Кіріспе

Америка Құрама Штаттарындағы латын католиктерінің юрисдикциясы

Уилинг-Чарлстон епархиясы (Dioecesis Vhelingensis–Carolopolitanus) – АҚШ-тағы Батыс Вирджиния штатын қамтитын, Католик шіркеуінің латын шіркеуіне қарасты діни аумағы, яғни епархия. Бұл Балтимор митрополиясының шіркеулік провинциясындағы суфраган епархия. Уилинг-Чарлстон епархиясының қазіргі епископы – Марк Э. Бреннан. Епархия екі кафедралық соборды қамтиды: Уилингтегі Әйін Жозеф соборы және Чарльстондағы Қасиетті Жүрек соборының базиликасы.

1700 жылдан 1850 жылға дейін

Америка революциясына дейін қазіргі Батыс Вирджинияда, сол кездегі Вирджиния Британ колониясының бір бөлігі, небары католиктер өмір сүрді. 1600-жылдардың соңында колониялық үкімет колонияда католицизмді тыйым салды. 1783 жылы Америка революциясы аяқталғаннан кейін Папа Пий VI 1784 жылы бүкіл Америка Құрама Штаттарын қамтитын Америка Құрама Штаттарының апостольдық префектурасын құрды. Бес жыл өткен соң ол префектураны Балтимор епархиясына айналдырды. 1786 жылы болашақ АҚШ президенті Томас Джефферсон ұсынған Вирджиния штатының діни бостандық туралы заңы қабылданғаннан кейін, католиктерге Вирджиния штатында діни бостандық берілді. Папа Пий VII 1820 жылы Ричмонд епархиясын құрды, Барша Вирджинияны (екі шығыс округінен басқа) және қазіргі Батыс Вирджинияны Балтимор архиепархиясынан алды. Папа жаңа епархияның бірінші епископы ретінде Ричард Уиланды тағайындады. Уилингтегі алғашқы католик приходы 1822 жылы құрылған Сент-Джозеф болды. 1840 жылдары Уилан өзінің епархиясы басқару үшін тым үлкен екеніне алаңдады. Сондықтан ол Ватиканнан епархияны екіге бөлуді және табиғи шекара ретінде Аллегейни тауларын пайдалануды сұрады.

1850 жылдан 1894 жылға дейін

Папа Пий IX 1850 жылғы 19 шілдеде Виллинг епархиясын құрды, ол Вирджиния штатының Пенсильвания штатының шекарасынан батысқа және Аллегей тауларынан батысқа қарай жатқан аумақты қамтыды. Пий IX Уиланды жаңа Виллинг епархиясының бірінші епископы етіп тағайындады. Уилан епископтық қызметін атқарған 24 жыл ішінде 42 шіркеу, 9 мектеп, бір жетімдер үйі және аурухана салды. Чарльстондағы алғашқы шіркеу, Sacred Heart, 1869 жылы салынды. 1874 жылы қайтыс болған кезде епархиядағы католиктердің саны шамамен 18 000-ға жетеді. Рим папасы Лев XIII 1875 жылы Уиланды преподобный Джон Кейнмен ауыстырды. 18 жылдан кейін Лев XIII 1893 жылы Кейнді Сент-Луис архиепископиясының көмекші архиепископы етіп тағайындады және 1894 жылы Балтимор архиепископиясының преподобный Патрик Донахьюді Виллингтің жаңа епископы етіп тағайындады.

1894 жылдан 1948 жылға дейін

Донахью епархияда 38 приход, алты миссия, төрт аурухана, екі монастырь, жетімдер үйі және бірнеше мектеп ашты. Сонымен қатар, ол 1895 жылы алғашқы ресми епархиялық басылым – "The Church Calendar" журналын шығарды және 1899 жылы епархиялық синодтың алтыншы сессиясын өткізді. Осы көптеген еңбектері үшін ол "Ұлы құрылысшы" атымен белгілі болды.

