Кіріспе

АҚШ, Аляска штатындағы қала

Көлік және экономика

Мемлекеттік Бетел әуежайы аймақтық көлік орталығы болып табылады және оған үш жолаушы тасымалдаушы қызмет көрсетеді, соның ішінде Alaska Airlines, Grant Aviation және Renfro's Alaskan Adventure. Сондай-ақ, ол үш ірі жүк тасымалдаушы компаниядан қызмет алады: Everts Air Cargo, Northern Air Cargo, Lynden Air Cargo және көптеген шағын әуе такси қызметтері. Әуежай ұшақтардың жалпы саны бойынша штатта үшінші орында тұр. Ол 6,400 фут (1,951 метр) асфальт ұшу-қону жолағын, 4,000 фут (1,219 метр) асфальт ұшу-қону жолағын және 1,850 фут (564 метр) қиыршық тас желге қарсы ұшу-қону жолағын ұсынады және қазіргі уақытта 7 миллион долларлық жөндеу және кеңейту жұмыстары жүргізілуде. Жақын жерде үш суға түсетін ұшақтарға арналған база бар: Хангар көлі, H Маркер көлі және Кускоквим өзені. Бетел порты – АҚШ-тың ең солтүстік, орташа тереңдіктегі порты. Жаз айларында өзен арқылы жүру жергілікті көлік құралының басты түрі болып табылады. Бетелдегі баржа қызметі Кускоквим ауылдарына тауар жеткізеді. Бетел ішінде шамамен 26 шақырымдық жолдар бар, бірақ олар басқа магистральдық жүйеге қосылмайды. Қыс айларында мұз жолдары бірнеше жақын ауылдарға апарады, бірақ олардың жағдайы температура мен қар жаууға байланысты өзгереді. Бетелді Дельтаның барлық ауылдарымен, Беринг теңізінен Юконға дейін жалғасатын қар машинасы жолдарының кең желісі бар. Қаланың 16 шақырымдық жалғыз асфальтталған жолы такси қызметін қолдайды. 93 такси жүргізушісі бар қалада, АҚШ-тың басқа қалаларымен салыстырғанда, халқына шаққанда такси жүргізушілерінің саны ең көп. Көптеген жергілікті такси жүргізушілері албан немесе оңтүстік корейлік иммигранттар. Бетел Алясканың оңтүстік-батысындағы жалғызбасты ұстау орталығына, Юкон-Кускоквим түзеу орталығына үй иесі. Бұл түрмеде 207 тұтқынға, ер және әйел адамдарға арналған орын бар, ал штат 45 адамнан тұрады. Бетелде сондай-ақ 1981 жылы салынған, Алясканың Напакиак қаласына дейін созылатын 14 шақырымдық, бір сымды жерге қайтаратын электр желісінің прототипі орналасқан.

Спорт және демалыс

Бетелде танымал, орта қашықтықтағы күшті иттермен жүргізілетін "Кускоквим 300" жарысы өтеді. 1980 жылдан бері әр қаңтар айында ұйымдастырылатын бұл жарыс, бір кезде елді мекенді сыртқы әлеммен байланыстырған ежелгі почта жолын еске түсіреді. Жарысқа ең шебер иттөлетпешілер мен жүздеген күшті иттер қатысып, 100 000 долларлық жүлде қоры үшін күш сынасады, бұл 300 мильдік (483 км) иттермен жүргізілетін жарыстардың арасындағы ең ірі сыйлық саналады. Ауданда демалыспен айналысуға қар машиналарын жүргізу, шаңғы тебу, велосипедпен саяхаттау, каякпен жүзу, карибу аң аулау және лосось балық аулау мүмкіндіктері бар. Бетел – Алясканың Кисаралик, Кветлук, Аняк, Канекток, Аролик, Гуднюс, Ик және Холитна өзендері жүйесіндегі табиғи өзендерге саяхаттау үшін ыңғайлы бастау орны болып табылады.

Өнер және мәдениет

Әр наурыз айында Алясканың түкпір-түкпірінен және одан тыс жерлерден келген дәстүрлі бишілер "Кама-и" би фестиваліне қатысады. Бейтел өнер кеңесінің демеушілігімен өтетін үш күндік фестивальде жүздеген костюмді бишілер, домбырашылар мен әншілер юпиктардың дәстүрлі әңгіме билерін орындайды. "Кама-и" (Cha Mai деп айтылады) – "жылы сәлем" деген мағынаны білдіреді. Юпиит Пицирарайт мәдени орталығы сондай-ақ екі айда бір рет "сенбілік базар" ұйымдастырады, онда Юкон-Кускоквим дельтасынан келген шеберлер өз қолөнерлерін сатады. Базарда алуан түрлі қолөнер бұйымдары бар, бірақ көптегендері дәстүрлі юпик қаспағы, әңгіме пышақтары, тоқылған себеттер, улу пышақтары және тағы да басқаларынан тұрады.

Денсаулық сақтау

Бетел және оны қоршаған кішігірім елді мекендерге негізінен "Юкон-Кускоквим" дельталық аймақтық ауруханасы қызмет көрсетеді, ол 50 төсекке арналған жалпы хирургиялық медициналық мекеме. Ауруханада ересектерге арналған хирургиялық бөлімше, балалар бөлімшесі, босандыру бөлімшесі, сондай-ақ амбулаториялық отбасылық медицина клиникалары, шұғыл жәрдем бөлімі, дәріхана, зертхана, рентген кабинеті және мамандандырылған клиникалар бар. Бұл мекемеге Бетел қаласында тұратын немесе сапармен келген адамдар автомобильмен жете алады. Ауа райы мен маусымға байланысты, ауруханаға автомобильмен кейбір айналасындағы елді мекендерге де баруға болады. Әйтпесе, адамдар тікұшақ немесе жедел жәрдем ұшағымен жеткізілуі керек. Сонымен қатар, Бетелге жақын, шалғай және сирек қоныстанған бірнеше қалада (Эмонак, Сент-Мэри, Аняк, Токсок шығанағы және Хупер шығанағы) бес аймақтық медициналық көмек көрсету клиникасы орналасқан. Осы аймақтық клиникаларда Бетелдегі ауруханадағыдай шұғыл көмек, диагностикалық тексеру, медициналық қарап теру, жүктілікке бақылау, шағын хирургиялық араласындар, зертханалық талдаулар, рентген суреттері және дәрілер тарату сияқты көптеген қызметтер қолжетімді. Аурухана, аймақтық клиникалар және қосымша ауылдық клиникалардың барлығы "Юкон-Кускоквим" денсаулық сақтау корпорациясының құрамына кіреді.

Медиа

Бетелде KYUK LD қоғамдық телеарнасы және үш радиостанциясы бар: қоғамдық KYUK, коммерциялық емес KYKD және коммерциялық KEDI. 1970 жылы қоғамдық радиостансасы құрылғаннан бері, бұқаралық ақпарат құралдары Алясканың оңтүстік-батысындағы юпик халқының дамуының маңызды бөлігіне айналып, халықтың өзін-өзі тануына үлкен үлес қосты. Сонымен қатар, қалада "Delta Discovery" және "Tundra Drums" атты апталық аймақтық газеттер жарық көреді.