Кіріспе

Аляска штатындағы қала, АҚШ.

Алекнагик – АҚШ-тың Аляска штатындағы Диллингхам санақ аймағындағы екінші сыныпты қала. 2010 жылғы халық санауы бойынша халқы 219 адамды құрады, 2000 жылы 221 адам болған.

География

Алекнагик (59.278362, 158.622928) (Sec. 31, T010S, R055W, Сьюард меридианы), Бристоль шығанағының тіркеу ауданында орналасқан. Алекнагик Вуд өзенінің бастауында, Алекнагик көлінің оңтүстік-шығыс жағында, Диллингхемнен солтүстік-батысқа қарай 26 шақырым (16 миль) қашықтықта жатыр. Қала Алекнагик көлінің атымен аталған. АҚШ Халық санау бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы құрайды, оның ішінде жер және , немесе 40,89% су.

Климат

Алекнагиктің климаты жақын орналасқан Анкоридж бен Диллингхэмдікіне ұқсас, әдеттегі субарктикалық климатқа ие (Кёппен климаттық жіктелімі: Dfc). Шілде және тамыз айларында тұман мен төменгі бұлттар жиі кездеседі және олар кіруге кедергі келтіруі мүмкін. Көл мен өзен маусым айынан қарашаның ортасына дейін мұзсыз болады. 1958 және 1973 жылдар аралығында метеостанция жұмыс істеді; алайда, климаттық деректерде көптеген байқаулар жетіспейді және олар сәл ретсіз болып көрінеді, көп жылдары наурыз ақпаннан суық болған. Бірақ, түзетілген деректер наурыздың сәл жылырақ екенін көрсетеді.

Тарих және мәдениет

Ағаш өзені мен Алекнагик көлі тарихи түрде жазғы балық аулау лагерьлері ретінде қолданылып келген. Юпик тіліндегі "Алекнагик" сөзінің жазылуы даулы, себебі юпик тілі жазба тіл емес еді. 1930 жылы Яко отбасы бұл атаудың "Үйге қате жол" деген мағынаны білдіретінін айтты, себебі өзеннің жоғары жағындағы үйлеріне қайтып келе жатқан Нушагак өзенінің тұрғындары кейде тұманға ұшырап, толқындармен бірге Ағаш өзені бойымен жоғары қарай итеріліп, әлдебір қателікпен Алекнагик көліне жетіп қоятын. Тарихи жазбалар Алекнагиктің нақты орнын анықтамауы мүмкін, ал түрлі хабарламаларда түпкілікті орны "Алакнақик" атымен Ағаш өзеніне құятын жерге жақын жерде екені айтылған. Санкт-Петербургке сапар шегіп, 1867 жылдан бергі орыс зерттеушілерінің күнделіктерін оқыған антрополог Джеймс Ван Стоун зерттеушілердің "Алекнагик көліне" (орысша жазылуы Алекнагикке ұқсайды) барғанын атап өтті. 2005 жылы Аляска Табиғи ресурстар департаменті су жолдарын меншігіне алу үшін өтініш берді және олардың өтінішіне ауданның толық тарихын жинақтады (қараңыз, төмендегі Сілтемелер). 1929 жылғы АҚШ халық санағында оңтүстікке қарай "Вуд Ривер ауылы" аймағында 55 адам тұрғаны анықталды. 1930 жылы көл жағасында жыл бойы бес отбасы тұрды: Уоски, Полли, Хансон, Яко және Смит. 1933 жылы көлдің оңтүстік жағалауында ағаштан салынған аумақтық мектеп салынды, ал Джози Уоски алғашқы мұғалім болды. Мектеп, басқа да мүмкіндіктер, сондай-ақ балықтың, аңның және ағаштын көптігіне тартылған Гуднюс, Тогиак және Кулукак аймақтарынан бірнеше отбасы Алекнагикке көшіп келді. 1937 жылдың наурыз айында пошта бөлімі ашылды, пошта бастығы Мейбел М. Смит болды. 1938 жылы мұғалім пәтері бар екі қабатты мектеп салынды. 1939 жылы Алекнагикте 78 тұрғын, 30-дан астам ғимарат және кішкентай ағаш кесетін зауыт болды. 1940 жылдардың соңында солтүстік жағалауда жетінші күндік адвентистердің миссиясы мен мектебі құрылды. 1950 жылдары Алекнагикте Моравия шіркеуі мен орыс православие шіркеуі салынды, ал көл бойында 35 отбасы тұрды. 1959 жылы штат оңтүстік жағалауды Диллингхаммен байланыстыратын 40 шақырымдық жол салды. Жол тек жаз айларында жүріп өтуге болатын, 1980 жылдардың соңына дейін жаңартылып, жыл бойы қолданысқа келгенше. Қала 1973 жылы құрылды. 2000 жылдың сәуірінде қалаға 24 шаршы мильден астам жер қосылды. 1950 жылдардың ортасында Моравия шіркеуінің мүшелері көлдің солтүстік жағалауында, пошта бөліміне қарсы жағында колония құрды. Моравиялық пастор мен оның әйелінің отбасы сол жерде үй салып, қазір де сол қоғамда тұрып жатыр. 19 ғасырдың соңында Алекнагикте және Вуд өзенінің басқа ауылдарында 200-ге жуық адам тұрды. Әртүрлі аурулар ауыл тұрғындарының көпшілігін өлтірді. Аман қалғандары сол аймақтан көшіп кетті. 1930 жылдың күзінде Алекнагиктегі Вуд өзенінің басында бір ғана юпик отбасы тұрды, ал 1931 жылға қарай ауыл шамамен 40 адамға дейін өсті. 1940 жылы Алекнагикте 30-дан астам ғимарат болды, оның ішінде қоғамдық мектеп, шіркеу және кішкентай ағаш кесетін зауыт бар еді. Жергілікті діни миссионерлік мектепті жетінші күндік адвентистер басқарды, олар Алекнагикке бірнеше жаңа отбасы әкелді. Басқа отбасылар да жергілікті мектептің болуына байланысты ауылға келді. 1938 жылы Алекнагикте аумақтық мектеп салынды. Осы кезеңде қоғамда Моравия шіркеуі, орыс православие шіркеуі және жетінші күндік адвентистер миссионерлік мектебі құрылды. 1959 жылы Аляска штаты Алекнагикті Диллингхаммен байланыстыратын 35 шақырымдық жол салды. Алқанагик дәстүрлі кеңесі, федералды түрде танылған тайпа, қоғамда орналасқан. 2010 жылдың тамызында бұрынғы сенатор Тед Стивенс тасымалданған ұшағы Алекнагикке жақын жерде апатқа ұшырап, Стивенс пен тағы төрт адам қаза тапты.

