Кіріспе

Католик шіркеуінің аумағы

Атланта архиепископиясы (Archdiœcesis Atlantensis) – АҚШ-тың Солтүстік Джорджия штатындағы Католик шіркеуінің Латын шіркеуіне қарасты шіркеулік юрисдикциясы, яки архиепископиясы. Архиепископтыққа архиепископ жетекшілік етеді, ол сонымен қатар Атлантадағы Христос Королі соборының пасторы болып табылады. 2023 жылғы мәліметтер бойынша Атланта архиепискобы – Грегори Хартмайер.

Аумағы

Атланта архиепископиясы Солтүстік Джорджия штатындағы 69 округті қамтиды. Кафедралық собор Атланта католиктік шіркеуінің метрополиттік тақымы болып табылады, ол Джорджия штатын қамтиды.

1776 жылдан 1850 жылға дейін

Американың көптеген колониялары сияқты, Грузияның британдық провинциясы да католиктердің қоныстануына тыйым салатын заңдар қабылдады. Америка революциясынан кейін және АҚШ Конституциясы қабылданғаннан соң, Грузиядағы католиктерге қойылған шектеулер аяқталды. 1784 жылы Ватикан Америка Құрама Штаттарының апостольдық префектурасын құрды, бұл американдық католиктердің аз санын Ұлыбританиядағы шіркеу иерархиясының құзыретінен шығарды. Бес жыл өткен соң, 1789 жылы Ватикан префектураны Балтимор епархиясына айналдырды, оның құзыреті бүкіл Құрама Штаттарды қамтыды. Ватикан 1820 жылы Чарльстон епархиясын құрды, ол Грузия, Солтүстік Каролина және Оңтүстік Каролина штаттарын қамтыды. Атлантадағы алғашқы католик шіркеуі, Таза тұспаналық, 1848 жылы салтанатты түрде ашылды. 1860 жылы Америка Азамат соғысы басталған кезде Грузияда шамамен 4000 католик болды. 1864 жылы генерал Уильям Т. Шерман Одақ армиясымен Атлантаға кірді. Оның әскери жорығы Грузиядағы қалаларды өртеумен ерекшеленді. Томас О’Райли Шерманмен кездесіп, оны католиктердің Таза тұспаналық шіркеуін ғана емес, сонымен қатар төрт протестант шіркеуін де сақтауға көндірді. Хайланд 1961 жылы денсаулығының нашарлауына байланысты зейнетке шықты. 1962 жылдың 10 ақпанында Папа Иоанн XXIII Атланта епархиясын Атланта архиепархиясына дейін көтерді. Ол Саванна, Чарльстон және Роли епархияларын, сондай-ақ Солтүстік Каролинадағы Марияның көмегі туралы аумақтық аббаттықты оның суфрагандықтары ретінде белгіледі.

1963 жылдан 1988 жылға дейін

Архиепископ ретінде Халлинанның алғашқы әрекеті – өкімшілік құзыретіндегі барлық католик мекемелерінің нәсілдік интеграциясын жүзеге асыру болды. Ол сондай-ақ дін қызметкерлерін және монахтарды Алабама штатына Оңтүстік Христиандық Көшбасшылық Конференциясымен бірге Сельмадан Монтгомериге жасалған шерулерге қатысуға жіберді. Халлиан Атланта католиктерін "негрлер әрбір американның қалаған жерінде тұру құқығын пайдалана алуы үшін" өздерінің аудандарын ашуға шақырды. Халлинан 1968 жылы қайтыс болды. Атлантаның екінші архиепископы – Огденсбург епархиясынан Томас Доннеллан, оны 1968 жылы Папа Павел VI тағайындады. Оның 19 жылдық қызметі барысында Солтүстік Джорджиядағы католиктердің саны 1968 жылы 50 мыңнан 1987 жылға қарай 133 мыңнан асты. 1970 жылы Доннеллан архиепископтық католик мектептеріне жаңа оқушыларды қабылдауды тоқтатты. Сол кезде көптеген ата-аналар балаларын жергілікті мемлекеттік мектептерден алып жатысқан. 1971 жылы Папа Павел VI Шарлотта епархиясын құрып, оны Атлантаның тағы бір суфраган епархиясына айналдырды. Алты жыл өткен соң Павел VI Мария Көмекшісінің Аумақтық аббаттығының суфрагандық мәртебесін жойды. Бұл әрекеттер Атланта Митрополиттік провинциясының қазіргі құрылымын қалыптастырды. Доннеллан 1987 жылы қайтыс болды.

