Кіріспе
Екі бөлек оқу орнына тіркелу
In the United States, dual enrollment (DE), also called concurrent enrollment, programs allow students to be enrolled in two separate, academically related institutions. Generally, it refers to high school students taking college or university courses. Less commonly, it may refer to any individual who is participating in two related programs.
Америка Құрама Штаттарында, екі тіркелу (DE) деп аталатын, сондай-ақ бір мезгілде тіркелу бағдарламалары, студенттерге екі бөлек, академиялық тұрғыдан байланысты оқу орнында оқуға мүмкіндік береді. Көбінесе, бұл жоғары сынып оқушыларының колледж немесе университет курстарын алуына қатысты. Сирек жағдайларда, бұл екі байланысты бағдарламаға қатысатын кез келген адамға қатысты болуы мүмкін.
In the United States, dual enrollment (DE), also called concurrent enrollment, programs allow students to be enrolled in two separate, academically related institutions. Generally, it refers to high school students taking college or university courses. Less commonly, it may refer to any individual who is participating in two related programs.
Тарих
Екілік оқуға қабылдауды алғаш рет 1955 жылы Коннектикут университетінің проректоры Альберт Воу басшылығымен бастады. Оның пікірінше, жоғары мектептің соңғы курсы көптеген оқушылар үшін жеткілікті деңгейде қиын болмады, нәтижесінде оқушылардың жалықуы мен оқуға деген қызығушылығы төмендеді, бұл қазір "senioritis" деп аталады. Ол университеттердің жауапкершілігі – жоғары мектептермен бірлесіп, кіріспе университет курстарын ұсыну арқылы студенттерге академиялық тәжірибе алуға жағдай жасау және оларды колледжге дайындау екенін есептеді. 1990 жылдардың ортасында бірдей және екілік қабылдау бағдарламалары үшін ұлттық аккредиттеу органы құруға бағытталған қозғалыс басталды. 1997 жылдың наурыз айында Сиракуз университеті Америка жоғары білім беру қауымдастығының конференциясында бірдей қабылдау мамандарының алғашқы ұлттық жиынын өткізді. Екі жыл өткен соң, 1999 жылы 20 жоғары оқу орны жарғы мен миссиялық мәлімдемені қабылдау арқылы Ұлттық бірдей қабылдау серіктестіктері альянсын – NACEP – ресми түрде құрды.
Құны
Қос тіркелу сияқты бағдарламаларға студент, мектеп округі немесе басқа мемлекеттік қаржыландырылатын бағдарламалардың үйлесімділігі арқылы төлем жасалады. АҚШ-тың елу штатының тоғызында бағдарламаға қатысуға мүдделі студенттердің ата-аналары оқу ақысын төлеуге жауапты. Луизиана, Нью-Мексико, Солтүстік Каролина, Огайо, Орегон және Теннесси штаттарында студенттердің оқу ақысын төлеу жауапкершілігі штаттың өзінде, ал Флорида сияқты басқа штаттарда мектеп округі студенттердің қос тіркелу бағдарламасы бойынша оқу ақысын төлейді. Штаттар орта білім беру мекемелерімен келісімшарт жасасуға және студенттердің қанағаттанарлық үлгеріміне қол жеткізген жағдайда өтемақы алуға құқылы. Штаттар мен мектеп округтері студент төлем жасауға жауапты болғанға дейін оқу ақысының барлық немесе бір бөлігін, белгілі бір колледжтік кредит лимитіне дейін жабуға мүмкіндік алады. Running Start бағдарламалары студенттерге жергілікті колледждерде колледж сабақтарын оқуға мүмкіндік береді. Running Start және дәстүрлі қос тіркелу бағдарламасы арасындағы басты айырмашылық – құны. Running Start бағдарламасы орта мектеп оқушылары үшін оқу ақысын төмендетеді. FAFSA орта мектеп оқушыларына студенттік көмек алуға рұқсат бермейтіндіктен, Running Start орта мектеп оқушыларының колледж курстарын алуына кедергі келтіретін кейбір қиындықтарды жолайды. Қос тіркелу бағдарламасына қатысқан студенттердің ата-аналары жылына 4000 долларға дейін оқу ақысы мен төлемдерін салықтан шегеруге құқылы.
Сын
Қаржылық тұрғыдан алғанда, АҚШ-та кейбір жағдайларда мемлекеттік гранттар орта мектептерге де, жоғары оқу орындарына да бір студентке қарастырылады. Егер заңда нақты көрсетілмесе, қай мекемеге қаржы жұмсалуы керектігін анықтау қиынға соғуы мүмкін. Бұрын болған жағдайларда екі оқу орны да мемлекеттік қаражатты талап етіп, нәтижесінде мемлекет бір студентті екі рет қаржыландырған.
Студенттер
Екілік білім алуға қатысты зерттеу барысында қатысушыларға псевдонимдер беріліп, олардың екілік білім беру қандай мүмкіндіктер ұсынады деген ойлары сұралып әңгімелесулер жүргізілді. Әңгімелесулерде оң және теріс тақырыптар анықталды. Оң жақтарына қатысты студенттер «көру мүмкіндігі, жасырын оқу бағдарламасын меңгеру, тәуелсіздік және еркіндік» тақырыптарын атады.
