Тусон ботаникалық бағы: Соноран шөлiндегi гүлденген топан

Кіріспе

Тусон ботаникалық бағы (ТББ) – АҚШ-тың Аризона штатындағы Тусон қаласының орталығында орналасқан 20 бақшадан тұратын 5,5 акр (2,2 га) көлемді жиынтық. ТББ 2023 жылы USA Today 10best оқырмандарының таңдауы бойынша «Үздік ботаникалық бақ» номинациясында төртінші орынды иеленді. Бақтардың ішінде Кактус және суккуленттер бағы, Барио бағы, Балалар бағы, Дәрілік өсімдіктер бағы және тағы да басқалары бар, олар Сонора шөлінде өсіп-өркендей алатын өсімдіктердің алуан түрлілігін көрсетеді. Қазаннан мамырға дейін Кокс көбелектер мен орхидеялар павильонында әлемнің түкпір-түкпірінен келген тропикалық көбелектер көрсетіледі. 20 бақтан өзге, айналмалы көркем өнер көрмелері, қоғамдық сабақтар, шаралар мен халықаралық көрмелер де ұйымдастырылады.

Эднаның тамақханасы

Аптаның жеті күні ашық, таңғы және түскі асқа соноралық тағамдар мен сусындар ұсынылады. Жазда сағат 7:30-дан 14:00-ге дейін, ал күзде сағат 8:30-дан 15:00-ге дейін жұмыс істейміз.

Көбелек сиқыры

Күзге қарай 1 қазаннан 31 мамырға дейін "Көбелек сиқыры" ашылады. Ол аптаның жеті күні сағат 9:30-дан 15:00-ге дейін жұмыс істейді және кіру билетіне қоса беріледі. Бұл тропикалық оазис, онда жүздеген көбелектер сіздің айналаңызда ұшып жүреді. Оңтүстік-батыста көруге сирек кездесетін тропикалық өсімдіктер мен әлемнің әртүрлі елдерінен келген әдемі орхидеялар бар. Көрмеде күн сайын 30-50, ал маусым бойы 100-ге жуық түрлі көбелек түрлері көрсетіледі. Көбелектердің түрлері Коста-Рика, Оңтүстік Америка, Оңтүстік-Шығыс Азия және Африкадан келген. Жылыжайдың шығу есігінің жанында "Хризалис" көрмесі орналасқан, онда маусым бойы көбелек қуыршақтарының жарылуын тамашалай аласыз.

Жазғы иттер күндері

1 маусым – 30 қыркүйек аралығында сіздің сүйікті итіңіз тізгіште болса, бақта серуендеуге қабат алып келе аласыз. Ит мүшесі болсаңыз, оның жаз айларында күнделікті шексіз кіру құқығы болады және арнайы «Тусон ботаникалық бағы» атты ит таңбасымен сыйланады.