1988 жылдан 2010 жылға дейін

1988 жылы Папа Иоанн Павел II Вашингтон архиепископының көмекші епискобы Евгений Мариноны Атланта архиепискобы, алғашқы афроамерикалық католик архиепискобы етіп тағайындады. 1990 жылдың шілдесінде Ватикан Мариноны архиепископ қызметінен кетуге мәжбүр етті. Бірақ Лайк 1992 жылы қайтыс болды. Содан кейін Папа Шарлотта епархиясынан епископ Джон Донохьюді архиепископ етіп таңдады. Донохью қызметке келгеннен кейін, архиепископтықтың өсіп келе жатқан халқына арналған мектептер салуды бастады. Ол сондай-ақ, испан тілінде сөйлейтін дін қызметкерлерін испан тілді халықтың көбеюіне байланысты қамтамасыз етті. 2003 жылдың қыркүйегінде архиепископ Атлантадағы Capilla de la Fe (Сенім шіркеуі) шіркеулерінің желісін сотқа берді, оларды католик екенін мәлімдеуден тыйым салуды сұрады. Архиепископтың айтуынша, Capilla de la Fe шіркеулері жаңа испан иммигранттарын архиепископтық шіркеуге бара жатыр деп алдап отыр. 2003 жылдың қазан айында судья Capilla de la Fe-ге өзін католик деп атауға толыққанды тыйым салды. 2004 жылдың сәуірінде Донохью архиепископтықтағы дін қызметкерлеріне Қасиетті бейсенбі күні дәстүрлі аяқ жуу рәсімін әйелдерге орындауға тыйым салатын жарлық жіберді. 2004 жылы Донохью зейнеткерлікке шыққаннан кейін Иоанн Павел II Белльвиль епархиясынан епископ Уилтон Грегориді Атланта архиепискобы етіп тағайындады. 2009 жылы Рим Папасы Бенедикт XVI Луис Зараманы Атлантаның екінші көмекші епискобы етіп тағайындады.

2010 жылдан қазіргі уақытқа дейін

2010 жылы архиепископтық округ 1960 жылы 30 840 болған католиктердің санын 1998 жылы 292 300-ге, ал 2010 жылы 900 000-ға дейін өскенін хабарлады. Бұл өсімге Атлантаға басқа штаттар мен елдерден көшіп келген католиктер, сондай-ақ шіркеуге жаңадан келгендер себеп болды. Атлантаның барлық тұрғындарының шамамен 11 пайызы католиктерді құрады. 2013 жылы Дэвид Талли Атланта архиепископтығының қосымша көмекші епископы болып тағайындалды. 2014 жылы Грегорий архиепископтық округтегі шіркеулерге қару әкелуге тыйым салды, бірақ әскери және мемлекеттік қызметкерлерге қажет болған жағдайда рұқсат берді. Грегорий шіркеулерге қару алып кіру балалар, мүгедектер және қарттар сияқты осал топтарды қауіпке ұшырататынын айтты. Архиепископтық округ архиепископтың жаңа резиденциясын салуға 2,2 миллион доллар жұмсады. Бұл резиденция банкет пен конференция өткізу орталығы ретінде де пайдаланылуы тиіс болды. Кейін Грегорий архиепископтық округтің парияларынан кешірім сұрап, «архиепископтық округтегі отбасыларға тигізген әсерін ескермегенін» мойындады. Ол «ипотека, коммуналдық төлемдер, оқу ақысы және басқа да шығындармен күресіп жатқандарына қарамастан, жамағат жыл сайын менің министрліктеріміз бен қызметтерімізді қаржыландыруға көмектесу туралы өтінішіме адал жауап береді» деді. Ол бұл резиденцияға үш ай бұрын ғана көшкеніне қарамастан, оны сатуға келісім берді. Кейін 2014 жылы архиепископтық округ Бакхедтегі мүлікті 2,6 миллион долларға сатты, ал Грегорий Смирнада 440 000 долларға сатып алынған қарапайым үйге көшіп барды. 2018 жылы католиктердің тобы Грегорийге Атлантадағы Immaculate Conception шіркеуінің рухани кеңесшісі Генри Грацты «ЛГБТ жақтасы» деп атап, оны қызметінен босатуды өтінді. Бұл топ Грацты католик дінінің ұстанымдарына қайшы келуде деп айыптады. Грегорий бұл өтінішті қабылдамады, «Мырза Грач Папа Францисктің қоғамның шетінде қалған адамдарға қолдау көрсету туралы нұсқауларын орындап жатыр. Оның діни қызметкерлік жүрегі түсінбеген немесе қабылдамаған адамдарға жабық емес» деді. 2019 жылы Грегорий Вашингтон архиепископтығының архиепископы болды. 2020 жылы Папа Франциск Саваннадан келген епископ Грегори Хартмайерді Атлантаның келесі архиепископы етіп тағайындады. 2021 жылы бұрынғы архиепископтық қызметкер Мэри Элкинс жасы бойынша кемсітушілікке және денсаулығының нашарлауына байланысты архиепископтық округке сот ашты. 2023 жылғы мәліметтер бойынша Хартмайер қазіргі Атланта архиепископы болып табылады.

