Кіріспе
Эйлсон әуе базасы – АҚШ Әуе күштерінің (АҚШ) базасы, Аляска штатындағы Фэрбенкс қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 26 миль (42 км) және Мус-Крик қаласының оңтүстік-шығысында орналасқан. 1943 жылы «26 мильдік спутниктік алаң» ретінде құрылған және 1948 жылдың 13 қаңтарында Эйлсон әуе күштері базасы болып қайта аталған. 1989 жылдан бері «Суперфонд» учаскесі болып саналады. Эйлсон әуе базасы полярлық ұшқыш Карл Бен Эйлсонның құрметіне аталған. Базаның негізгі бөлімшесі – Тынық мұхит әуе күштерінің 11-ші әуе күштеріне қарасты 354-ші ұрыс қанаты (354 FW). 354 FW-нің басты міндеті – АҚШ күштері үшін, бірлескен шабуылға қарсы әуе қорғанысын, тыйым салу шараларын, жақыннан әуе қолдауын және үлкен күштерді қолдануды симуляциялық жағдайларда дайындауға бағытталған RED FLAG Alaska жаттығуларын қолдау. Жаттығулар Аляска-Тынық мұхитының бірлескен полигонында (JPARC) жүргізіледі, әуе операциялары Эйлсон және оның серіктес базасы – Элмендорф-Ричардсон бірлескен әуе базасынан (бұрынғы Элмендорф әуе базасы) ұшырылады. Эйлсон базасына 54 Lockheed Martin F-35 Lightning II истребителінің келуі күтілуде, олардың алғашқы екеуі 2020 жылдың 21 сәуірінде жеткізілді. Соңғы ұшақтар 2022 жылдың сәуірінде келді. Ұшақтармен бірге шамамен 3500 адам – әскери қызметшілер, олардың отбасылары және азаматтық персонал келеді. F-35 бағдарламасы Эйлсон базасындағы әскери қызметшілердің санын шамамен 50 пайызға арттырады, бұл бір кезде жабылу қаупі төнген база үшін маңызды өзгеріс.
Eielson Air Force Base is a United States Air Force (USAF) base located approximately 26 miles (42 km) southeast of Fairbanks, Alaska, and just southeast of Moose Creek, Alaska. It was established in 1943 as Mile 26 Satellite Field and redesignated Eielson Air Force Base on 13 January 1948. It has been a Superfund site since 1989. Eielson AFB was named in honor of polar pilot Carl Ben Eielson. Its host unit is the 354th Fighter Wing (354 FW) assigned to the Eleventh Air Force of the Pacific Air Forces. The 354 FW's primary mission is to support RED FLAG Alaska, a series of Pacific Air Forces commander–directed field training exercises for U. S. Forces, joint offensive counter air, interdiction, close air support, and large force employment training in a simulated combat environment. The exercises are conducted on the Joint Pacific Alaskan Range Complex (JPARC) with air operations flown from Eielson and its sister installation, Joint Base Elmendorf–Richardson (the former Elmendorf Air Force Base). Eielson projects to have 54 Lockheed Martin F 35 Lightning II combat aircraft assigned to the installation, of which the first two aircraft arrived on 21 April 2020. The last of the aircraft arrived in April 2022. The planes come with an estimated 3,500 personnel, to include airmen and their families as well as civilian personnel. The F 35 program increases the number of military personnel at Eielson by approximately 50%, which is a significant change for a base once on the brink of closure.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1943 жылғы 7 маусымда Батыс қорғаныс басқаруы қазіргі Форт Уэйнрайт маңында жаңа әуежай салуға бұйрық берді. Бұл жерде бұрын АҚШ Әскери-әуе күштерінің (АҚШӘӘК) майор Артур К. Лэддтің есімімен аталған әуежай орналасқан. Қауіпсіз ұшып-қону жолдары мен салыстырмалы түрде тегіс ландшафты болғандықтан, геодезиялық есептер Лэдд әскери әуежайынан оңтүстік-шығысқа қарай 25 мильден астам жердегі аймақ әскери авиация үшін ең қолайлы екенін көрсетті. Аймақ АҚШ Армиясының сигнал корпусының телеграф станциясына және дәл сол атауды қолданатын Ричардсон тас жолының 26-шы милялық белгісіне жақын болғандықтан "26-шы миля" деп аталды. Бір айдан кейін Лэдд әуежайының мердігерлері мен азаматтық жұмысшылары жаңа әуежайдың жоспарын жасауға кірісті. Нақты құрылыс 1943 жылғы 25 тамызда басталды. Жұмысшылар 50 метр ені және 2019 метр ұзындығы бар екі параллель ұшып-қону жолағын салды. Басқа да нысандарға операциялық ғимарат, 108 офицер мен 330 сарбазға арналған тұрғын үйлер және он төсектік медициналық пункт кірді. Гарнизон мен әуежай құрылысы 1944 жылғы 17 қазанда аяқталды, 14 айлық жобаға шамамен сегіз миллион доллар жұмсалды. 26-шы миляның операциялық қолданылуы аз болды. Лэдд әуежайы Ленд-Лизи бағдарламасының Аляска-Сибирь авиамаршруты үшін түсіру алаңы ретінде және ірі орталық ретінде қызмет етті. Ленд-Лизи бойынша берілген ұшақтар кейде 26-шы миляға қонды, бірақ ешқандай ұшақтың Совет Одағына аттанғаны туралы мәлімет жоқ. Соғыс аяқталғаннан кейін 26-шы миля жабылды.
