Кіріспе

Электрод желісі кейбір жоғары кернеулі тұрақты ток (ЖЖТ) электр беру жүйелерінде түрлендіргіш станцияларды алыс жердегі жерге қосылатын электродтарға жалғау үшін қолданылады. Көптеген ұзақ қашықтықтағы ЖЖТ жүйелері тұрақты ток нейтраль тогын қайтару үшін теңізді немесе жерді пайдаланады, себебі бұл, әуе желілері немесе кабельдер арқылы арнайы металл қайтарым өткізгішін жасаудан әлдеқайда арзан. Жерге қосылатын электрод түрлендіргіш станциядан оқшауланған, сондай-ақ жерге қосылатын электрод арқылы қайта оралатын ток станцияның жермен жанасатын бөліктерінің тозуына себеп болмайды.

Жермен байланыс

Жерге қосу үшін арнайы жасалған жер электроды (немесе жер тірегі) қажет. Электрод әдетте түрлендіргіш станциядан бірнеше ондаған шақырым қашықтықта орналастырылады, түрлендіргіш станциясының жерге қосу жүйесінде туындауы мүмкін проблемалардың немесе коррозияның алдын алу үшін. Электрод желісі түрлендіргіш станциясын жер тірегіне қосып тұрады. Электрод желісі, жер тірегінің орналасқан жеріне байланысты (құрлықта немесе теңізде) жер кабельдері, әуе желісі немесе жер кабельдері мен әуе желісінің үйлесімі ретінде жүзеге асырылуы мүмкін.

Биполярлы жүйелер

HVDC электроды екіполярлы тиристорлық желілік коммутациялық конвертерлік (LCC) HVDC беру жүйелерінің көпшілігінде жүйенің жалпы сенімділігін арттыру және DC кернеу мен ток толқындарын азайту мақсатында қолданылады. Егер екіполярлы жүйенің бір полюсінде ақау туса, тоқ жолы жер арқылы өтеді, бұл жүйені төмендетілген қуатпен жұмыс істеуге мүмкіндік береді және полюстік ақаудың екіполярлы тоқтауға әкелу ықтималдығын азайтады. Әдетте, мұндай жер арқылы өту жолдары ақаулы полюсті қызметке қайтаруға дейін қысқа мерзімге ғана қолданылады. Мұндай схемаларда жер тогы екі бағытта ағуы мүмкін болғандықтан, электродтарды анод немесе катод ретінде жұмыс істеуге қабілетті, қайтымды етіп жобалау қажет. Кернеу көзін түрлендіргіш (VSC) HVDC жүйелеріне келетін болсақ, биполярлы конфигурацияларды пайдаланудың басты себебі, әсіресе полюстен полюске DC кернеуі 1 МВ-қа жақындағанда, монополярлы HVDC жүйесінде бір желіде ақау болған жағдайда, айнымалы ток фазасының жерге қатысты кернеуі қалыпты жұмыс кезіндегіден екі есе артық болатындықтан, қалыпты жұмыс үшін қажетті гальваникалық оқшаулауды екі есеге арттыру қажеттігі болып табылады.

Монополярлы жүйелер

HVDC электроды кейбір монополярлы HVDC жүйелерінде де қолданылады, мысалы Италия – Корсика – Сардиния схемасында. Мұндай жүйелерде электрод желісі жоғары кернеу өткізгішімен бірдей токпен үнемі жүреді; бірақ жер тогы бір бағытты болғандықтан, электродтардың біреуі (катод) қарапайым конструкцияға ие болуы мүмкін, себебі катод электроды үшін коррозия мәселесі туындамайды.

Типтік кернеулер

Электрод желісінің жұмыс кернеуі әдетте 10-20 кВ (орта кернеу диапазоны) шамасында болады.