Кіріспе

Шефорнак – Аляска штатының Бетел халық санау ауданындағы қала. 2010 жылғы халық санауы бойынша халқы 418 адамды құрады, бұл 2000 жылғы 394 адамнан артық.

География

Шефорнак (60.159070, 164.269437) Киния өзенінің оңтүстік жағалауында, Беринг теңізінің бір тармағы – Этолин бұғазына құятын жерден 16 миль (26 км) жоғары орналасқан. Қала Юкон дельтасы ұлттық жануарлар қорығының ішінде жатыр. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы – , оның ішінде жер және , немесе 10,56% - су. Шефорнак 1950 жылғы АҚШ халық санағында бекітілмеген ауыл ретінде алғаш рет тіркелді. 1974 жылы ресми түрде қала мәртебесін алды. 2000 жылғы халық санағы бойынша, қалада 394 адам, 75 шаруашылық және 63 отбасы тұрды. Халық тығыздығы құрады. 82 тұрғын үй болды, орташа тығыздығы – . Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 93,40% Алясканың жергілікті халқы, 2,03% ақ нәсілділер және 4,57% екі немесе одан көп нәсілділер. 75 шаруашылықтың 60,0% -ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 61,3% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 13,3% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 16,0% -ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 14,7% жеке адамдардан тұрады, ал 65 жастан асқан жалғыз тұратын адамдар жоқ. Шаруашылықтың орташа мүше саны 5,25, ал отбасының орташа мүше саны 5,98 адамды құрайды. Қаладағы халықтың жас бойынша бөлінуі: 18 жасқа дейінгілер – 45,2%, 18-24 жас аралығындағылар – 9,9%, 25-44 жас аралығындағылар – 23,9%, 45-64 жас аралығындағылар – 16,5%, ал 65 жастан асқандар – 4,6%. Медианалық жас 21 жасқа тең. Әр 100 әйелге 106,3 еркек келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 113,9 еркек келеді. Шаруашылықтың медианалық табысы 35 556 доллар, ал отбасының медианалық табысы 36 042 долларды құрайды. Ер адамдардың медианалық табысы 15 000 доллар, ал әйелдердің медианалық табысы 20 833 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы табысы 8 474 доллар. Отбасылардың 21,3% және халықтың 25,1% кедейлік шегінен төмен жатыр, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 36,0% және 65 жастан асқандардың ешқайсысы да жоқ.

Мәдениет қызметі

Юпик биі ауылда кең таралған. Жоғары мектепте Юпик би тобы бар, ол тойлар мен фестивальдар үшін басқа ауылдарға жиі барады. Көбінесе көктемде ауыл би фестивалін өткізеді, ал Бетелдегі үлкен Кама-и фестивалі Шефорнак және айналасындағы ауылдардан көптеген адамдарды өз билерін көрсетуге және басқа аймақтардың билерін тамашалауға шақырады.

Өзін-өзі қамтамасыз ету

Ауыл тұрғындарының көпшілігі күн көріспен өмір сүреді, яғни олар ата-бабалары жергілікті экожүйеге бейімделіп дамытқан аң аулау және жинау іс-әрекеттерін жалғастырады. Басты азық-түліктерге палтус, лосось және сельдь сияқты балықтар жатады, олар кептіріліп, шұжықтай желінеді. Аляска қара балығы жергілікті диетаның маңызды бөлігі болып табылады және оны жыл бойы өзеннен ұстауға болады. Тұрғындар шілте балдырлары, қара жидектер (қарағай жидектері) және көк жидектер (батпақ жидектері) сияқты жидектерді жинап, олардан ақұтақ дайындайды, ол қосылған десерт. Жиналатын басқа да жергілікті тағамдарға тышқан азығы, лабрадор шайы және қышқыл қалампыр сияқты жасыл шөптер жатады.

Білім

Төменгі Кускоквим мектеп ауданы Чапутнгуак мектебін (бастауыш мектеп) және Амакжик мектебін (жоғары мектеп) басқарады, олар бір ғимаратты бөліседі. Чапутнгуак мектебі Чефорнак ауылының бастапқы аты болған Чапутнгуактың есімімен аталады, бұл юпик тілінде жолға кедергі келтіретін нәрсе деген мағынаны білдіреді. Амакжик мектебі ауыл орнын таңдаған және Чефорнақтың алғашқы тұрғыны болған юпик ақсақалы Алекси Амакжик есімімен аталған.

Көлік

Шефорнак ауылына адамдар көбінесе шағын ұшақтармен, бірақ қыс айларында қар көлігімен жетеді. Тауарлар мен пошта ауылға ұшақпен, ал жаз айларында Киния өзенімен баржа арқылы жеткізіледі. Мектепке тым жақын болғандықтан Шефорнак әуежайы ауылдан алысқа көшірілді. Жаңа ұшу-қону жолағы салынды және қазір пайдалануда. Ауыл ішінде көлік құралдарына төрт дөңгелек, велосипед, қар машинасы және жаяу жүру кіреді.