354-ші ұрыс қанаты
1993 жылдың 20 тамызында 354 FW 343d Wing-ті алмастырды. Бұл өзгеріске персонал мен жабдықтар қатыстырылмады. Бұрын жабылуға дейін, 343-ші дивизия Аляскадағы ең көне әуе шайқасы бөлімі болды, оның тарихы Алеут кампаниясына дейін жетеді. 18 FS, оның тарихы да Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін барып салады, әрекетте болды, бірақ 355 FS 11-ші TASS-ты алмастырды. Тағы бір өзгеріс – 3-ші ұшқыштар оқу эскадрильясы 353-ші ұшқыштар эскадрильясымен (кейіннен жауынгерлік оқу эскадрильясы деп қайта аталды) алмастырылды. 354 FW келгеннің алғашқы жылында АҚШ, Канада және Ресей арасында Арктикадағы іздеу-құтқару оқуы өтті. Қызығы, осы елдер 1930 жылы Карл Бен Эйэлсон мен оның механикі Ерл Борландтың Нанукқа көмек жеткізуге ұшып баруға тырысқандағы қаза тағдырлы апаттан кейін іздеу және құтқару жұмыстарына қатысқан. 343-ші FW 3-ші ұшқыштар оқу эскадрильясы 354-ші FW-ден 353-ші ұшқыштар оқу эскадрильясымен алмастырылды. 3-ші ұшқыштар оқу эскадрильясы 1973 жылдың наурыз айында Таиландтағы Корольдік Тайланд Әуе Күші базасындағы 3-ші тактикалық ұшқыштар эскадрильясынан пайда болды. 3-ші TFS өзінің A-7D Corsair II ұшақтарын сол кездегі 354-ші тактикалық ұшқыштар қанатының 353-ші тактикалық ұшқыштар эскадрильясынан алды, ол Оңтүстік Каролинадағы Мюртл Бич әуе базасынан Коратқа орналастырылған.
Рөл мен операциялар
Эйелсон – 354-ші ұрыс қанатының орналасқан жері, ол Тынық мұхиты әуе күштерінің Он бірінші әуе күшінің (11 AF) құрамында болады. 354-ші ұрыс қанатының міндеті – "АҚШ және серіктес күштерін 21-ші ғасырдың жағдайына дайындау, сондай-ақ бүкіл әлемдік операцияларды қолдау үшін әуе күшін пайдалану және біріктіру". Қанаттың көзқарасы – "Әлемдік деңгейдегі оқыту, қатысу және 21-ші ғасырдың жағдайына дайындық арқылы әуе күшінің шегін кеңейтетін, жаңашыл авиаторлардың элиталық тобы". Қанаттың алты басымдығы бар: "Күшті авиаторлар мен отбасылар, тұрақты әуежай және инфрақұрылым, 2 F-35 ұрыс эскадрильясына дайындық, жоғары деңгейдегі бірлескен/әуе оқулары және қарсыласты қолдау, Армия I корпусы операцияларымен үйлесімді әуе күші, OPLAN-ға бағытталған дайындық". Эйелсонға орналасқан авиаторлар Алясканың суық климатына байланысты өздерін "Айсмен" деп атайды. Олардың ұраны: "Мин уыстан төмен температурада дайынбыз!". 356-шы ұрыс эскадрильясы 2019 жылдың 10 қазанында Эйелсон әуе базасында қайта құрылды және 354-ші операциялық топқа қарасты. Ол F-35A Lightning II истребительдерімен жабдықталады.
Негізгі бірліктер
Эйлсон әуе базасында орналасқан ұшатын және ұшпайтын ерекше бірліктер. "GSU" деп белгіленген бірліктер – географиялық жағынан бөлек құрамалар, олар Эйлсон базасында орналасқан болса да, басқа жердегі басқа бірлікке бағынады.
Эйльсонның локомотивтері
Эйелсон әуе базасында қыс айларында базаның электр стансасына көмір тасымалдау үшін бірнеше локомотив бар.
Микрореактор
Әскери-әуе күштері департаменті алғашқы ядролық микрореакторын орналастыру үшін Эйелсон әуе базасын таңдады. 2024 жылға дейін Ұлттық экологиялық саясат заңына (NEPA) сәйкес бағалау жұмыстары басталады. Микрореактордың қуаттылығы мен бу өндіруін сынау және демонстрациялау 2027 жылдың соңына қарай жоспарлануда.
