Кіріспе

Жоғарғы Калскаг (Аппер Калскаг) – Аляска штатының Бетел аймағындағы қала. Ол Аняк қаласынан батысқа қарай отыз миль қашықтықта орналасқан. 2010 жылғы халық санауы бойынша халқы 210 адамды құрады, бұл 2000 жылғы 230 адамнан азайған.

Мәдениет және тарих

Жоғарғы Кальскаг – дәстүрлі Юпик ауылы, мәдениеті негізінен өмірлік көрініспен байланысты. Алғашқы тұрғындар өзен бойымен төрт шақырымдай төменде орналасқан Калтхагамуте ауылынан келген. Ресейлік саяхатшы Лаврентий Загоскин 1843 жылы Калткагамуте (Халкагмуте) ауылында 120 адам тұрғанын хабарлаған. Содан бері Крау ауылы, Охагамиут, Ресей миссиясы және Паймут ауылдарының тұрғындары да осы ауылға қоныс аударды. Ресей және американ саяхатшылары католик және орыс православие дінін әкелді, бірақ ауылдың орыс православие дінін ұстанатындары 1940 жылы өзен бойымен 3 километрдей төмендегі Төменгі Кальскагты құру үшін кетіп қалды. Джорджтаунды құрған неміс иммигранты Джордж Морган 1932 жылы жалпы дүкен мен пошта бөлімін ашты. Пол Н. Камерофф аға 1930 жылдар шамасында жалпы дүкен, бильярд залы және кофехана ашты. Сол кезде мемлекеттік мектеп те салынды. Бұл қауым бір кезде шамамен 2000 қарақұйрыққа ие болған.

География

Жоғарғы Калскаг (61.537440, 160.316070) координаталарында орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 11 км² құрайды, оның ішінде 10 км² жер және 1 км² (8,47%) су. Жергілікті тұрғындар жай ғана "Жоғарғы" деп атайтын Жоғарғы Калскаг, 2 мильдік күтілген қиыршық тас/топырақ жол арқылы Төменгі Калскагқа (Төменгі) қосылған. Жоғарғы Калскагқа тек шағын ұшақ, қайық және автомобильмен өзен арқылы жүретін "мұз жолы" арқылы (тек қыс айларында) жетуге болады. Мұз жолы әр қыста Аняктан Бетелге дейін мұзда 100 метр сайын тесіктер бұрғылап, белгіленіп, мұздың қалыңдығы жеткілікті болған жерде өзен бойындағы бағыт белгіленіп, аралану арқылы салынады.

Демография

Жоғарғы Калскаг алғаш рет 1940 жылғы АҚШ халық санағында қате түрде "Ескі Калскаг" поселкесі ретінде тіркелді. Халық саны 76 емес, 70 адамды құрады, ал Жоғарғы Калскагқа (кейін "Калскаг" деп аталды) жатқызылған халық саны іс жүзінде Төменгі Калскагқа тиесілі болды. 1975 жылы Жоғарғы Калскаг ретінде ресми түрде құрылғанға дейін халық санағында Калскаг ретінде есеп беру жалғасты. 2000 жылғы халық санағы бойынша қалада 230 адам, 62 шаруашылық және 44 отбасы тұрды. Халық тығыздығы анықталмады. 66 тұрғын үй болды, орташа тығыздығы көрсетілмеген. Қаланың этникалық құрамы: 8,70% ақ нәсілді, 0,43% қара немесе афроамерикалық, 85,65% жергілікті американдықтар және 5,22% екі немесе одан көп нәсілді. 62 шаруашылықтың 56,5%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 37,1%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 16,1%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 29,0%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 24,2%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 6,5%-ында 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрады. Шаруашылықтың орташа мөлшері 3,71 адам, ал отбасының орташа мөлшері 4,55 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер – 43,9%, 18-24 жас аралығындағылар – 10,4%, 25-44 жас аралығындағылар – 27,0%, 45-64 жас аралығындағылар – 12,6%, 65 жасқа жоғары – 6,1%. Медианалық жас 22 жас. Әр 100 әйелге 103,5 еркек келеді. 18 жасқа және одан жоғары әйелдердің әр 100-іне 111,5 еркек келеді. Шаруашылықтың медианалық табысы 28 333 доллар, ал отбасының медианалық табысы 32 708 долларды құрады. Ер адамдардың медианалық табысы 16 667 доллар, ал әйелдердің медианалық табысы 20 938 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы табысы 7 859 доллар. Отбасылардың 24,5%-ы және халықтың 24,2%-ы кедейлік шегінен төмен жатыр, оның ішінде он сегіз жасқа дейінгілердің 28,4%-ы және 65 жастан асқандардың 5,3%-ы.