Кіріспе
Компьютерлік деректердің дұрыс және пайдалы болуын қамтамасыз ету процесі. Компьютерлік есепте, деректерді тексеру немесе кіріс деректерді тексеру – деректердің сапасын, яғни олардың дұрыс және пайдалы екендігін растау үшін деректерді тазарту процесі. Ол жүйеге енгізілген деректердің дұрыстығын, мағыналылығын және қауіпсіздігін тексеру үшін "тексеру ережелері", "тексеру шектеулері" немесе "бақылау процедуралары" деп аталатын процедураларды пайдаланады. Ережелер дерек сөздігінің автоматтандырылған мүмкіндіктері арқылы немесе компьютер мен оның қолданбаларының нақты бағдарламалық логикасын қосу арқылы іске асырылуы мүмкін. Бұл, спецификацияны немесе қасиетті іске асыру үшін алгоритмдердің дұрыстығын дәлелдеуге немесе жоққа шығаруға тырысатын формалды тексеруден өзгеше.
In computing, data validation or input validation is the process of ensuring data has undergone data cleansing to confirm they have data quality, that is, that they are both correct and useful. It uses routines, often called "validation rules", "validation constraints", or "check routines", that check for correctness, meaningfulness, and security of data that are input to the system. The rules may be implemented through the automated facilities of a data dictionary, or by the inclusion of explicit application program validation logic of the computer and its application. This is distinct from formal verification, which attempts to prove or disprove the correctness of algorithms for implementing a specification or property.
Шолу
Деректерді тексерудің мақсаты – қолданбадағы немесе автоматтандырылған жүйедегі деректердің дұрыстығы мен үйлесімділігіне белгілі бір кепілдік беру болып табылады. Деректерді тексеру ережелері әртүрлі әдістемелерді пайдалана отырып анықталып, жобаланылуы мүмкін және әртүрлі жағдайларда қолданылуы мүмкін. Оларды іске асыру үшін декларативтік деректердің тұтастығы ережелері немесе процедуралық бизнес ережелері қолданылуы мүмкін. Деректерді тексеру кепілдіктері міндетті түрде дұрыстықты қамтымайды, сондықтан әріп қатесі сияқты деректерді енгізу қателіктері жарамды деп қабылдануы мүмкін. Жүйедегі қателерді азайту үшін басқа да кеңселік және/немесе компьютерлік бақылау шараларын қолдануға болады.
Деректер түрін тексеру
Деректер түрін тексеру әдетте бір немесе бірнеше қарапайым деректер өрісінде жүзеге асырылады. Деректер түрін тексерудің ең қарапайым түрі пайдаланушы енгізген жеке таңбалардың бағдарламалау тілінде немесе деректерді сақтау және алу механизмінде анықталған бір немесе бірнеше белгілі қарапайым дерек түрлеріне сәйкес күтілетін таңбалармен сәйкес келе ма екенін анықтайды. Мысалы, бүтін сан өрісі енгізілген мәліметтерде тек 0-ден 9-ға дейінгі таңбаларды қабылдауды талап етуі мүмкін.
Қарапайым ауқым мен шектеуді тексеру
Қарапайым диапазондық және шектеулік тексерулер кіріс мәліметтерінің ең төменгі/ең жоғары диапазонмен сәйкестігін немесе әріптер тізбегін бағалау тестімен сәйкестігін қарастыруы мүмкін, мысалы, тұрақты өрнектерге қатысты бір немесе бірнеше тесттерден өтуді. Мысалы, санаушының мәні теріс емес бүтін сан болуы керек, ал парольдің белгілі бір ұзындық талабына сай келуі және әр түрлі санаттардан әріптерді қамтуы керек.
Код және қарсы сілтемелерді тексеру
Кодты және өзара сілтемелерді тексеру операциялары деректің белгілі бір ұйымға, жағдайға немесе негізгі ұғымдар жиынтығына қатысты бір немесе бірнеше сыртқы ережелермен, талаптармен немесе жиындықтармен сәйкес келетінін растауды қамтиды. Бұл қосымша жарамдылық шектеулері ұсынылған деректі LDAP сияқты белгілі анықтама кестесімен немесе каталогтық ақпараттық қызметпен салыстыруды қамтуы мүмкін. Мысалы, пайдаланушы ұсынған ел коды ағымдағы геосаяси аймақты анықтау үшін қажет болуы мүмкін.
Құрылымдалған тексеру
Құрылымдық тексеру, күрделі өңдеумен қатар, басқа да тексеру түрлерін біріктіруге мүмкіндік береді. Мұндай күрделі өңдеуге жүйедегі толық күрделі деректер нысаны немесе процестік операциялар жинағы үшін шартты талаптарды тексеру кіруі мүмкін.
Біркелкілікті тексеру
Тұтастық тексеруі деректердің логикалық дұрыстығын қамтамасыз етеді. Мысалы, тапсырыстың жеткізілу күні оның жіберілу күнінен ертерек болмауы керек.
Мысал
2007 жылға дейінгі 10 таңбалы ISBN-ге қатысты деректерді тексерудің бірнеше түрі бар (ISO 2108 стандартының 2005 жылғы басылымы 2007 жылдан бастап ISBN-нің 13 таңбадан тұруын талап етеді). Мөлшері. 2007 жылға дейінгі ISBN 10 таңбадан тұруы керек, оның төрт бөлігін бөлу үшін қосымша тыныс белгілері немесе бос орындар қолданылуы мүмкін. Форматын тексеру. Бірінші 9 таңбаның әрқайсысы 0-ден 9-ға дейін болуы керек, ал 10-шы таңба 0-ден 9-ға дейін немесе X болуы мүмкін. Бақылау таңбасы. Цифрлардың өзгеруіне немесе орны ауысуына байланысты транскрипция қателіктерін анықтау үшін 2007 жылға дейінгі ISBN-нің соңғы таңбасы қалған 9 таңбаны қолданатын математикалық формуланың нәтижесімен сәйкес келуі тиіс (ISBN 10 бақылау таңбалары).
Жауаптылығы мен қауіпсіздігі
Деректерді тексерудегі қателер немесе жіберілгендер деректердің бұзылуына немесе қауіпсіздікке қауіп тудыруы мүмкін. Деректерді тексеру – деректерді өңдеуден бұрын олардың мақсатына сай, дұрыс, логикалық, ақылға қонымды және қауіпсіз екенін анықтау.