Кіріспе

Бағдарламалық жүйені пайдалануға қолжетімді ететін іс-шаралар

Бағдарламалық жүйені орнату – бағдарламалық жүйені пайдалануға қолжетімді ететін барлық іс-шаралар. Жалпы орнату процесі бір-бірімен байланысты бірнеше іс-шаралардан тұрады, олардың арасында көшу мүмкін. Бұл іс-шаралар өндіруші тарапында немесе тұтынушы тарапында немесе екеуінде де жүзеге асырылуы мүмкін. Әр бағдарламалық жүйе ерекше болғандықтан, әрбір іс-шараның нақты процестері мен процедураларын анықтау қиын. Сондықтан "орнату" терминін нақты талаптарға немесе ерекшеліктерге сәйкес бейімделуге тиіс жалпы процесс ретінде қарастыру керек.

Тарих

Компьютерлер өте үлкен, қымбат және көлемді болған кезде (мейнфреймдер мен миникомпьютерлер), бағдарламалық жасақтама көбінесе өндірушілермен бірге аппараттық құралмен жинақталып келген. Егер қолданыстағы компьютерге бизнес-бағдарламалық жасақтаманы орнату қажет болса, онда жүйелік архитектордың немесе кеңесшінің қымбатқа соғатын және көп уақыт алатын сапары қажет болуы мүмкін. Бүгінгі таңда күрделі, жергілікті корпоративтік бағдарламалық жасақтаманы орнату кезінде мұндай жағдай әлі де кездесуі мүмкін. Алайда, 1980-ші жылдары микрокомпьютерлердің жаңа дәуірі үшін жаппай нарықтық бағдарламалық жасақтаманың дамуымен бірге бағдарламалық жасақтаманы таратудың жаңа формалары пайда болды: алдымен картридждер, содан кейін компакт-кассеталар, дискеталар, ал 1990-шы жылдары және одан кейін оптикалық дискілер, интернет және флэш-дискілер. Бұл бағдарламалық жасақтаманы орнатуды клиентке қалдыруға мүмкіндік берді. Бірақ уақыт өте келе, клиенттің бағдарламалық жасақтаманы конфигурациялауы маңызды екені және оның пайдаланушыға ыңғайлы интерфейсі болуы керек екені (мысалы, клиенттен Windows жүйесіндегі тіркелім жазбаларын өңдеуді талап етудің орнына) анықталды. Интернетке дейінгі бағдарламалық жасақтаманы енгізу кезінде енгізу (және оған тығыз байланысты жаңа бағдарламалық жасақтама нұсқаларының шығарылуы) қажеттілік бойынша қымбатқа соғатын, сирек болатын және көлемді шаралар болып келді. Осылайша, интернеттің таралуы бағдарламалық жасақтаманы жылдам әзірлеуді мүмкін еткені айқын. Шындығында, бұлттық есептеулер мен қызмет ретінде бағдарламалық жасақтаманың пайда болуы бағдарламалық жасақтаманы көптеген клиенттерге интернет арқылы бірнеше минут ішінде орнатуға мүмкіндік берді. Бұл сонымен қатар, әдетте, бағдарламалық жасақтаманы жеткізу кестесін клиенттер емес, бағдарламалық жасақтама жеткізуші анықтайтынын білдірді. Мұндай икемділік, әсіресе тәуекелі аз веб-қосымшалар үшін, үздіксіз жеткізудің тиімді нұсқасы болуына әкелді. Бағдарламалық жасақтаманы орнатудың басқа да нұсқаларына көк-жасыл орнату және канарейкалық шығару кіреді.