Жыныстық зорлық-зомбылық туралы хабарлар

2003 жылы Мариеттадағы Сент-Анн шіркеуінің жастар жұмыскері Кеннет Джозеф Кассити 1999 және 2000 жылдар аралығында шіркеу пасторлығындағы екі бауырластың денесіне тигені үшін кінәсін мойындады. Кассити үш жылға бас бостандығынан айырылды. Атланта архиепископиясы 2003 жылы балалардың ата-анасы қоздырған сотқа 10 миллион доллар төледі. Сотта Сент-Анн шіркеуіне Кассити туралы зәбір көрсетуге дейін ескертілгені анықталды. 2018 жылдың желтоқсан айында бұрынғы алтарьшы бала архиепископқа қарсы сотқа шағымданып, оның жыныстық зорлық жасаған дін қызметкерін қорғағанын мәлімдеді. Айыптаушы Дальтондағы Сент-Джозеф католик шіркеуінің Дуглас Эдвардсты 1970 жылдары өзіне зорлық жасады деп айыптады. Эдвардс талапкерге 8-10 рет зорлық көрсеткен, сондай-ақ балаларды көл жағасындағы Акуорт қаласындағы үйіне жиі алып келгені хабарланды. Эдвардс 1997 жылы қайтыс болды. 2018 жылдың қараша айында архиепископ 1956 жылдан бері кәмелетке толмағандарды жыныстық зорлыққа ұшырату фактісі бойынша сенімді айыптаулар тізімінде 15 дін қызметкерінің есімін жариялады. Грузия прокурорлық кеңесі 2023 жылдың наурызында архиепископтықтағы жыныстық зорлыққа қатысты екінші тексеруді аяқтады. Есепте 25 архиепископ дін қызметкеріне сенімді айыптаулар қойылды.

Епископ болған басқа да архиепископтар

Евсевий Ж. Белтран (1960–1978), Талса епископы қызметіне тағайындалды; кейін 1993 жылы Оклахома қаласының архиепископы болып тағайындалды.

Мектептер

2023 жылы архиепископтық католикалық мектептердегі оқушылардың жалпы саны 10 555-ке жетті. 2023 жылы архиепископтық мектеп жүйесінің басшысы Диана Старкович еді.

Грузияның бюллетені

"Джорджия бюллетені", архиепископтық епархияның ресми газеті, 1963 жылы құрылды және апта сайын жарияланады (маусым, шілде және тамыз айларының екінші және соңғы апталарынан, сондай-ақ желтоқсан айының соңғы аптасынан басқа).