Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аляска штатындағы қала, АҚШ
City in Alaska, United States
the city in Alaska
Кеней (Kenai) (Dena'ina: Shk'ituk't; Кенай, Kenay) – АҚШ-тың Аляска штатындағы Кеней түбегінде орналасқан қала. Анкоридж қаласынан жолмен оңтүстік-батысқа қарай 158 миль қашықтықта жатыр. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 7 424 адамды құрайды, 2010 жылы 7 100 адам болған, бұл штаттың халық саны бойынша он бесінші қаласы.
Kenai ('/k//iː//n//aɪ/, KEEny) (Dena'ina: Shk'ituk't; Кенай, Kenay) is a city in the Kenai Peninsula Borough in the U. S. state of Alaska. By road, it is 158 miles southwest of Anchorage. The population was 7,424 as of the 2020 census, up from 7,100 in 2010, the fifteenth most populated city in the state.
Тарих
Кенай қаласының атауы жергілікті денайна тіліндегі "кен" немесе "кенә" сөзінен шыққан, ол "жазық, шалғын, ағаштар сирек болатын кең жайлау; негіз, төменгі қырқа" деген мағынаны білдіреді, – деп хабарлайды Джеймс Каридің 2007 жылы жарық көрген «Денайна тақырыптық сөздігінде» көрсетілген. Бұл сипаттама Кенэй қаласының жанындағы Кенэй өзенінің сағасы мен бір бөлігін қамтитын аймаққа қатысты. Археологиялық мәліметтерге сәйкес, бұл аймақты алғашқыда б.з.д. 1000 жылдан бастап Качемак халқы мекендеген, бірақ шамамен 1000 жылы Денеина Атабаскан халқы оларды ығыстырған. Орыстар келгенге дейін Кенэй Денеина ауылы болып, «Шк'итүкт» деп аталған, яғни «сырғанап түсетін жер» деген мағынаны білдірген. 1741 жылы орыс тері саудагерлері алғаш келген кезде ауылда шамамен 1000 Денеина тұрған. Саудагерлер бұл халықты «Кенаитзе» деп атаған, бұл орыс тілінде «жазықтықта тұратын халық» немесе «Кенэй халқы» дегенді білдіреді. Бұл атау кейіннен 1970-ші жылдардың басында олар Кенайце Алясканың тума халқы ретінде тіркелген кезде қабылданды.
The city of Kenai is named after the local Dena'ina word 'ken' or 'kena', which means 'flat, meadow, open area with few trees; base, low ridge', according to the Dena'ina Topical Dictionary by James Kari, Ph. D., published in 2007. This describes the area along the mouth and portion of the Kenai River near the City of Kenai. Archaeological evidence suggests that the area was first occupied by the Kachemak people from 1000 B. C., until they were displaced by the Dena'ina Athabaskan people around 1000 A. D. Before the arrival of the Russians, Kenai was a Dena'ina village called Shk'ituk't, meaning "where we slide down." When Russian fur traders first arrived in 1741, about 1,000 Dena'ina lived in the village. The traders called the people "Kenaitze", which is a Russian term for "people of the flats", or "Kenai people". This name was later adopted when they were incorporated as the Kenaitze Alaskan Natives in the early 1970s.
Қалпақ саудасы
1786 жылы Пётр Зайков қазіргі Кеней орналасқан жерде Лебедев Ласточкин компаниясы үшін Николаевская крепость (Форт Николай) салды, ол Аляска құрлығындағы алғашқы еуропалық елді мекен болды. 1797 жылы жергілікті тұрғындар мен қоныс аударушылар арасында қарым-қатынас ушығып, денайна тайпасы Форт-Сент-Николасқа шабуыл жасады, бұл оқиға кейін Кеней шайқасы деп аталды. Бұл қақтығыста барлық тараптан жүзден астам адам қаза тапты. 1838 жылы шешек ауруының таралуы салдарынан денайна халқының жартысы көз жұмды.
In 1786, Pytor Zaykov built Nikolaevskaia krepost (Fort Nicholas) for the Lebedev Lastochkin Company on the site of modern Kenai, being the first European settlement on the Alaskan mainland. Hostilities surfaced between the natives and settlers in 1797, culminating in an incident in which the Dena'ina attacked Fort St. Nicholas, later dubbed the battle of Kenai. Over one hundred deaths occurred from all involved parties. In 1838, the introduction of smallpox killed one half of the Dena'ina population.