1948 жылдан 1985 жылға дейін

1948 жылы Свинт Miss America сайысына қатысқан дінге сенуші кез келген католик әйелін шіркеуден шығарып тастаймын деп үркітті. Ол бұл сайысты "бүтпейтін" деп атады және егер "жетіспеуші киім" сайыстан алынса, онда ол "құлап қалады" деді. Екі әйел сайыстан бас тартты, бірақ бір қатысушы, Марирут Форд, оның тыйымын елемеді және қатысып, Батыс Вирджинияның патшайымы атағын жеңіп алды. 1952 жылы Свинт Батыс Вирджиния штатының Паркерсбург қаласында әйелдерге контрацепция қызметтерін ұсынатын жоспарланған тууды шектеу клиникасының ашылуын айыптады. Оның сөзіне қарағанда, бұл дәрігерлердің католик шіркеуінің бала тууды шектеуге қатысты тыйымын бұзу мақсатындағы ұлттық жоспарының бір бөлігі еді.

1960 жылдан 1985 жылға дейін

1961 жылы Папа Иоанн XXIII Свинтке көмекші епископ ретінде Уилинг епархиясына Ричмонд епархиясынан Джозеф Ходжесті тағайындады. Свинт келесі жылы қайтыс болды және Ходжес автоматты түрде оның орнына епископ болды. Ходжес өзінің басқару уақытының көп бөлігін Екінші Ватикан соборының реформаларын іске асыруға арнады, оның ішінде діни қызметкерлердің литургиялық комиссиясын, діни қызметкерлердің сенатын, сестерлер кеңесін және Курсильо қозғалысын құрды. Экуменизмді жақтаушы Ходжес 1964 жылы Діни бірлік комиссиясын құрды, 1978 жылы Батыс Вирджиния епископымен бірлесіп Рим католиктері мен епископальдықтардың бірлескен комиссиясын құрды және 1981 жылы Батыс Вирджиния шіркеулер кеңесіне қосылды. Ол 1968 жылы приход кеңестерін міндеттеді, 1970 жылы епархияға ерекше қызметшілерді, ал 1975 жылы тұрақты дьякондарды енгізді, сондай-ақ 1973 жылы Уилингтегі Сент-Джозеф соборының сыртқы және ішкі жағын жаңартты. АҚШ Азамат соғысы кезінде 1863 жылы Батыс Вирджиния штаты Одаққа қабылданғанда, Вирджиниямен жаңа штаттық шекара епархиялық шекаралармен сәйкес келмеді. Кейбір Батыс Вирджиния приходтары Ричмонд епархиясында, ал кейбір Вирджиния приходтары Уилинг епархиясында болды. 1974 жылдың мамыр айында Папа Пауль VI Батыс Вирджиния приходтарын Уилинг епархиясына, ал Вирджиния приходтарын Ричмонд епархиясына беру арқылы осы географиялық теңсіздікті жойды. Пауль VI 1974 жылдың тамыз айында Уилинг епархиясын Уилинг-Чарлстон епархиясы деп атады. Ол Батыс Вирджиния штатының Чарльстон қаласындағы Қасиетті Жүрек шіркеуін қосымша собор деп белгіледі. Ходжес 1985 жылы қайтыс болды.

1985 жылдан қазіргі уақытқа дейін

Папа Иоанн Павел II 1985 жылы Филадельфия архиепископының көмекші епискобы Фрэнсис Б. Шультті Уилинг-Чарльстонның жаңа епискобы етіп тағайындады. 1988 жылы, төрт жыл өткен соң, папа Бернард Шмитті епархияның көмекші епискобы етіп тағайындады. Бір жылдан кейін Иоанн Павел II Шультті Нью-Орлеан архиепископы етіп тағайындады және оның орнына Батыс Вирджинияда Шмиттті қойды. Шмитт 2004 жылы отставкаға кетті, ал Иоанн Павел II оның орнына Филадельфия архиепископтығынан Монсеньор Майкл Дж. Брансфилдті тағайындады. Папа Бенедикт XVI 2009 жылдың 9 қарашасында Киелі Жүректі кіші базилика мәртебесіне көтерді. 2018 жылдың 13 қыркүйегінде Папа Франциск Брансфилдтің отставкасын қабылдады және архиепископ Уильям Э. Лориді апостолдық әкімші етіп тағайындады. Франциск Лориге Брансфилдке қарсы ересектерді жыныстық қорлау туралы айыптауларды тергеп-тексеруді тапсырды. 2019 жылы Франциск Балтимор архиепископтығынан Марк Э. Бреннанды Уилинг-Чарльстонның жаңа епискобы етіп тағайындады. Паркерсбургтегі Паркерсбург католик орта мектебінің бұрынғы директоры Джон Голебиевский 2020 жылдың мамырында епархияны сотқа берді. Ол мектептің капелланы мен футбол жаттықтырушысының бұзық әрекеттері туралы мәлімдегендіктен, мектеп оның келісім шартын келесі оқу жылына жаңартпағанын айтты. Епархия 2020 жылдың қыркүйегінде Голебиевскийдің айыптауларын қарастырып, олардың негізсіз екенін анықтады; оның жұмыстан босатылуына ешқандай себеп көрсетілмеді. 2023 жылғы мәліметтер бойынша, Бреннан Уилинг-Чарльстонның қазіргі епискобы.