Демография

Алекнагик алғаш рет 1940 жылғы АҚШ халық санағында бейресми ауыл ретінде тіркелді. 1960 жылғы санақта ол Алекнагик көлі (белгіленбеген) деп көрсетілді, ал көршілес Алекнагик Миссиясы ауылында 50 тұрғын болды (жалпы ауданы 231). 1970 жылы ол қайтадан Алекнагик ретінде тіркелді және 1973 жылы қала мәртебесін алды. 2000 жылғы халық санағы бойынша қалада 221 адам, 70 шаруашылық және 52 отбасы тұрды. Халық тығыздығы бір шаршы мильге 19,1 адам (7,4/км²) құрады. Орташа тығыздықпен 9,3 шаршы мильге (3,6/км²) 107 тұрғын үй тіркелді. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 13,57% ақ нәсілді, 81,90% американдық үндістер, 1,36% басқа нәсілдерден және 3,17% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 1,36% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 70 шаруашылықтың ішінде 41,4% 18 жасқа дейінгі балалары бар, 48,6% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 11,4% күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 24,3% отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 17,1% жеке адамдардан тұрады, ал 2,9% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар. Шаруашылықтың орташа мөлшері 3,16 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,62 адамды құрады. Қаладағы халықтың жас бойынша бөлінуі: 18 жасқа дейінгілер 37,1%, 18-24 жас аралығындағылар 9,0%, 25-44 жас аралығындағылар 29,9%, 45-64 жас аралығындағылар 16,3% және 65 жасқа жоғарылар 7,7% құрайды. Медианалық жас 28 жасқа тең. Әр 100 әйелге 121,0 еркек шақтанды. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 131,7 еркек шақтанды. Шаруашылықтың медианалық табысы 22 750 доллар, ал отбасының медианалық табысы 30 625 долларды құрады. Ер адамдардың медианалық табысы 29 583 доллар, ал әйелдердің медианалық табысы 75 487 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы табысы 10 973 долларды құрады. Отбасылардың 21,7% және халықтың 40,8% кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде он сегіз жасқа дейінгілердің 49,0% және 65 жастан асқандардың 21,4% осы санатқа жатады.

