқылы DOS дәуірінен бастап азайтылды, бұл түсінік көптеген GUI интерфейстерінде енгізілді). Кейбір жағдайларда, тым күшті түзету шаралары кедергі тудыруы мүмкін, егер растау рәсімі автоматтандырылған болса, бұл зиянды болуы мүмкін. Мысалы, егер топтық жою кезінде әрбір файл үшін растау сұралып тұрса, адам файлды қателікпен жойған жағдайда да, барлық сұрауларды автоматты түрде қабылдауға ұмтылуы мүмкін. Тағы бір мысал – Google іздеу жүйесі арқылы жасалған іздеулерде орфографиялық тексеруді пайдалану. Орфографиялық тексеру, қате жазудың салдарынан туындаған мәселелерді пайдаланушыға қателерді көрсету арқылы ғана емес, сонымен қатар дұрыс жазу арқылы іздеуге мүмкіндік беретін сілтеме ұсыну арқылы азайтады. Мұндай іздеулер көбінесе өңдеу арақашықтығы, Soundex және Metaphone есептеулерінің комбинациясын қолдана отырып жүзеге асырылады.