Трейси портфелі

Уилинг-Чарльстон епархиясына 20-ғасырдың басында Сара Трейси сыйлаған көп миллион долларлық инвестициялық портфель тиесілі. 1827 жылы Нью-Йорк қаласында туған Трейси ағасы Эдвард Трейсиден ірі мүлікті мұра еткен. 1899 жылы Римге сапар барысында ол епископ Донахьюмен танысты. Трейси саяхаты барысында Донахьюмен жеке мәселе бойынша кеңесті. Еуропаға қонғанда Трейси епархияның қажеттіліктері үшін 5000 доллар көлемінде чек берді. Трейси өмір бойы епархияны қолдауын жалғастырды, содан кейін барлық мүлкін Донахьюға қалдырды. Алған қаражатқа Донахью Уилинг қаласында иезуит колледжін ашып, епархия ішінде басқа да нысандар салып, бірнеше әлеуметтік қызметтер ұйымдастырды. Инвестицияларға ондаған жылдар бойы мол табыс әкелген мұнай және газ участақтары кірді. Епископ Брансфилд Трейси портфелінен ақшаны жеке пайдалану үшін заңсыз түрде алды. Епископ Бреннан портфельдегі инвестициялардың құнын толық жариялаған және тізімдеген алғашқы епископ болды. 2020 жылдың мәліметі бойынша, Трейси портфелінің құны 286 миллион доллардан асты. Жылдық роялти түсімдері 13,9 миллион долларды құрады, ал инвестициялардан түскен жалпы кіріс сол жылы 15 миллион доллардан асып түсті.

Жыныстық зорлық-зомбылық

Уилинг иезуит университетінің профессоры Феликс Овино 2010 жылдың қыркүйек айында 11 жасар қызға тиісінше қол тигізбегені үшін кінәсін мойындады. 2011 жылдың ақпанында ол бес жылға бас бостандығынан айырылды, бірақ оның тоғыз айынан басқасы тоқтап тұрды. Түрме жазасын өтегеннен кейін Овино Кенияға депортацияланды.

2018 жылдың қараша айында Уилинг-Чарлстон епархиясы епархияда қызмет еткен кезде кәмелетке толмағандарды сексуалдық зорлыққа ұшыратқан деген күдікпен айыпталған 18 дін қызметкерінің есімдерін жариялады. Бұл тізімдегі сексуалдық зорлыққа қатысты оқиғалар 1950 жылға дейін жетеді. Морриси епархия балалар үшін қауіпсіз орын ретінде танымал болғанын, бірақ «педофильдерді біліп тұрып жұмысқа алған және католик мектептері мен лагерьлеріндегі қызметкерлердің тексеруін тиісінше жүргізбегенін» айтты. 2020 жылдың қарашасында Батыс Вирджиния Жоғарғы соты тұтынушыларды қорғау заңының епархияға қолданылмайтыны туралы шешім шығарды. 2020 жылы епархияға қарсы төрт сот процесі қозғалды, ол Вейртондағы Сент-Пол католик мектебінің 1980 жылдардың басындағы мұғалімі, преподобный Виктор Фробасқа қатысты. Жәбірленушілер Фробастың діни қызметкерлер үйінде немесе мектеп ғимаратында оларды сексуалдық зорлыққа ұшыратқанын мәлімдеді. Сотта епархия Фробасқа қатысты сексуалдық зорлық-зомбылық туралы айыптауларды білгені атап өтілді, бұл айыптаулар оның бұрын Филадельфия архиепархиясында және Вейртонда қызмет еткен кезде де болған. 1988 жылы Фробас Миссури штатының Кирквуд қаласында балаларды сексуалдық зорлыққа ұшыратқаны үшін кінәсін мойындады және төрт жылға бас бостандығынан айырылды. Ол 1993 жылы Массачусетс штатында сексуалдық зорлық-зомбылық бойынша айыпталып, сотқа тартылғаннан кейін қайтыс болды.