Шекавати – Үндістанның Раджастхан аймағындағы тарихи өңір. Шекават раджпуттары билеген, 13,784 км² аумақты құрайды. Тарих, география, тілі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Раджастхандағы аймақ, Үндістан
Region in Rajasthan, India
Тіл
Солтүстік Үндістанның тарихи аймағы Орналасуы Солтүстік Раджастхан Штаты құрылған: 1445 Тіл Шекхавати династиясы Шекхаваттар (1445–1948), Качваха Раджпуттарының тармағы Тарихи астаналары Аммарсар, Шахпура, Сикар, Джунжуну Раджпутана
the language
Historical Region of North India Location Northern Rajasthan State established: 1445 Language Shekhawati Dynasty Shekhawats (1445 1948), branch of Kachwaha Rajput Historical capitals Amarsar,Shahpura,Sikar,Jhunjhunu Rajputana
Шекхавати – Үндістанның солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан, жартылай құрғақ тарихи аймақ. Бұл аймақты Шекхават раджпуттары басқарған. Шекхавати Солтүстік Раджастханда орналасқан, Аравали тауларының батысында және Чуру ауданындағы Нем Ка Тана, Джунжхуну, Сикар аудандарын қамтиды. Солтүстік-батысында Багар аймағы, солтүстік-шығысында Харьяна, шығысында Меват, оңтүстік-шығысында Дхундхар, оңтүстігінде Аджмер, оңтүстік-батысында Марвар аймағы жатыр. Оның аумағы 13 784 шаршы километрді құрайды. 17-19 ғасырларда Марвари саудагерлері мен Шекхават патшалары Шекхавати аймағында сәнді хавелилер салды. Байлыққа және молшылыққа кенелген саудагерлер үйлер, ғибадатханалар және қабырғалары боялған су құдықтары сияқты әсем ғимараттар салу арқылы бірін-бірі басып өтуге тырысты. Бұл ғимараттардың ішкі және сыртқы жағы да безендірілген.
Shekhawati is a semi arid historical region located in the northeast part of Rajasthan, India. The region was ruled by Shekhawat Rajputs. Shekhawati is located in North Rajasthan, comprising the districts of Neem Ka Thana , Jhunjhunu, Sikar that lies to the west of the Aravalis and Churu. It is bounded on the northwest by the Bagar region, on the northeast by Haryana, on the east by Mewat, on the southeast by Dhundhar, on the south by Ajmer, and on the southwest by the Marwar region. Its area is 13,784 square kilometers. In the 17th to 19th centuries, Marwari merchants and shekhawat kings constructed grand havelis in the Shekhawati region. Steeped with wealth and affluence, the merchants attempted to outdo others by building more grand edifices – homes, temples, and step wells which both inside and outside were richly decorated with painted murals.
Шехавати сөзінің этимологиясы
Шехавати алғаш рет "Банкидас ки Кхиат" кітабында еске алынған. Кавираджа Банкидастың замандасы полковник В. С. Гарднер болды, ол 1803 жылы Шехавати деген сөзді қолданған. Кейін Джеймс Тод Шехавати тарихын алғаш рет жазды. "Вамш Бхаскар" кітабында Шехавати аталымы жиі кездеседі. Шехавати Рао Шеханың құрметіне аталған.
Shekhawati was first mentioned in the book Bankidas ki Khyat. A contemporary of Kaviraja Bankidas was Colonel W. S. Gardener, who used the word Shekhawati in 1803. Later James Tod wrote the first history of Shekhawati. The term Shekhawati was used frequently in Vamsh Bhaskar. Shekhawati is named after Rao Shekha.
