Кіріспе
Акиак – Аляска штатының Бетел санау ауданындағы қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 462 адамды құрайды, бұл 2010 жылғы 346 адамнан артық. Бұл Акиак іргелі қауымның отаны.
География және климат
Akiak (60.912220, 161.21389) (Sec. 32, T010N, R067W, Seward Meridian), Кускоквим өзенінің батыс жағалауында, Бетелден солтүстік-шығысқа қарай 68 шақырым жерде, Юкон-Кускоквим дельтасында орналасқан. Акиак Бетел тіркеу ауданында орналасқан. АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы – 74,5 км², оның ішінде құрлық және су алабы 74,5 км², немесе 32,58% суды құрайды. Осы аймақтағы жауын-шашынның орташа мөлшері – , ал қар жауған кездегі жазғы температуралар диапазоны – , қысқы температуралар диапазоны – .
Тарих және мәдениет
1880 жылы ауыл, сол кезде Аққияғамут деп аталған, 175 адамнан тұрды. Қазіргі Акиак атауы "ар жағы" деген мағынаны білдіреді, себебі бұл жер қыс мезгілінде жергілікті юпиктер үшін Юкон өзені алабына өту орны болған. 1916 жылы қауымдастық пошта бөлімін ашты. АҚШ-тың Халық денсаулығы қызметі 1920 жылдары аурухана салды. Қала 1970 жылы құрылды. Акиак – өмірлік көрінісі мен балық аулауға негізделген юпик ауылы.
Акиак жергілікті қауымдастығы
Акиак іргелі қауымдастығы – Алясканың Акиак ауылында орналасқан, федералдық деңгейде мойындалған Алясканың іргелі тайпасы.
Демография
Акиак алғаш рет 1880 жылғы АҚШ халық санағында Алясканың біріктірілмеген инуит ауылы ретінде "Аккиагамуте" деген атпен тіркелді. Барлық 175 тұрғыны инуиттер болды. 1890 жылы ол 97 тұрғыны бар "Акиагамиут" ретінде қайтадан тіркелді (барлығы Аляска тумасы). Келесі халық санағына 1920 жылға дейін енбеді, содан кейін Акиак деп тіркелді. Одан бері әр халық санағында тіркеліп келеді. 1970 жылы ресми түрде қала мәртебесін алды. 2000 жылғы халық санағы бойынша қалада 309 адам, 69 шаруашылық және 54 отбасы тұрады. Халық тығыздығы 76 тұрғын үй бірлігі, орташа тығыздығы 38,7 шаршы мильге (14,9/км²) жетеді. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 4,85% ақ нәсілді, 92,88% американдық индейлер және 2,27% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 0,65% испаниялық немесе латын американдықтар. Акиактағы 69 шаруашылықтың 53,6%-ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 43,5%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 20,3%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 21,7%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 18,8%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 4,3%-ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Шаруашылықтың орташа мөлшері 4,48 адам, ал отбасының орташа мөлшері 5,24 адамды құрайды. Қаладағы халықтың жас бойынша бөлінуі: 18 жасқа дейінгілер 43,4%, 18-24 жастағылар 11,3%, 25-44 жастағылар 23,9%, 45-64 жастағылар 14,6% және 65 жастан асқандар 6,8% құрайды. Медианалық жас 21 жасқа тең. Әр 100 әйелге 122,3 еркек шақтандырылған. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 105,9 еркек шақтандырылған. Шаруашылықтың медианалық табысы 26 250 доллар, ал отбасының медианалық табысы 36 875 доллар. Ер адамдардың медианалық табысы 21 875 доллар, ал әйелдердің медианалық табысы 11 667 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы табысы 8326 долларды құрайды. Шамамен 25,0% отбасы және 33,9% халық кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде он сегіз жасқа дейінгілердің 40,3%-ы және 65 жастан асқандардың 6,7%-ы.
Мемлекеттік қызметтер
Жақында жаңа құдық суын тазарту орнатылымы мен су сақтау резервуары құрылысы аяқталды. Мектеп пен емхана су тазарту орнатылымына тікелей қосылған. 1997 жылы 14 тұрғын үйге жеке құдықтар, септик жүйелері және сантехника орнатылды. Қазіргі уақытта канализациялық ағындылар септиктер, био-дәретханалар немесе қарапайым дәретханалар арқылы шығарылады, бірақ ірі жақсарту жұмыстары жүріп жатыр. Үйлерге су құбыры және гравитациялық кәріз жүйесі салынуда, сонымен қатар тұрмыстық сантехника да орнатылуда. 67 үйге су және кәріз қызметтері қажет. Көптеген тұрғындар кір жуу және дене жуу үшін кір жуатын орынға тәуелді. Қала септиктерді сорғылау қызметін ұсынады. Электр қуатын Ақиак қаласы қамтамасыз етеді. Қоғамда 99 оқушы оқитын бір мектеп бар. Қазіргі уақытта қалада әлемдегі үшінші ірі таксидермия мұражайы орналасқан. Жергілікті ауруханалар мен денсаулық сақтау клиникаларының қатарында Эдит Кавагли есімдігі Еске алу клиникасы (907 765 7125) бар. Эдит Кавагли есімдігі Еске алу клиникасы – бастапқы медициналық көмек көрсететін мекеме. Ақиак оқшауланған елді мекен ретінде жіктеледі; ол Юкон/Кускоквим аймағындағы 7А жедел жәрдем аймағында орналасқан. Жедел жәрдем қызметтері өзен және әуе көлігімен қолжетімді, оларды денсаулық сақтау жәрдемшісі қамтамасыз етеді.
Экономика және көлік
Акиакта жыл бойы жұмыс істейтіндердің көпшілігі қала әкімдігінде, мектептерде немесе басқа да мемлекеттік қызметтерде еңбек етеді. Коммерциялық балық аулау немесе BLM өрт сөндірушілердің жұмысы да маусымдық кіріс көзі болып табылады. Жиырма жеті тұрғынның коммерциялық балық аулауға рұқсаты бар. Аудан тұрғындары балық өңдеу зауытын және туризмді дамытуға қызығушылық танытады. Күн көріс шаруалары тұрғындар үшін маңызды. 1997 жылдан бері балықтың аз түлімі ауданға елеулі зиян келтірді. Әуежайда 974 метр ұзындығы, 23 метр ені және 9 метр биіктігіндегі, жақсы күйдегі қиыршық тас жолақ бар. Бұл жолақ арқылы жыл бойы жеке және чартерлік рейстер жүзеге асырылады. Arctic Circle Air Service, Grant Aviation және Hageland Aviation компаниялары жолаушылар тасымалын ұсынады. Қар машиналары, квадроциклдер және қайықтар жақын ауылдарға қатынау үшін жиі қолданылады. Құралуға арналған жайлар жоқ. Қалада сату салығы, жылжымайтын мүлік салығы немесе арнайы салықтар алынбайды. Ауылда алкогольді ішімдіктерді сатуға немесе әкелуге тыйым салынған.