Студенттер әңгімелесулер барысында әр тақырыпты толыққанды түсіндірді. «Көру мүмкіндігі» дегені – колледж тәжірибесінің жалпы атмосферасы. Студенттер колледж ортасында өмір сүруге бейімделді және орта мектепті бітіргеннен кейін колледжге түсуге жақсырақ дайындалды. «Жасырын оқу бағдарламасын меңгеру» студенттердің колледжде сабақтан алынған біліммен ғана шектелмейтінін білдіреді. Олар оқу әдеттерін, профессорлардан көмек сұрауды және басқа да пайдалы студенттік дағдыларды үйренуі керек, бұл орта мектептегі тәжірибеден өзгеше. Бір студент (псевдониммен Кармен) орта мектеп мұғалімдері студентке қол ұстап, бар күштерімен көмектесетінін айтты. Ал колледж профессорлары студенттер сұрағанда ғана көмектеседі. «Тәуелсіздік және еркіндік» студенттердің қорқыныштан арылып, жетілуіне қатысты жиі қолданылатын сөздер еді. Көптеген студенттер өздерінің еркіндігінің артып, «Мен қалағанымды істей аламын» деп ойлайтынын түсіндірді. Содан кейін олар өздерінің қалауынша әрекет етудің салдарымен бетпе-бет келді, қателіктерінен сабақ алды және үйренді. Бір студент тіпті өзінің өткен әрекеттері туралы ойланып, «Енді ойласам, өзімді өте сыпайысыз сезінемін» деді. Олар бұл олардың болашақта басқа колледждерге қабылдану мүмкіндігіне қалай әсер ететінін уайымдады. Екілік білім беру курстарындағы нашар бағалар студенттердің қаржылық көмек алу мүмкіндігіне де, төрт жылдық колледжге немесе университетке түсу мүмкіндігіне де кедергі келтіруі мүмкін. Алайда, колледждер студенттің екілік сабақтарына қатысуын студенттің колледж білімін бастауға ұмтылысын және колледж деңгейіндегі оқу жүктемесіне қабілетті екенін көрсететін дәлел деп санайды. Студенттер «басқалармен жағымсыз қарым-қатынас» туралы өздеріне қалай қарағанын айтты. Студенттер көптеген колледж студенттері оларға өзгеше қарап, тіпті оларды қорқытатын пікірлер айтқандықтан, сыртқа тасталғандай сезінді. Екілік білім алушы студенттердің бұрынғы әрекеттері осындай қарым-қатынасқа себеп болуы мүмкін екенін Роджер «біз жетілмегенбіз» деп түсіндірді. Соңғы теріс тақырып – «шешімді қолдау жүйесінің шектеулігі» – колледж бен орта мектепке қатысты. Студенттер екілік білім беруге қабылданғаннан кейін олардың мектеп кеңесшілері мен басқа да оқытушылар студенттермен аз жұмыс істейтінін айтты. Олар енді мектептегі жалпы топтың бір бөлігі емес сияқты сезінді. Колледж ортасында олар әлі оқымаған курстардан материалды білуі керек еді. Колледжтегі қосымша сабақтар екілік білім алушы студенттер қатыса алмайтын уақытта өткізілді. Алисияның айтуынша, «Мен өзімді нағыз студент сезінбедім».
Коннектикут университетінің 2016 жылғы зерттеуі орташа және төмен табысты отбасылардың екілік білім беру бағдарламаларына қатысу деңгейі жоғары табысты отбасыларға қарағанда жоғары екенін көрсетті. Бұл нәтижелердің бір себебі – бірінші буын студенттері мен орташа табысты отбасылардың санының артуы, олар төмен құнмен қолжетімді мүмкіндіктердің құндылығын көреді, өйткені осы топтағы студенттер үшін колледжге түсу әлі де үміт және кепілдіксіз. Тегін және жеңілдетілген түскі ас бағдарламасына қатысатын студенттерге ақыны жеңілдету немесе алып тастауға мүмкіндік беретін екілік және бірдей білім беру бағдарламалары осы студенттердің қатысу деңгейіне оң әсер ете алады.
Колледжде
Колледждер мектептермен серіктестік құрып, орта мектеп оқушыларына колледж сабақтарына немесе бағдарламаларына қатысуға мүмкіндік береді. Көптеген университеттердің екі білім беру орнында оқуды үйлестіру жөнінде белгілі бір деңгейде жұмысы бар. Мысалы, Аризона мемлекеттік университеті Финикс, Аризона қаласындағы ASU дайындық академиясы деп аталатын жекеменшік мектептер тобымен серіктестік құрды. Бұл серіктестік студенттерге ASU-ның Global Freshman Academy онлайн курстарына дербес оқу пәні ретінде немесе ұқсас жоғары деңгейдегі орта мектеп курсын оқып жатқанда қатысуға мүмкіндік береді. Орта мектептер де колледждер тобымен серіктестік құруы мүмкін, мысалы Массачусетс штатындағы Бес колледж, Солтүстік-Шығыстағы Жеті әпке колледжі немесе Огайо штатындағы Бес колледж. Бұл студенттерге барлық университеттердің біріккен білімінен пайдалануға және әрбір оқу орнында қажетсіз курстарды қайталауды болдырмауға мүмкіндік береді. Көптеген университеттердің екі білім беру орнында оқуды үйлестіру жөнінде белгілі бір деңгейде жұмысы бар.