Тарих

Үй бастапқыда Рутгер мен Бернис Портерлердің ұзақ жылдар бойы тұрған жері болды. Портерлер отбасын өсіріп, балалар бағын басқарды және Тусон қаласының өміріне толыққанды қатысты. Сол кезде Тусон шамамен 35 000 адам тұратын дамып келе жатқан қала еді. Жердегі ең көне ғимараттар 1920 жылдары салынған және сол жерде жасалған кептірілген кірпіштен тұрғызылған. Портерлер отбасы үлкейген сайын, үйі де кеңейді, нәтижесінде үш жатын бөлме, екі жуынатын бөлме, қонақжайы, сондай-ақ әдемі ландшафтыланған аулалар мен бақшалар пайда болды. Портерлердің бақшасы жергілікті және Жерорта теңізі өсімдіктерінің қосылған көптеген егіс тәжірибелерінен өркендеді. Уақыт өте келе, бастапқы бақша Тусон климатына төзімдірек өсімдіктерге қарай өзгерді. Бүгінде Тарихи бақшада Портерлердің иелігінен қалған цитрус, раушан, жиде, тәтті зәйтүн, надин, анар, Алеппо қарағайы, пиранканта, ирис, таза ағаш, жасмин және сол дәуірдің басқа да өсімдіктері бар. Бұл бақта бейнеленген оазис стилі 1920 жылдардан 1960 жылдардың ортасына дейінгі Тусонның үлкен бақшаларына тән. Бернис жақсы көретін мүліктің қоғамдық бақшаға айналуын қалап, 1968 жылы оны Тусон қаласына сыйға тартып, жердегі шағын пәтерде тұруын жалғастырды. 1974 жылы Тусон қалалық кеңесі 9384 қаулысын қабылдады, онда мүлік бау-бақша орталығы, жабайы құстарға арналған пана және білім беру орталығы ретінде қызмет ететін ботаникалық бақты дамыту үшін пайдаланылатыны айтылды. Қоғамға ашылғаннан бері Тусон ботаникалық бағы Портер отбасының мұрасын Тусон тарихының маңызды бөлігі ретінде сақтап, мүлікті жаңартып, кеңейтті. Ұйым уақыт өте келе ұсыныстарын кеңейтіп, қауымдастыққа білім беру ресурстарын беруді жалғастырды, сондай-ақ жыл бойы өткізілетін бірнеше қоғамдық іс-шараларды ұйымдастырды. 1990 жылдар бақтар үшін қарқынды өсу кезеңі болды, бұл ашық аспандағы амфитеатр, компост демонстрациялық аймағы, Көбелектер бағы және бірнеше көпмәдени көрмелермен расталды. 2000 жылы жаңа білім беру ғимараты салынды, ал танымал «Көбелектер сиқыры» көрмесі 2004 жылы басталды. Соңғы жылдары Тусон ботаникалық бағы ұлттық деңгейде танымал көрмелерді Тусонға әкелуге деген міндеттемесін арттырды. 2015 жылы «Табиғат байланыстары» атты көшпелі көрмесімен басталып, Нью-Йорк ботаникалық бағының «Фрида Кало: Өнер, бақ, өмір» атты танымал шоуын өткізумен жалғасты, бақтарға келушілер саны, мүшелік және еріктілердің қатысуы артты. 2019 жылы ландшафт сәулетшісі және қоғамдық бақтарды жоспарлау шебері Синди Тайлер Terra Design Studio, LLC компаниясынан 25 жылдық бас жоспарды аяқтады. Жоспарға бақтардың қазіргі аумағын кеңейту үшін көршілес мүліктерді сатып алу, жаңа Көбелектер және Орхидея павильоны мен Іс-шаралар орталығын, сондай-ақ 2 акрлық Балалар мен Отбасы бақшасы мен Білім беру орталығын салу кіреді.

The house was originally the longtime home of Rutger and Bernice Porter. The Porters raised a family, ran a nursery, and participated fully in the life of Tucson. Tucson at that time was an up and coming town of about 35,000 people. The earliest buildings on the grounds date to the 1920’s and were constructed of adobe bricks made on site. As the Porter family expanded their home did as well, resulting in three bedrooms, two baths, a sleeping porch, and several beautifully landscaped patios and gardens. The Porters’ garden developed from many planting experiments with a mixture of natives and Mediterranean plants. Over the years, the original garden began to reflect the sturdier choices for the Tucson climate. Today, the Historical Garden contains many of the original plants from Porter estate including citrus, roses, privet, sweet olive, nandina, pomegranate, Aleppo pine, pyrancantha, iris, chaste tree, jasmine and other plants of that era. The oasis style represented in this garden is typical of large Tucson gardens dating from the 1920’s to the mid 1960’s. Bernice wanted the beloved property to become a public garden and donated it to the City of Tucson in 1968 while continuing to live in a small apartment on the grounds. In 1974, the Tucson City Council passed Resolution 9384 which stated that the property would be used for the development of a botanical garden to serve as a horticultural center, a sanctuary for wild birds, and as a center for education. Since it became open to the public, the Tucson Botanical Gardens has renovated and expanded the property while preserving the Porter Family legacy as an important piece of Tucson history. The organization has also expanded its offerings over time by continuing to provide educational resources to the community as well as developing several public events held throughout the year. The 1990’s were a period of rapid growth for the Gardens, evidenced by the additions of an outdoor amphitheater, compost demonstration area, Butterfly Garden and several multicultural exhibits. A new educational building was constructed in 2000 and the popular Butterfly Magic exhibit began in 2004. In recent years, Tucson Botanical Gardens has increased its commitment to bringing nationally recognized exhibits to Tucson. Beginning in 2015 with the traveling exhibit, Nature Connects, and continuing with hosting the New York Botanical Gardens blockbuster show, Frida Kahlo: Art, Garden, Life, the Gardens have seen an increased number of visitors, membership and volunteer participation In 2019 a 25 year master plan was completed by landscape architect and public garden master planer, Cindy Tyler of Terra Design Studio, LLC. The plan includes purchasing surrounding properties to expand the current footprint of the Gardens, the addition of a new Butterfly & Orchid Pavilion and Event Center, as well as a new 2 acre Children and Family Garden and Education Center.