Кіріспе

Кераладағы көл, Үндістан
1990 жылғы фильм

Вембанад – Үндістандағы ең ұзын көл, сондай-ақ Керала штатындағы ең үлкен көл. Көлдің ауданы 230 шаршы километр, ал ең ұзын жері 96,5 км. Керала штатының бірнеше аудандарына жайылған, ол Коттаямда Вембанад көлі, Вайкомда Чанганессери, Алапужада Пуннамада көлі, Пуннапра, Куттанаду және Кочиде Кочи көлі деп аталады. Випин, Мулавукад, Мараду, Удайампероор, Валларпадам және Уиллингдон аралы сияқты шағын аралдар тобы Кочи көлінің бөлігінде орналасқан. Кочи порты Уиллингдон аралы мен Валларпадам аралының маңында салынған. Кераланың «Күріш алабы» деп те аталатын Куттанаду Үндістандағы ең төменгі биіктікте орналасқан және теңіз деңгейінен төмен өсірілетін әлемдегі сирек жерлердің бірі. Куттанаду Вембанадтың оңтүстік бөлігінде жатыр. Көлдің бір бөлігінде Неру Трофи қайық жарысы өткізіледі. Вембанадтың кейбір су жолдарында ластану деңгейі жоғары екені анықталды. Үндістан үкіметі Ұлттық батпақты жерлерді сақтау бағдарламасы бойынша Вембанад батпақты жерін анықтады.

География және гидрография

Вембанад көлі 96,5 км ұзындықты құрайды, ол елдегі ең ұзын көл. Вембанадтың су айдыны 1968 жылы 230 км² болса, 1983 жылы 179,25 км²-ға дейін азайды. Көл Алапужа, Коттаям және Эрнакулам аудандарымен шектеседі. Ол теңіз деңгейінде орналасқан және Лаккадив теңізінен тар бөгеттік аралмен бөлінген. Көлді солтүстік және оңтүстік жағалаудағы басқа көлдермен байланыстыратын каналдар бар. Көл Патираманал, Перумбалам және Паллиппурам аралдарын қоршап жатыр. Вембанад көлі ең кең жерінде шамамен 14 шақырымға созылады. Көл Вембанад-Кол батпақты жерлер жүйесінің бір бөлігі болып табылады, ол Оңтүстік Алапужадан солтүстікке қарай Әзекекодқа дейін созылады, бұл оны 96,5 км-ден аса ұзындығы бар Үндістанның ең ұзын көліне айналдырады. Көлге 10 өзен құяды, оның ішінде Орталық Кераланың алты ірі өзені: Аченковил, Манимала, Миеначил, Муваттупужа, Памба және Перияр. Көлмен суармаланатын жалпы аудан 15 770 км² құрайды, бұл Кераланың 40% құрайды. Жылдық жер бетінен ағып түсетін 21 900 мм су көлемі штаттың жер бетіндегі су ресурсының шамамен 30% құрайды. Көлдің жағалауындағы ең танымал орын – көліктің шығыс жағалауында орналасқан Кумараком туристік ауылы. Кумараком құстар қорығы Кумараком ауылының солтүстік шетінде орналасқан. Вембанад батпақты жерлері жүйесі 2002 жылы батпақты жерлерді қорғау және тұрақты пайдалану жөніндегі Рамсар конвенциясымен белгіленген халықаралық маңызы бар батпақты жерлер тізіміне енгізілді. Бұл Керала штатындағы үш Рамсар аймағының ең үлкені. Вембанад көлінің су жайылымдары өткен ғасыр ішінде азайды: 1917 жылы 290,85 км² болса, 1971 жылы 227 км²-ға, ал 1990 жылы 213,28 км²-ға дейін төмендеді. Осы кезеңде бұрынғы су жайылымдарының шамамен 63,62 км² полирлер құру және Кочин портының Веллингтон аралының ауданын кеңейту үшін қалпына келтірілді. Көл ауыр экологиялық дағдарысқа тап болды және жерді қалпына келтіру нәтижесінде бастапқы ауданының 37% ғана қалды. Көлдің ерекше ерекшелігі – Кұттанадағы төмендіктерге тұзды судың енуін және судың ағынын болдырмау үшін Кұттанада даму жоспарының бір бөлігі ретінде салынған ұзын Танеермукком тұзды су бөгеті. Бұл Үндістандағы ең ірі саздық реттегіш және көлді екі бөлікке бөледі: бірі – тұщылауатты сулы, екіншісі – көлге құятын өзендердің тұщы сулы. Бұл бөгет Кұттанадағы шаруаларға тұздылықтан арылуға және құрғақ маусымда қосымша егін алуға мүмкіндік берді. Танеермукком бөгеті Вембанад көлінің тар бөліктерінің бірінде орналасқан. Шілде айында су тасқынын болдырмау үшін бастапқы қақпалардың үштен екісі ғана ашылады. Бұл қақпалар қарашаның ортасына дейін жабық күйде қалады. Құрылыстың басты кемшілігі – балықтар мен шағалалардың ағыммен жоғары қарай көшіп кету мүмкіндігінің жоғалтылуы, сондай-ақ ағыммен жоғары қарай арамшөптердің өсуіне ықпал етуі, бұл ластаушы заттардың табиғи шаюын шектейді. Танеермукком бөгеті де экологиялық проблемаларды тудырды, ең алдымен, тұщы суда су гиацинтінің кең таралуына себеп болды.