Америка Құрама Штаттары
1869 жылы Алясканы сатып алғаннан кейін АҚШ армиясы Форт Кеней деп аталатын бекет құрды. Бірақ ол көп ұзамай тасталып кетті. 1895–96 жылдары ауылда Құдай ананың көтерілуіне арналған орыс православие шіркеуі салынды. Ол бүгінге дейін пайдаланылуда. 1900 жылдардың басында кеме жүйтіп тасымалдау компанияларының құрылуы Кенейді теңіз портына айналдырды. Консервілеу заводтары ашылды, бұл 1920 жылдарға дейін басты кәсіп болған балық аулау өндірісінің өркендеуіне ықпал етті. 1940 жылы аймақта шаруаларға жер берілді. Анкориджден алғашқы топырақ жол 1951 жылы салынды, ал 1956 жылы Кеней тармағы трассасы салынысымен тас жол пайда болды. 1953 жылы Уайлдвуд әскери базасы (кейін Уайлдвуд әуе күштері базасы) құрылды, ол маңызды байланыс орталығы болып қызмет етті. 1974 жылы Уайлдвуд Алясканың жергілікті халықтарының жер талаптарын ішінара шешу үшін Кеней жергілікті қауымдастығына берілді. Бұл нысан жалға берілді, кейін Аляска штаты сатып алды және қазір Уайлдвуд түзеу орталығы ретінде жұмыс істейді.
In 1869, after the Alaska Purchase, the United States Army established a post called Fort Kenay. It was soon abandoned. In 1895–96, the Holy Assumption of the Virgin Mary Russian Orthodox Church was built in the village. It is still in use today. The establishment of shipping companies in the early 1900s broadened Kenai into a port city. Canning companies were established and helped fuel the commercial fishing boom that was the primary activity through the 1920s. In 1940, homesteads were opened in the area. The first dirt road from Anchorage was constructed in 1951; pavement would not arrive until 1956 with the construction of the Kenai Spur Highway. A military base, Wildwood Army Station (later Wildwood Air Force Station), was established in 1953, and served as a major communications post. Wildwood was conveyed in 1974 to the Kenai Native Association in partial settlement of Alaska Native land claims. The facility was leased and later purchased by the State of Alaska and presently serves as the Wildwood Correctional Complex.
Мемлекеттіклік
1965 жылы Кук шығанағында мұнайдың табылуы жылдам өсімге алып келді. Олар 20 ғасырдың ортасында ашылған мұнай кен орындарының бір бөлігі болды. 1957 жылы Кеннай қаласының солтүстік-шығысына қарай 32 шақырым жерде Свонсон өзенінде мұнай табылды. Бұл Аляскадағы ең алғашқы маңызды мұнай жатыны болды. 1992 және 2011 жылдары Кеннай қаласы «Американың үздік қалалары» тізіміне енді. 2008 жылы Аляска штаты Кеней өзенін федералдық «Таза су туралы» заңға сәйкес 5-санатқа, яғни «ластанған» су объектісі деп белгіледі. Судың ластану мәселесін шешу үшін Кеней өзені жұмыс тобы (KRWG) құрылды. 2010 жылға қарай өзеннің статусы 2-санатқа, яғни «өз мақсатына қол жеткізген су» деп өзгертілді.
In 1965, offshore oil discoveries in Cook Inlet caused a period of rapid growth. They were a part of a series of oil deposits located during the middle of the 20th century. In 1957, oil was discovered at Swanson River, 20 mile (32 km) northeast of Kenai. This was the first major oil discovery in Alaska. In 1992 and 2011, Kenai was named one of the All America Cities. In 2008, the Kenai River was designated as a Category 5, or "impaired," water body by the State of Alaska in accordance with the federal Clean Water Act. The Kenai River Working Group (KRWG) was formed to address the issue of water pollution. By 2010, the status of the river was changed to a Category 2, or "water that attains its designated uses."
География
Кеней (Kenai) Кеней түбегінің батыс жағында, Тынық мұхитының Кук шығанағына құятын Кеней өзенінің сағасына жақын орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 35,5 шаршы миль (92 км2) құрайды, оның ішінде 29,9 шаршы миль (77 км2) құрлық және 5,6 шаршы миль (15 км2) немесе 15,85% су алаңына тиесілі.
Kenai is located at (60.558738, −151.229616), on the west side of the Kenai Peninsula near the outlet of the Kenai River to the Cook Inlet of the Pacific Ocean. According to the United States Census Bureau, the city has a total area of 35.5 square miles (92 km2), of which, 29.9 square miles (77 km2) of it is land and 5.6 square miles (15 km2) of it (15.85%) is water.
