Кіріспе

1986 жылы Ричард Франклиннің түсірген фильмі

«Линк» – 1986 жылы түсірілген британдық қорқыныш фильмі. Басты рөлдерде Элизабет Шу және Теренс Стамп, ал Лок Линк, Джед Имп және Кэрри Вуду рөліндегі үш маймыл ойнайды. «Линк» атты кейіпкер – өте ақылды, бірақ қатыгез шимпанзе (орангутан сомдаған), ол оны өлтіруге тырысқан иелеріне қарсы шығады. Фильмді Ричард Франклин режиссерлік етті, сценарийін Ли Дэвид Злотофф пен Том Акерманның әңгімесі негізінде Эверетт Де Рош жазды. Музыкасын Джерри Голдсмит жазды. «Линк» Шотландиядағы Сент-Аббс қаласында түсірілді. Шу мен Голдсмит атқарған жұмыстары үшін «Сатурн» сыйлығына ұсынылды. Франклин Альфред Хичкокқа адал жанкүйер болатын, ол жақында «Психо II» фильмін түсірген еді. Түсірілімнен кейін ол: «Мен оны «Құстар» фильмімен салыстыруға тартынамын, себебі бәрі «О, әрине, ол тағы да Хичкок стилінде түсірген» дейді. «Құстар» фантастикалық болса, «Линк» антропологиялық шындыққа негізделген. Мен оны психологиялық триллерге қарағанда, антропологиялық триллер деп атаймын».

Сюжет

Доктор Стивен Филип ағылшын жағалауындағы Виктория дәуіріндегі үйde үш шимпанземен бірге тұрады. Ол адам мен маймыл арасындағы «байланысты» зерттеу үшін шимпанзелер туралы зерттеулер жүргізіп жатыр. Жазғы демалыс кезінде Джейн Чейз оның үйіне көмекші ретінде шақырылады, ал келген кезде оны үй иесінің киім-кешегін киген Линк есімді шимпанзе есіктен қарсы алады. Филипс жоғалып кетеді, бірақ Джейн ол Лондонға кеткен деп ойлайды. Ол шимпанзелермен бірге қалуға шешім қабылдайды. Уақыт өте келе шимпанзелер көбірек зорлық көрсетуге бастайды. Олар үйді басып алып, тайпалық жанжалдарға қатыса бастайды, бұл Джейнмен қақтығысқа әкеледі.

Маймыл актерлері

Лек Линк ретінде, 45 жастағы цирк шимпанзесі, қазір Филипптің үй қызметшісі болып жұмыс істейді және адам иелеріне қарсы ашу шашады. Ол шимпанзе рөлі үшін жазылған және цирктегі шимпанзе күндерінен қалған плакаты болғанмен, бұл роль орангутан Локқа берілді. Оның түгі қараңғылатылып, шимпанзеге ұқсату үшін жасанды құлақтар тағылды. Оны атақты жануарларды оқытушы Рей Бервик тәрбиелеген және оқытқан. Кэрри – Вуду, агрессивті мінезі үшін көбінесе камераға қамалатын, бірақ кейде босатылатын әйел шимпанзе. Бұл фильмде ересек шимпанзе қолданылған сирек жағдайлардың бірі. Джед – Имп, Вудудың ұлы және Филипптің оқудағы ең жақсы шәкірті. Ол қашуға және басқа жануарларды (құстар, мысықтар, қойларды) өлтіруге бейім.

Өндіріс

1979 жылы Ричард Франклин "шимпанзелермен жауырықтардың бір түрі" деп сипаттаған қысқаша жобаны алды. Ол жазушы Эверетт де Рош оған National Geographic журналында Джейн Гудоллдың шимпанзелер арасындағы зорлық-зомбылық туралы мақаласын көрсеткенше, ол туралы ештеңе істемеді. Франклин кейінірек фильм идеясы Гудоллдың "бір ашулы әйел шимпанзе жас шимпанзелерді жейтінін" байқауынан тудырғанын айтты. Ол екі шимпанзе тобы арасындағы тайпалық соғысты, 2001 жылғы фильмнің басындағы соғысқа ұқсас деп байқады. 1960 жылдары адам ғана өз түбіне қарсы соғыс жасайтын жануар деген ой бірден күшін жойды. Содан бері арыстандар мен басқа жануарлар да солай ететіні белгілі болды, бірақ мен үшін бұл жақсы триллер үшін өте қызықты идея болды. Франклин 1981 жылы Австралияда фильмге қаржы табуға тырысты, бірақ содан кейін оған Psycho II ұсынылып, ол Cloak and Dagger фильміне әкелді. Сол фильмдерден кейін ол Link жобасын қайта жандандыруды шешті. "Link қорқыныштан гөрі құпиялырақ", - деді Франклин. "Қыз көп уақыт бойы дәрігерге не болғанын білмейді, көрермен де білмейді. Шындығында, ол Психоға аздап қарызды, себебі көңіл-күйі, стилі және көрінісі жағынан Психо II-ге ұқсайды, сонымен қатар Джейн Эйрдің ағылшын атмосферасымен үйлеседі."

Атыс

Фильм Ұлыбританияда EMI Films үшін түсірілді. "Мен үшін ағылшын ортасы маңызды болды", - деді Франклин. "Мен ормандағы жануарлардың алғашқылығын Ескі әлемнің құндылықтарымен, жоғары мәдениетпен және суреттің негізгі тақырыптарының бірі – "цивилизациямен" салыстыруды қаладым". "Оқиғалар өте ерекше, тіпті бір шимпанзе адамды пошта жәшігінен тартып алады, мұндай нәрсе бұрын болған емес", - деді Франклин. "Бұл жаңа қадам, және кинематографияда мұндай әдіс қолданылмаған".

Қабылдау

Фильмге көбінесе ара-жібірлі пікірлер берілді. Rotten Tomatoes фильмге 18 сынға негізделген 44% оң баға берді. Франклин кейіннен бұл фильмни "деңгейлердің барлығында да қанағаттандырмайтын тәжірибе" деп атады.

Басқа нұсқалары

Француздық нұсқасы 3 минутқа қысқа (бастапқы тізбегі жоқ), бірақ халықаралық нұсқадан алынып тасталған көріністерді қамтиды. 2021 жылы Францияда 125 минуттық құрастырылған, кеңейтілген нұсқа жарық көрді; бұл нұсқа әртүрлі дереккөздер негізінде жасалған және екі нұсқаның барлық көріністерін қамтиды.

Қайталанатын жалғасы

Фильмнің шығуына дейін Франклин Африкада шимпанзе соғысына араласқан антрополог туралы жалғастырылатын фильм туралы идеясы болғанын айтты. "Бұл мүлдем басқа фильм болар еді", - деді Франклин. "Стивен Спилберг "Индианаполис" оқиғасын жасаса, "Жау 2" фильмін түсіретінін айтқан еді, бұл Роберт Шоудың "Жау" фильмінде айтылған оқиға. "Link" фильмінде біз мүлдем басқа оқиғаға тап болдық, ол шимпанзелерді Африканың ормандарынан мүмкіндігінше алысқа алып кетті." Алайда, "Link" фильмінің коммерциялық сәтсіздігіне байланысты фильм ешқашан түсірілмеді.