Кіріспе

1975 жылғы Lockheed компаниясының электрондық соғыс ұшақтары сериясы (EC 130H) Психологиялық және ақпараттық операциялар (EC 130J) Өндіруші: Lockheed Aircraft Co., Lockheed Martin Дизайнері: Бірінші ұшуы: Кірген жылы: 1975 Салынған саны: 14 EC 130H, 7 EC 130J Күйде: Белсенді Негізгі қолданушы: АҚШ Әуе күштері Қосымша қолданушылар: Зейнеткерлікке шығарылмаған: Бірлік құны: EC 130H: 165 миллион АҚШ доллары, EC 130J: 110 миллион АҚШ доллары, EC 130SJ: 85 миллион АҚШ доллары.

EC 130J Commando Solo – C 130J Super Hercules ұшағының психологиялық операциялар (PSYOP) және азаматтық істер жөніндегі хабар тарату миссияларын жүргізу үшін өзгертілген түрі. Миссиялар оптималды таралу схемаларын қамтамасыз ету үшін мүмкіндігінше жоғары биіктікте орындалады. EC 130J күндіз де, түні де бірдей табыспен ұша алады және ауада жанармаймен толықтырылуы мүмкін. Типикалық миссия бір кеме орбитасынан тұрады, ол қажетті аудиториядан сәл ығыстырылады. Мақсаттар әскери немесе азаматтық персонал болуы мүмкін. Commando Solo ұшағын эксклюзивті түрде Ұлттық әуе күзеті, атап айтқанда, Пенсильвания Ұлттық әуе күзетінің құрамындағы 193-ші арнайы операциялар қанаты (193 SOW) пайдаланады, ол Әуе күштерінің арнайы операциялар бас қолбасшылығына (AFSOC) операциялық тұрғыдан бағынған. 193 SOW Харрисбург әуе ұлттық гвардия базасында (бұрынғы Олмстед әуе базасы), Харрисбург халықаралық әуежайында, Пенсильвания штатының Миддлтаун қаласында орналасқан. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің EC 130Q Hercules TACAMO ("Қозғалысқа түс және озып өт") ұшағы – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Флот баллистикалық зымыран (FBM) су асты кемелері үшін SIOP стратегиялық байланыс ұшағы және АҚШ Әуе күштерінің стратегиялық бомбалаушылары мен құрлық аралық баллистикалық зымыран күштері үшін қосымша байланыс желісі ретінде қызмет еткен құрлықтағы әскери-теңіз авиациялық платформасы. Өмірге жаратылуын қамтамасыз ету үшін TACAMO басқа ірі теңіз күштерімен, мысалы, теңіздегі әуе кемелерінің соққы топтарымен және олардың авиациялық қанаттарымен немесе құрлықтағы теңіз патрульдік ұшақтарымен өзара әрекеттеспей, дербес платформа ретінде жұмыс істеді. EC 130Q ұшағы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің қазіргі TACAMO платформасы – Boeing 707 негізіндегі E-6 Mercury ұшағымен алмастырылды.

Жобалау және әзірлеу

EC 130E Commando Solo 1978 жылы Тактикалық әуе командасы (TAC) үшін EC 130E Coronet Solo ретінде қолданысқа енгізілді. 1983 жылы Coronet Solo-ның міндеті Әскери әуе көпірінің командасына (MAC) беріліп, EC 130E Volant Solo деп қайта аталды. Әуе күштерінің арнайы операциялар басқармасы құрылғаннан кейін, міндет AFSOC-ке беріліп, Commando Solo деп қайта аталды. Операциялар бір AFSOC-ге бағынышты бірлік – Пенсильвания әуе ұлттық гвардиясының 193-ші арнайы операциялар қанаты (193 SOW) астында біріктірілді. 1990 жылдардың басында ұшақтар жаңартылып, Commando Solo II деп аталды. EC 130E түрлері 2003 жылдан бастап Lockheed Martin компаниясы жасаған жаңа EC 130J Commando Solo III ұшақтарымен алмастырылды. EC 130J-дың соңғы нұсқасына (Commando Solo III) арнайы модификациялар енгізілді. Бұл модификацияларға жетілдірілген навигациялық жүйелер, өзін-өзі қорғау құралдары және түрлі-түсті теледидарды әлемдік стандарттар бойынша TV VHF/UHF диапазондарында тарату мүмкіндігі кіреді. Екінші міндеттерге командалық-бақылау байланысының қарсы шаралары (C3CM) және шектеулі барлау жинауы кіреді. Үш түрі бар: EC 130 ABCCC, EC 130E Commando Solo және EC 130J Commando Solo. Қазіргі қызметтегі нұсқасы – EC 130J, себебі соңғы EC 130E 2006 жылы қызметтен шығарылды. АҚШ Әуе күштері 2020 жылы 15 EC 130H Compass Call ұшақтарын Compass Call электрондық жабдықтарымен жабдықталған коммерциялық ұшақтармен алмастыруды жоспарлап отыр. 2017 жылдың қыркүйегінде Әуе күштері L3 Technologies компаниясының Gulfstream G550 бизнес-джетіне негізделген болашақ Compass Call ұшағының жетекші жүйелік интеграторы болатынын хабарлады. Жаңа Compass Call платформасы 2023 жылдың 14 қарашасында Әуе шайқасы басқармасымен EA 37B деп белгіленді.