Климат
Оңтүстік-орталық Алясканың көп бөлігіндей, Кенейде де салқын жазға байланысты орташа құрғақ субарктикалық климат (Кеппен климаттық жіктелімі: Dsc) басым. Қыстары қарлы, ұзақ, бірақ географиялық енін ескеретін болсақ, аса суық емес, қаңтар айындағы күндізгі орташа температурасы болады. Маусымдық қардың орташа мөлшері шамамен, негізінен қазаннан наурызға дейін жауады, сәуірде де жиналады, ал мамыр және қыркүйек айларында сирек кездеседі. Жыл бойы 37 түнде температура нөлден төмен түседі, ал аймақ USDA өсімдіктердің қаттылығының 4-ші аймағында орналасқан, бұл орташа жылдық ең төмен температураның -20-дан -30 °F (-29-дан -34 °C) аралығында екенін көрсетеді. Жазғы ауа райы теңіздің әсерінен салқын болады, + температураның жоғары немесе төмен болуы өте сирек. Ең жоғары температура 2019 жылдың 4 шілдесінде тіркелсе, ең төмен температура 1947 жылдың 4 ақпанында тіркелген.
As with much of Southcentral Alaska, Kenai has a moderate dry summer subarctic climate (Köppen climate classification: Dsc) due to the cool summers. Winters are snowy, long but not particularly cold, especially considering the latitude, with January featuring a daily average temperature of Snow averages per season, falling primarily from October through March, with some accumulation in April, and rarely in May or September. There are 37 nights of sub lows annually, and the area lies in USDA Plant Hardiness Zone 4, indicating an average annual minimum in the −20 to −30 °F (−29 to −34 °C) range. Summers are cool due to the marine influence, with + highs or + lows being extremely rare. Extreme temperatures have ranged from on February 4, 1947, up to on July 4, 2019.
Демография
Кеней алғаш рет 1880 жылғы АҚШ халық санағында Кеней Редут ауылының «креол» (орыс және жергілікті халықтың араласуынан туған) ауылы ретінде тіркелді. 1890 жылғы санақта ол жай ғана Кеней деп атала бастады. 1960 жылы ресми түрде қала мәртебесі берілді. 2020 жылғы санақ бойынша қалада 7 424 адам, 3 143 үй шаруашылығы және 1 788 отбасы тұрады. Халық тығыздығы – 3 003 тұрғын үй, орташа тығыздық – шамалы. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 74,4% ақ нәсілді, 0,8% қара немесе афроамерикалық, 12,0% американдық индейлер, 2,7% азиялық, 1,3% Тынық мұхиты аралдарының тұрғындары және 6,7% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Халықтың 6,5% испаниялық немесе латын американдықтарды құрайды. 3 143 үй шаруашылығының 40,7% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 50,5% -ында бірге тұратын жұбайлар, 12,2% -ында күйеуі жоқ әйелдер, ал 31,8% -ы отбасы емес. Үй шаруашылықтарының 26,3% жеке адамдардан тұрады, ал 6,1% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мүше саны 2,45, ал отбасының орташа мүше саны 3,20-ны құрайды. Қала халқының жас ерекшеліктері: 18 жасқа дейінгілер – 32,8%, 18-24 жас аралығындағылар – 7,7%, 25-44 жас аралығындағылар – 31,3%, 45-64 жас аралығындағылар – 21,8%, 65 жастан асқандар – 6,4%. Орташа жас – 32 жас. Әр 100 әйелге 97,7 еркек шамасында. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 96,6 еркек шамасында. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 45 962 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 61 348 доллар. Ер адамдардың орташа табысы 48 371 доллар, ал әйелдердің 27 112 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 20 789 доллар. Отбасылардың 8,2% және халықтың 13,4% кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 12,5% және 65 жастан асқандардың 4,2% кедейлікте өмір сүреді.
Kenai first appeared on the 1880 U. S. Census as the unincorporated "Creole" (mixed Russian and Native people) village of Kenai Rédoute. It was simply shortened to Kenai with the 1890 census. It was officially incorporated in 1960. As of the census of 2020, there were 7,424 people, 3,143 households, and 1,788 families residing in the city. The population density was There were 3,003 housing units at an average density of The racial makeup of the city was 74.4% White, 0.8% Black or African American, 12.0% Native American, 2.7% Asian, 1.3% Pacific Islander, and 6.7% from two or more races. 6.5% of the population were Hispanic or Latino of any race. There were 3,143 households, out of which 40.7% had children under the age of 18 living with them, 50.5% were married couples living together, 12.2% had a female householder with no husband present, and 31.8% were non families. 26.3% of all households were made up of individuals, and 6.1% had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 2.45 and the average family size was 3.20. In the city population was spread out, with 32.8% under the age of 18, 7.7% from 18 to 24, 31.3% from 25 to 44, 21.8% from 45 to 64, and 6.4% who were 65 years of age or older. The median age was 32 years. For every 100 females, there were 97.7 males. For every 100 females age 18 and over, there were 96.6 males. The median income for a household in the city was $45,962, and the median income for a family was $61,348. Males had a median income of $48,371 versus $27,112 for females. The per capita income for the city was $20,789. About 8.2% of families and 13.4% of the population were below the poverty line, including 12.5% of those under age 18 and 4.2% of those age 65 or over.