Ежелгі тарих
Көптеген тарихшылар бұл аймақты Маця патшалығының құрамына кірген деп санайды. Ригведа да осы мәселе бойынша белгілі бір дәлелдер келтіреді. Мәнұсмирити осы жерді "Брахмириши Деша" деп атаған. Шехавати аймағы Рамаяна дәуіріне дейін "Марукантар Деша" аймағына кірген. Будда заманына дейінгі 16 махаджанападаның ішінде Раджастан аймағында Аванти және Вирата патшалығы деп екі жанпада ғана есептелген. Бұл аймаққа Аванти де ықпал еткен, бірақ кейін Магаданың Нандалары Авантиді жеңіп алды. Тарихшылар Мауриялар Раджастанды Нандалардан алғанын айтады. Ежелгі заманда Шехавати қазіргі екі ауданмен ғана шектелмеген. Махабхарата дәуірінде ол Мацзя патшалығы деп белгілі болды және Сарасвати өзеніне дейін созылды. Мацзя патшалығын Мацзя патшасы (балық түрінде өмір сүрген апсарадан туғандықтан Мацзя деп аталған), патша Упаричара Васудың ұлы құрған. Ежелгі заманда бұл аймақ бірнеше жанпадаға бөлінген. Харьянамен шектесетін және Чьявана Ришидің ашрамымен әйгілі, сондай-ақ Чьяванпраш алғаш рет дайындалған Дхоси төбесі Махабхаратаның Ванпарв бөлімінде кеңінен еске алынады. Гупта әулеті құлағаннан кейін Шехавати шаухан раджпуттарының бақылауында болды. Шехаватидің, Джунжхунудың, Фатехпурдың және Нархардың бір бөлігін Каимханилер тартып алды, бірақ олар Шекхават раджпуттарынан жеңіліске ұшырады. Каимхани – шаухандардың бір тармағы. Каимханилердің тұңғыш атасы – Дадрева билеушісі, Чуахан руынан Мотераоның ұлы Карамчанд. Фируз-шах Түгілұқ оны ислам дініне өткізіп, Қайымхан деп атады. Сөйтіп, оның ұрпақтары Каимхани деп аталды.
Many historians have considered this region included in the Matsya kingdom. Rigveda also provides certain evidences in this matter. Manusmriti has called this land as 'Brahmrishi Desha'. Shekhawati region was included in 'Marukantar Desha' up to the Ramayana period. Out of 16 mahajanapadas prior to Buddha, only two Janapadas, namely Avanti and the Kingdom of Virata, were counted in the Rajasthan area. This region was also influenced by Avanti but later on Nandas of Magadha defeated Avanti. Historians believe that Mauryas obtained the Rajasthan from Nandas. In ancient times Shekhawati was not limited to the present two districts. During the Mahabharata period, it was known as Matsya Kingdom and extended to the Sarasvati River. Matsya Kingdom was founded by King Matsya (named Matsya because he was born from a apsra living as a fish), Son of King Uparichara Vasu. During ancient times this region was divided into several janapadas. Dhosi Hill, the revered hill bordering Haryana and famous for Chyavana Rishi's Ashram, as well as the place where Chyawanprash was formulated for the first time, has extensive mentions in the epic Mahabharat in Vanparv. After the collapse of the Gupta dynasty, The Shekhawati was controlled by the Chauhan Rajputs. Some parts of Shekhawati, Jhunjhunu, Fatehpur, and Narhar were taken from them by Kaimkhanis which in turn were defeated by Shekhawat Rajputs. Kaimkhani is a branch emerging from the Chauhans. The first progenitor of Kaimkhanis was Karamchand, born in the family of Moterao of Chauhan clan, the ruler of Dadrewa. Firuz Shah Tughluq converted him to Islam and named him Kaimkhan. Thus his descendants are called Kaimkhani.
Шехават билігі
Шехавати Шекхават раджпуттарымен құрылып, Үндістан тәуелсіздік алғанға дейін билік етті. Дхундардан Рао Шекха Амарсарды астана етіп, өз тәуелсіз патшалығын құрды. Ол – алғашқы тәуелсіз билеуші. Одан кейін Рао Раимал, Рао Сужа және Рао Лункаран Амарсарды биледі. Рао Манохар әкесі Рао Лункараннан мұрагерлікке ие болып, Манохарпур қаласын құрды, кейін ол Шахпура деп аталды (Шахпураның қазіргі билеушісі – Шехават тайпасының Тикайы). Шекхаваттар 1445 жылы Жунжунху, Фатехпур және Каимханилердің Нархар қалаларын жаулап алып, билік орнатты және 1614 жылға дейін билік жүргізді.
Shekhawati was established and ruled by Shekhawat Rajputs until India's independence. Rao Shekha from Dhundhar established his own independent kingdom with the capital at Amarsar. He was the first independent ruler. After him, Rao Raimal, Rao Suja, and Rao Lunkaran become the rulers of Amarsar. Rao Manohar succeeded his father Rao Lunkaran and founded Manoharpur later renamed Shahpura (The present ruler of Shahpura is the Tikai of Shekhawat subclan). Shekhawats conquered the Jhunjhunu, Fatehpur, Narhar of Kaimkhanis and established their rule in 1445 and ruled till 1614.