Туризм

Көл маңызды туристік орталыққа айналды. Қауіпсіз деп есептелетін бұл жерде 2004 жылы "Таймс оф Индия" газетінде жарияланған бір ғана туристік мазалау оқиғасы тіркелген.

Үй қайықтары

Вембанад көлі – Кераланың су жолдары туризмінің ортасында орналасқан. Онда жүздеген жүзгіш үйлер (малаялам тілінде кеттуваллам) және оның жағасында көптеген демалыс орындары бар.

Құстар қорығы

Кумараком құстар қорығы көлдің шығыс жағасында орналасқан.

Қайық жарыстары

Тамыз және қыркүйек айларында Коттайамдағы және оның маңындағы өзендер осы қайық жарыстарының арқасында қызығушылық ошағына айналады, бұл Керала дәстүрі. Жылан қайықтарындағы жарыстар Онам мерекесінде көлдер мен өзендерді жандандырады, бұл су спортының бір түрі. Бір қайықта жүзге жуық гребшінің су арналарын кесіп өтетінін көру - керемет көрініс.

Көл аралы

Көлде Патираманал деп аталатын шағын арал бар, оған тек қайықпен баруға болады. Басқа бір маңызды көрікті орын – Каккатурут аралы.

Ішкі көлік

Вембанад ылғалды жерлер жүйесі солтүстік-оңтүстік бағытта 196 км, ал шығыс-батыс бағытта 29 км-ге созылған сағалар, лагуналар және каналдардың күрделі желісін құрайды. Осы аймақтардағы дерлік барлық ауылдарға су көлігімен жетуге болады. Муваттупужа, Мееначил, Памба және Аченковил өзендерінің ірі өзендері таяз су аймағында шамамен 30 км-ге дейін жүзуге қолайлы. Батыс жағалау каналының Коттаппурам-Коллам бөлігінің үлкен бөлігі Вембанад көлі арқылы өтеді және жалпы ұзындығы 209 км-ді құрайды. Ол ұлттық су жолы деп жарияланды.

Экологиялық маңызы

Вембанад-Кол сулы алқабы Халықаралық маңызы бар сулы жерлердің тізіміне енгізілді, бұл тізім Рамсар конвенциясымен сулы жерлерді сақтау және тұрақты пайдалану мақсатында анықталған. Мұнда 20 000-нан астам су құстары қоныстанады, бұл Үндістандағы үшінші ең ірі популяция. Сонымен қатар, бұл орын шабақтар үшін өте қолайлы орта. Көл жағасында тұратын адамдардың негізгі күнкөріс көзі – ауыл шаруашылығы, балық аулау, туризм, ішкі су жолдарымен жүру, кокос талшығын дайындау, әк тасты қабықтарды жинау. Көл төбінен бақылаусыз қабықтарды өндіру экожүйеге қауіп келтіреді. Алаппужадағы медициналық колледжді қоса алғанда, жақын мандағы аудандардан шығарылатын канализациялық ағынды сулар мен көп мөлшердегі органикалық заттар суға құйылып, су қоймасындағы судағы еріген оттегінің азаюына себеп болады.

Құстар

Вембанад ылғалды жері маусымда көптеген көшпенді құстарды қабылдайды. Бұған қоса, осы нәзік экожүйеде 100-ден астам құс тұрады. Ол Орталық Азия көш жолының бағытында орналасқан. Бұл аймақтағы туризм экожүйеге зиян келтіріп, одан тәуелді 16 миллион адамның өміріне әсер етеді.