Пайдалану тарихы

Тактикалық әуе командасы (TAC) қызметіне кірген EC 130E Commando Solo бастапқыда EC 121S Coronet Solo-дан миссиялық электрондық жабдықты пайдалану арқылы модификацияланды. 193-ші арнайы операциялар тобы өз EC 130 ұшақтарын алғаннан кейін көп ұзамай, бөлімше АҚШ азаматтарын құтқару операциясы "Тез ашу" кезінде, Гренададағы адамдарға АҚШ әскери әрекеттері туралы хабарлайтын әуедегі радиостанция ретінде қатысты. 1989 жылы EC 130 Commando Solo операцияның бастапқы кезеңдерінде Мануэль Нориега режимін құлатуға көмектесу үшін үнемі хабар таратып, Operation Just Cause операциясында үйлестірілген психологиялық операциялардың сәтті болуына үлкен үлес қосты. 1990 жылы EC 130E жаңадан құрылған Әуе күштерінің арнайы операциялар бас қолбасшылығына (AFSOC) қосылды және миссиясы өзгермеген Commando Solo атауымен белгіленді. Жақында, 1994 жылы, EC 130E Commando Solo Гаити азаматтары мен басшыларына "Демократияны қорғау" операциясы кезінде радио және теледидар хабарларын тарату үшін пайдаланылды. Ұшақтар операцияның басында жұмысын бастады, бұл PSYOP-тың әскери және азаматтық құрбандарды болдырмаудағы маңыздылығын көрсетті. Президент Аристид әскери биліктен демократияға жүйелі көшуге үлкен үлес қосқан хабарларда пайда болды. Ұшақ 2010 жылғы Гаитидегі жер сілкінісі кезінде де қолданылды, ол Гаитидің АҚШ-тағы елшісі Реймонд Джозефтың тұрғындарды теңіз арқылы АҚШ-қа қашуға тырыспауға ескертетін жазбасын таратып берді. Сондай-ақ, Ұшақта жер сілкінісінен зардап шеккендерге азық-түлік пен көмек алуға болатын жерлер туралы хабарлар, "Америка дауысының" жаңалықтары және аурудың алдын алу үшін гигиеналық процедуралар туралы нұсқаулар таратылды. "Одиссей таңғы жарығы" операциясының екінші күні EC 130J ливиялық кемелерге ескерту жасады: "Ливиялық кемелер немесе кемелер порттан шығуға тиіс емес, Каддафи режимі күштері Біріккен Ұлттар Ұйымының елдегі жауыздықтарды тоқтату туралы қаулысын бұзуда. Егер сіз порттан шығуға тырыссаңыз, сізге шабуыл жасалып, бірден жойылды. Өз қауіпсіздігіңіз үшін порттан шығудан аулақ болыңыз". Араб, француз және ағылшын тілдеріндегі шифрланбаған хабарды Нидерландыдағы радио әуесқой жазды. EC 130 Ирактағы Ислам мемлекетіне қарсы операциялар кезінде олардың байланысын тоқтату үшін қолданылды.

Нұсқалар

EC 130E ABCCC Әуедегі соғыс алаңындағы басқару және бақылау орталығының түрі. 2002 жылы қолданыстан шығарылды. 7-ші әуедегі басқару-бақылау эскадрильясы, кейін 42-ші әуедегі басқару-бақылау эскадрильясы басқарды. EC 130E Commando Solo 1980 жылдан бастап әуедегі радио және теледидар хабарларын тарату міндетін орындады. 2004 жылы EC 130J Commando Solo III ұшағымен алмастырылды. Түрлендірулерге мыналар кіреді: VHF және UHF форматындағы түсті теледидар, тік түсірілген сым антеннасы, инфрақызыл қарсы шаралар [шаф/жалынды таратқыштар және инфрақызыл кедергі жасаушылар], жанармай багіндегі өрт сөндіруші көбік, радарлық ескерту қабылдағышы, дербес навигациялық жүйе. Модификацияға қанат астында орнатылған 23x6 футтық екі жабдық платформасы, сондай-ақ тік қанаттың екі жағына орнатылған X антенналары қосылды. EC 130G – төрт U.S. Navy C 130G (USAF C 130E) баллистикалық зымыранды су асты кемелерімен байланыс үшін VLF хабар таратушыларымен жабдықталған. 1963 жылдың желтоқсанынан 1993 жылдың тамызына дейін жұмыс істеді. EC 130H Compass Call – электрондық соғыс түрі. Оның жүйесі жаудың басқару және байланыс жүйесін бұзады. Шабуылдық қарсы ақпарат және электрондық шабуыл қабілеттерін қолданады. 55-ші электрондық күрес тобы қолданысында, Дэвис Монтан әуе базасы. AFSOC-тің көп мақсатты паркін біріктіру аясында MC 130J Commando II Commando Solo және Super J ұшақтарын алмастыруда. EC 130Q – U.S. Navy-дің C 130H нұсқасы, баллистикалық зымыранды су асты кемелерімен байланыс үшін VLF хабарлағыштарымен жабдықталған. 18 дана салынды. 1963 жылдың желтоқсанынан 1993 жылдың тамызына дейін жұмыс істеді. 1992–1994 жылдары U.S. Navy қолданды, содан кейін Әуе күштері NC 130H ретінде пайдаланды.