География
Шекхавати Раджастханның Тар шөлінде орналасқан және Үндістан тарихында ерекше маңызға ие. Ол сонымен қатар Харяна-Раджастхан шекарасындағы Багар аймағының бір бөлігін қамтиды. Шөл аймағының климаты қатал және экстремалды. Қыста температура төмендейді, ал жазда 40 градустан жоғары көтеріледі. Жазда ыстық ауа толқындары болады, олар "лу" деп аталады. Жылдық жауын-шашын мөлшері шамамен 450-600 мм құрайды. Жер асты сулары 200 фут (60 метр) тереңдікте жатыр, ал кейбір жерлерде су қатты және тұзды болады. Аймақ тұрғындары жаңбыр суын жинауға тәуелді. Шілде мен тамыз айларындағы муссон маусымында жиналған жаңбыр суы пукка резервуарларында сақталып, жыл бойы ішуге пайдаланылады.
Shekhawati is in the Thar Desert of Rajasthan and has special importance in the history of India. It also covers part of the Bagar tract along the Haryana Rajasthan border. The climate of the desert region is harsh and extreme. The temperature ranges from below in winter to more than in summer. The summer brings hot waves of air called loo. Annual rainfall is at around 450 to 600 mm. The groundwater is as deep as 200 feet (60 m), and in some places, the groundwater is hard and salty. The people in the region depend on rainwater harvesting. The harvested rainwater from the monsoon season (during July and August) is stored in pucca tanks and used throughout the year for drinking purposes.
Сәулет
Шахпура Хавели – Рао Шекханың ұрпағы Рао Пратап Сингх 17 ғасырда салған 300 жылдық сарай. Зенанада (әйелдерге арналған бөлмелерде) әртүрлі бөлмелер әртүрлі тақырыптарды ұсынады. Бір бөлмеде ежелгі қабырға суреттері, екіншісінде мәрмәр фонтан, ал мұнара бөлмесінің қабырғалары 2 метр (7 фут) қалыңдықта салынған. Диванхана – ресми қабылдау бөлмесі, отбасылық суреттермен және көне қару-жарақтармен әсем безендірілген. Хавелиді Махарадж Сурендра Сингх жаңартып, қазірде мұражайлық қонақ үй ретінде жұмыс істейді. 2018 жылы бұл хавели әлемдегі тарихи қонақ үйлердің бірі деп танылды.
Shahpura Haveli is a 300 year old palace built by Rao Pratap Singh, descendant of Rao Shekha, in the 17th century. In the zenana (women's quarters), various rooms offer different themes. One room has antique murals, another has a marble fountain, while the turret room has walls that are 7 feet (2 m) thick. Diwankhana, the formal drawing room, is decorated with family portraits and an array of antique armour. The Haveli was then renovated by Maharaj Surendra Singh and is now running as a Heritage Hotel. The haveli was recognized as one of the Historic Hotels in the World in the year 2018.
Хавелилер, ғибадатханалар және фрескалар
Шекхавати аймағындағы ғимараттардың көпшілігі 18-шы ғасыр мен 20-шы ғасырдың басында салынған. Британдық отарлау кезеңінде саудагерлер бұл стильді өз ғимараттарына бейімдеді. Жайпур – Дели тас жолындағы Жайпурден 65 км қашықтықта орналасқан Шахпура қаласындағы Шахпура Хавели және Делиден 130 км қашықтықтағы Махендрагарх ауданындағы Нангал Сирохи Ұлттық астаналық аймақта (NCR) Шекхавати сәулетімен танымал.
Most of the buildings of the Shekhawati region were constructed between the 18th century and the early 20th century. During the British occupation, traders adapted this style for their buildings. Shahpura Haveli in Shahpura, 65 km from Jaipur on Jaipur Delhi Highway, and Nangal Sirohi in Mahendragarh district, 130 km from Delhi, are popular for their Shekhawati architecture within the National Capital Region (NCR).
Киім
Әйелдер дәстүрлі киім ретінде қағра-лугди киеді, ал ерлер әдеттегі Раджастхандық киім киеді. Шехавати әйелдерінің киімдері өте қымбат және бірегей.