Көлік
Кенэйге негізгі жол Кеней шпор магистралі арқылы өтеді, ол Стерлинг магистралінен Солдотна қаласының орталығынан бұрылып, қала орталығымен және Кенэй өзенінің солтүстігіндегі қала шекараларының бөліктері арқылы салады. Қала шегінде орналасқан және Кенэй өзенінің ең төменгі ағысындағы өтпелі жер саналатын Уоррен Эймс ескерткіш көпірі, өзеннің оңтүстік жағындағы қала шекараларына және Калифорнский Бич Роудқа қол жеткізуді қамтамасыз етеді, ал соңғысы Солдотнаға және айналағы жол желісіне баламалы бағыт ұсынады. Beaver Loop Road көпірден жоғары орналасқан аудандар мен саябақтарға қатынауға мүмкіндік береді. Көптеген балық аулау қайықтары Кенэйде орналасқан болғамен, қалада ресми порт пен жағажай жоқ. Уылдырық түсіру үшін арналған тұрақтар бар, бірақ коммерциялық балық аулау қайықтары көбінесе Кенэй өзенінде жағалауда бекітіледі. Ең жақын терең су порты Никискиде орналасқан, бірақ ол негізінен мұнай және газ өндіру саласы үшін резервтелген. Кенэй әуежайы Анкориджге жүйелі рейстерді орындайды.
The main road access to Kenai is via the Kenai Spur Highway, which branches off of the Sterling Highway in downtown Soldotna and winds through downtown and the portions of city limits north of the Kenai River. The Warren Ames Memorial Bridge, located within city limits and the Kenai River's farthest downriver crossing, provides access to the portions of city limits south of the river and to Kalifornsky Beach Road, the latter providing an alternate access to Soldotna and the outlying road network. Beaver Loop Road provides access to neighborhoods and parklands upriver of the bridge. Although many fishing boats are based in Kenai, the city does not have a formal port and harbor. There are docks for offloading the catch, but commercial fishing boats are generally moored offshore in the Kenai River. The nearest deep water port is in Nikiski, but is primarily reserved for use by the oil and gas extraction industry. The Kenai Airport has regularly scheduled flights to Anchorage.
Балық аулау
1985 жылы Кенэй өзенінен 97 фунт 4 унция салмақтағы әлемдегі ең ірі спорттық Чинук (немесе "патша") лососі ұсталды. Әлемдегі ең үлкен он патша лососінің сегізі осы өзеннен ауланған, бұл қаланы балық аулау туристері үшін танымал орынға айналдырды. Кенэй өзенінің төменгі ағысы, Кук шығанағына құятын жері қоса, қала шегінде орналасқан. Бұл аймақта шілде айында жеке пайдалануға арналған балық аулауға рұқсат етілген арнайы орын бар. Бұл Алясканың әртүрлі аймақтарындағы, жыл сайын штат тұрғындарына ашық балық аулау орындарының бірі. Балық аулау маусымы мен шектеулерін Аляска балық және жануарлар дүниесі департаменті белгілейді, балықшылар жеке пайдалануға балық аулауға рұқсат алып жүруге және белгіленген аймақтар мен лимиттерде ғана балық аулауға міндетті. Балық аулау оңай қолжетімді және Алясканың барлық тұрғындарына ашық болғандықтан, қатысушылар саны артып, қала ресурстарында үлкен жүктеме пайда болды. Қалалық қызметкерлер қоқыс, балық қалдықтары, өрт қаупі және осы кезеңде қалада он мыңнан астам адамның болуымен байланысты басқа да мәселелермен күресуде.
In 1985, a world record largest sport caught Chinook (or "king") salmon was taken from the Kenai River, weighing in at 97 lbs 4oz. Eight of the ten largest king salmons caught in the world have come from the same river, making the city a popular fishing tourist location. The lower reaches of the Kenai River, including its mouth where it empties into Cook Inlet, are within city limits. This area is the site of a designated personal use dipnet fishery during the month of July, one of a number of such fisheries throughout various parts of Alaska, that is open annually to residents of the state. The dipnetting season and fishing limitations are set by the Alaska Department of Fish and Game, and require fishermen to carry personal use fishing permits and only fish within designated regions and limits. Because the fishery is easily accessible and open to all Alaska residents, participation has grown over time, creating a significant strain on city resources as they deal with litter, fish waste, fire hazards and other issues associated with having in excess of ten thousand extra persons in the city during this period.