Мемлекеттік қызметтер

Тұрғындардың көпшілігі (49 үй) үй шаруасында су құбыры бар, ал көбінесе жеке құдықтарды пайдаланады. 12 үйдің су және кәріз қызметтері жоқ – кейбіреулері суды қоғамдық орталықтан тасып алады, ал бірнешеуі бұлақ суын жинау жүйесімен қамтамасыз етіледі. Кәрізді жою үшін септик резервуарлар, сүзу алаңдары және қоғамдық лагуналар пайдаланылады. Солтүстік жағалауда құбыр жүйесіне құйылатын он бір ортақ тұрғын үй ағынды су сорғысы (REP құрылғылары) қолданылады. Үш полигон бар. Солтүстік жағалау полигоны көшірілуде; Оңтүстік жағалау полигонында инсинератор бар, бірақ қоршауы жоқ. Үшінші полигон Оңтүстік жағалаудан 2 миль (3 км) қашықтықта, Алекнагик-Диллингхем тас жолының батыс жағында орналасқан. Электр қуатын Nushugak Electric Cooperative қамтамасыз етеді. Жергілікті ауруханалар немесе денсаулық сақтау клиникалары: Солтүстік жағалау денсаулық сақтау клиникасы (842 5512), Оңтүстік жағалау денсаулық сақтау клиникасы (842 2185) немесе Диллингхемдегі Канаканак ауруханасы. Солтүстік және Оңтүстік жағалау клиникалары – алғашқы медициналық көмек орталықтары. Алекнагик тас жолмен өтетін елді мекен болып саналады, ол Бристоль шығанағы аймағындағы 2I EMS аймағында орналасқан. Төтенше жағдайлар қызметінің тас жолмен, әуемен және спутниктік байланысқа қол жеткізуі шектеулі. Төтенше жағдайлар қызметін еріктілер және медициналық көмекші көрсетеді. Қосымша медициналық көмекті Алекнагик алғашқы көмек көрсету тобы (907 842 2085) немесе Диллингхемдегі Канаканак ауруханасы (25 мильдік тас жолмен) көрсетеді. Ауылда Оңтүстік-Батыс аймақтық мектеп округі басқаратын Алекнагик мектебі бар. Онда 26 оқушы оқиды. 2021 жылы Алекнагик Renewable Energy Alaska Project арқылы Энергиялық өткелдер бастамасының серіктестік жобасына қосылды; жоба қалаға (және Аляскадағы басқа да бірнеше шалқай ауылдарға) жаңартылатын энергия көздерін дамытуға және энергия тиімділігін арттыруға көмектеседі.

Экономика және көлік

Көптеген тұрғындар жаз айларында Бристоль шығанағының жағалауында коммерциялық және күнкөріспен айналысады. 33 тұрғын коммерциялық балық аулауға лицензия алған. Аулау да маңызды табыс көзі болып табылады. Көптеген отбасылар өз күнкөрісін толықтыру үшін күнкөріс шаруашылығына белгілі бір дәрежеде сүйенеді. Ласось, тұщы су балықтары, қашан, карибу және жидектер теріліп алынады. 1997 жылдан бері балықтың аз түсуі және бағаның төмендеуі қауымдастыққа елеулі әсер етті. Алекнагик – Диллингхеммен автомобиль жолы арқылы байланысуға ең жақын ауыл; 25 миль (40 км) жол Алекнагик көлінің оңтүстік жағалауына дейін созылады, ал қала жаяу арақашықтықта орналасқан. "Жаңа Алекнагик" әуежайы – солтүстік жағалауда орналасқан, 631 м х 27 м өлшемдес, мемлекетке тиесілі шағылдан жасалған ұшу-қону жолағы, және Диллингхем арқылы тұрақты рейстер іске қосылған. Көлдің солтүстік жағалауына 2016 жылдың күзіне дейін автомобильмен бару мүмкін болмады, содан кейін Вуд өзені арқылы екі қатарлы 440 футттық көпір салынды; бұрын тұрғындар оңтүстік жағалаудағы қалаға қала беру үшін қайықтарды пайдаланған. Солтүстік жағалауда орналасқан Мұдидің Алекнагик су ұшақтары базасы гидроұшақтарды қабылдайды. Тағы екі ұшу-қону алаңы бар: қоғамдық Трипод әуежайы – Алекнагиктен 3 км оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан, 381 м ұзындығындағы шағылдан жасалған ұшу-қону жолағы, және Адвентист Миссиялық Мектебінің әуежайы – 366 м ұзындығындағы шағыл/топырақтан жасалған ұшу-қону жолағы, сондай-ақ қарсы желге қарай ұшу-қону жолағы бар. Мемлекет Алекнагик көлінің солтүстік жағалауында 30 метрлік докты иеленеді және басқарады. Солтүстік жағалауда толқын тосқауыш, баржа тіреу алаңы, қайық түсіру пандусы және қайық көтеру құрылғысы бар. Көлік құралдары, қайықтар, квадроциклдер (ATV) және қар машиналары жергілікті көлік құралдарының ең көп таралған түрлері болып табылады. Қауымдастықтағы сату салығы 5%, сонымен қатар 5% тұру салығы бар. Мүліктік салық жоқ.