Қолдану іс-шаралары

Релиз Релиз қызметі аяқталған даму процесінен кейін жүзеге асырылады және кейде оны енгізу процесінің емес, даму процесінің бөлігі ретінде жіктеледі. Ол жүйені құрастыруға дайындау және оны өндірісте жұмыс істейтін компьютерлік жүйеге (ККЖ) беру үшін қажетті барлық операцияларды қамтиды. Сондықтан, кейде жүйеге қанағаттанарлық өнімділікпен жұмыс істеу үшін қажетті ресурстарды анықтау және енгізу процесінің келесі қадамдарын жоспарлау және/немесе құжаттау да осыға кіреді. Орнату және іске қосу Қарапайым жүйелер үшін орнату бағдарламалық жасақтаманы (қолмен немесе автоматты түрде) іске қосу үшін команда, сілтеме, сценарий немесе қызмет құруды қамтиды. Күрделі жүйелерде жүйені конфигурациялау қажет болуы мүмкін, мысалы, соңғы пайдаланушыдан оның мақсатына қатысты сұрақтар қою арқылы немесе олардың қалай конфигурацияланғанын тікелей сұрау арқылы, сондай-ақ барлық қажетті кіші жүйелерді пайдалануға дайын етуді қамтиды. Активация – бағдарламалық жасақтаманың орындалатын бөлігін алғаш рет іске қосу әрекеті (цифрлік құқықтарды басқару жүйелерінің функциясы болып табылатын бағдарламалық жасақтама лицензиясын белсендіру шатастырылмауы керек). Серверлердегі ірі бағдарламалық жасақтаманы енгізу кезінде пайдаланушылардың "өндірістік" ортада пайдаланатын бағдарламалық жасақтаманың негізгі көшірмесі өндірістік серверге орнатылуы мүмкін. Қолданыстағы бағдарламалық жасақтаманың басқа нұсқалары сынақ ортасында, даму ортасында және апатты жағдайларды қалпына келтіру ортасында орнатылуы мүмкін. Күрделі үздіксіз жеткізу орталарында және/немесе сервистік бағдарламалық қамтамасыз ету жүйелерінде жүйенің әртүрлі конфигурацияланған нұсқалары бірнеше ішкі немесе сыртқы клиенттер үшін өндіріс ортасында бір уақытта болуы мүмкін (мұндай архитектура көп тұрғын архитектура деп аталады) немесе тіпті клиенттердің әртүрлі топтарына біртіндеп, параллель түрде таратылуы мүмкін, параллель енгізулердің бірін немесе бірнешеуін тоқтату мүмкіндігімен. Мысалы, Twitter жаңа мүмкіндіктерді және пайдаланушы интерфейсін A/B тестілеу үшін соңғы тәсілді қолданатыны белгілі. Өндіріс ортасында, көк-жасыл енгізу мақсатында, өндіріс жүктемесін теңестіруге әлі қосылмаған серверлерден тұратын "жасырын" топ құруға болады. Деактивация Деактивация – активацияның кері процесі және жүйедегі орындалып жатқан компоненттерді тоқтатуды білдіреді. Басқа енгізу шараларын орындау үшін деактивация жиі қажет, мысалы, жаңартуды орындаудан бұрын бағдарламалық жүйені деактивациялау қажет болуы мүмкін. Сирек қолданылатын немесе ескірген жүйелерді пайдаланудан шығару практикасы көбінесе қосымшаны зейнеткерлікке шығару немесе қосымшаны тоқтату деп аталады. Орнатудан шығару Орнатудан шығару – орнатудың кері процесі. Бұл енді қажет емес жүйені жою. Бұл басқа бағдарламалық жүйелерді де орнатылмаған жүйенің тәуелділіктерін жою үшін қайта конфигурациялауды қамтуы мүмкін. Жаңарту Жаңарту процесі бағдарламалық жүйенің барлық немесе бір бөлігінің бұрынғы нұсқасын жаңа нұсқасымен алмастырады. Ол әдетте деактивациядан және содан кейін орнатудан тұрады. Кейбір жүйелерде, мысалы Linux-та жүйелік пакет менеджерін пайдаланғанда, бағдарламалық қосымшаның ескі нұсқасы процестің автоматты бөлігі ретінде жойылады. (Бұл Linux пакет менеджерлері, әдетте, бағдарламалық жасақтаманың бірнеше нұсқаларын бір уақытта орнатуды қолдамайды, егер бағдарламалық жасақтама осы шектеуді айналып өту үшін арнайы жасалмаса.) Жаңартуларды орнату механизмдері кейбір бағдарламалық жүйелерге (немесе Linux, Android және iOS сияқты кейбір операциялық жүйелер жағдайында операциялық жүйенің өзіне) енгізілген. Бұл жаңарту процестерін автоматтандыру толық автоматтандырылғаннан бастап пайдаланушы бастаған және басқаратынға дейін. Norton Internet Security – антивирустық анықтамалар мен жүйенің басқа компоненттеріне жаңартуларды алу және орнату үшін жартылай автоматты әдісі бар жүйенің мысалы. Басқа бағдарламалық өнімдер жаңартулардың қашан қол жетімді екенін анықтау үшін сұрау механизмдерін ұсынады. Версияны бақылау Версияны бақылау жүйелері пайдаланушыға бағдарламалық жасақтамаға жаңартуларды табуға және орнатуға көмектеседі. Мысалы: Бағдарламалық қамтамасыз ету каталогы жергілікті жүйеде орнатылған әрбір бағдарламалық пакеттің нұсқасын және басқа ақпаратты сақтайды. Бір түймеге басу браузер терезесін қосымшаның жаңарту веб-бетіне ашады, соның ішінде кіру қажет болатын сайттар үшін пайдаланушы атын және құпия сөзді автоматты түрде толтырады. Linux, Android және iOS-та бұл процесс одан да оңай, себебі ресми түрде қолдау көрсетілетін тәсілмен орнатылған бағдарламалық пакеттер үшін версияны бақылау процесі операциялық жүйеге енгізілген, сондықтан жеке кіру, жүктеу және іске қосу қадамдары қажет емес, сондықтан процесс толық автоматтандырылған болуы үшін конфигурациялануы мүмкін. Кейбір үшінші тарапты бағдарламалық жасақтамалар да белгілі бір Windows бағдарламалық пакеттері үшін автоматты версияны бақылау және жаңартуды қолдайды.