Қоршаған орта мәселелері
Эйелсон әуе күштері базасы 1989 жылғы 14 шілдеде Суперфонд учаскесі ретінде ұсынылып, 1989 жылғы 21 қарашада ресми түрде осы мәртебеге ие болды. Жер асты суларында қорғасын және бензол, ксилен, толуол сияқты ұшпа органикалық қосылыстар бар. Жер астындағы мұнаймен ластанған топырақ аймақтары мен жүзіп тұратын мұнай өнімдері жер асты суларының ластануын жалғастырудың себебі болып табылады. Ластанған жер асты суын ішу немесе оған тікелей жанасу денсаулыққа қауіп келтіруі мүмкін. Аймақта полихлорланған бифенил (ПХБ) қосылған балық та табылды. Суперфонд учаскесінің құрылысы 1998 жылы аяқталды. 2014 жылы Эйелсон өрт сөндіру және оқу мақсатында сулы қабатты көбік (AFFF) пайдаланылған аумақтардағы су мен топырақты перфторлы қосылыстарға тексерді. 2015 жылғы наурыз айында базадағы ауыз су көзі ластану анықталғандықтан өзгертілді. 2015 жылғы сәуір айында Аляскадағы Мус-Крик маңындағы құдықтар тексеріліп, ластанғаны анықталды. 2015 жылғы шілдеде 200-ден астам үйді қамтитын 132 Мус-Крик құдығының суында АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігінің (EPA) денсаулыққа қатысты кеңес деңгейінен (0,2 микрограмм/литр) жоғары перфтороктансульфонат (PFOS) анықталды. Мус-Криктегі ең жоғары көрсеткіш 2,09 микрограмм/литр, ал Эйелсондағы ең жоғары деңгей 1989 жылы КC-135 ұшағының өртенуі кезінде 2000 микрограмм/литрге жетті. Алясканың қоршаған ортаны қорғау департаменті "Ластану Эйелсонның ұшу-қону жолағының оңтүстігінен Мус-Криктің солтүстігіне дейін 6,5 шақырымға созылады және 30 метрге дейін тереңдікте кездеседі" деді. Ластанудың көлемі белгісіз, бір үлкен немесе бірнеше кішкентай ластану ошақтары бар ма деген мәселе де анық емес. Әскери-әуе күштері сумен қамтамасыз етудің әртүрлі жолдарын талқылау үшін бірнеше мәжіліс өткізді. 2016 жылғы мамыр айына қарай 145-150 үйдің құдық суында EPA денсаулық сақтау кеңестерінен жоғары PFOS концентрациясы болды. 2016 жылғы мамырда EPA-ның ұлттық су сапасы стандарты жарияланғаннан кейін Мус-Крик қауымдастығында тағы 15 үй қосылды. Қазіргі уақытта зардап шеккен үйлерді Солтүстік полюс қаласының коммуналдық желілеріне қосу жұмыстары жүргізілуде.
Демография
Эйлсон әуе күштері базасы алғаш рет 1970 жылғы АҚШ халық санағында бекітілмеген аумақ ретінде тіркелді. 1980 жылы ол халық санағымен белгіленген елді мекен (CDP) мәртебесін алды. Ол Аляска штатының Фэрбанкс Солтүстік Жұлдыз округінде орналасқан. 2000 жылғы халық санағы бойынша базада 5400 адам, 1448 шаруашылық және 1414 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 40,1 адам/км² (103,8 адам/миль²) құрады. Орташа тығыздығы 11,4 тұрғын үй/км² (29,4 тұрғын үй/миль²) 1531 тұрғын үй болды. Базаның этникалық құрамы: 81,7% ақ нәсілді, 9,4% қара немесе афроамерикалық, 0,6% американдық индейлер, 2,1% азиялық, 0,2% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 2,2% басқа нәсілдер, 3,9% екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері, ал 5,8% халқы испан немесе латиноамерикандықтарды құрады. 1448 шаруашылықтың 77,8%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 92,4%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 2,7%-ында күйеуі жоқ әйелдер, ал 2,3%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 2,1%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 0,0%-ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 3,52 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,55 адамды құрады. Базадағы халық жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер 40,8%, 18-24 жастағылар 16,6%, 25-44 жастағылар 41,2%, 45-64 жастағылар 1,2%, ал 65 жастан асқандар 0,2% болды. Медианалық жас 22 жасқа тең. Әр 100 әйелге 110,3 еркек шамасында келді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 114,7 еркек шамасында келді. 18-ші истребитель эскадрильясы 18-ші агрессор эскадрильясына трансформацияланды. Бұл эскадрилья Неллис әуе базасындағы агрессорлардың әдістеріндей оқытылып, АҚШ Әуе күштерінің ұшқыштарын дайындау үшін шетелдік әуе күштерінің ұшу стилі мен қабілеттерін үйренеді. Ұшақтарды жаңарту үшін барлық 18 Block 40 F-16 Fighting Falcon ұшағы Кореяның Кунсан әуе базасына жіберілді, ал Кунсаннан 18 Block 30 F-16C ұшағы қабылданды. 18-ші агрессор эскадрильясы 2007 жылдың 24 тамызында ресми түрде құрылды. Аляска Әуе Ұлттық гвардиясының 168-ші жанармай құю эскадрильясы және оның KC-135 Stratotanker ұшақтары Эйлсон базасында қалады.