Women wear ghagra lugdi as their traditional dress and men wear usual Rajasthani dress. Shekhawati's women's dress is very costly and unique.
Бай мұра
Шекхавати бір кезде Шекхават раджпуттары билік еткен гүлденген аймақ болған, олар оның мәдени ландшафтына есімдерін қалдырды. 18-шы және 19-шы ғасырларда сауда мен коммерцияның арқасында аймақта өркендеу өршиді, нәтижесінде бай саудагерлер, "Марвари" деп аталатын, әсем хавелилер салды. Бұл хавелилер олардың байлығының және әлеуметтік статусының белгісі болды, олардың сыртқы қабырғаларында күрделі өрнектер, кең аулалар және сәнді интерьерлер болды.
Shekhawati was once a prosperous region ruled by the Shekhawat Rajputs, who left an indelible mark on its cultural landscape. During the 18th and 19th centuries, the region witnessed a surge in prosperity due to trade and commerce, leading to the construction of magnificent havelis by wealthy merchants, called Marwaris. These havelis served as symbols of their wealth and social status, featuring intricately carved facades, grand courtyards, and opulent interiors.
Сәулет шеберлігі
Шехавати сәулетінің ерекшелігі – қабырғаларын, төбелерін және аулаларын әшекейлейтін таңғажайып фрескалар. Бұл фрескалар ғасырлар бойы мұқият жасаған шеберлердің өнерлігі мен шығармашылығының куәсі. Әрбір хавели өзінің суреттері арқылы бір әңгіме айтады, жергілікті халық мүрасының, діни мотивтердің, сондай-ақ Моғол, Раджпут және Еуропалық стильдердің қызықты үйлесімін көрсетеді.
The hallmark of Shekhawati’s architecture lies in its stunning frescoes that adorn the walls, ceilings, and courtyards of the havelis. These frescoes are a testament to the artistic skills and creativity of the artisans who painstakingly crafted them centuries ago. Each haveli tells a story through its artwork, showcasing a fascinating blend of local folklore, religious motifs, and influences from Mughal, Rajput, and European styles.
Жасырын асыл тастар мен тарихи жолдар
Шекхаватиді зерттеу – тірі мұражайға саяхат жасаумен бірдей, әрбір бұрышында жасырын қазыналар күтіп тұрады. Навалгарх, Мандава және Фатепур сияқты қалалардың тар көшелерінде серуендеп, көше бойындағы әдемі сақталған хавелилерге таң қалуға болады. Міндетті түрде көруге тиіс хавелилердің қатарында Морарка хавели, Гоенка қос хавели және Поддар хавели бар, олардың әрқайсысы Шекхаватидің мәнді тарихына үңілуге мүмкіндік береді.
Exploring Shekhawati is like embarking on a journey through a living museum, with every corner revealing hidden gems waiting to be discovered. Visitors can wander through the narrow lanes of towns like Nawalgarh, Mandawa, and Fatehpur, marveling at the beautifully preserved havelis that line the streets. Some of the must visit havelis include the Morarka Haveli, Goenka Double Haveli, and Poddar Haveli, each offering a glimpse into Shekhawati’s glorious past.
Мәдени тәжірибелер мен фестивальдар
Шехаватидің бай мәдени мұрасы ғана емес, сонымен қатар оның көрікті фестивальдері мен дәстүрлері арқылы да тірідей болады. Көшпенділер Гангаур фестивалі, Тейдж және Шехавати фестивалі сияқты шараларда салттық музыка, би және өнерді тамашалап, мерекелік көңіл-күйге толыға алады. Бұл фестивальдер аймақ тұрғындарының әсем мәдениетімен және меймандостығымен жеке танысуға мүмкіндік береді.
Shekhawati’s rich cultural heritage is not just confined to its architecture but also comes alive through its vibrant festivals and traditions. Visitors can immerse themselves in the festive spirit during events like the Gangaur festival, Teej, and the Shekhawati Festival, which showcase traditional music, dance, and arts. These festivals provide an opportunity to witness the colorful culture and hospitality of the region’s residents firsthand.
Қорғау жұмыстары мен болашақ
Шехаватидің сәулеттік мұрасы әлем жүзінде тойланатын болса да, оның көкжиегін сақтап, қайта жаңғырту жұмыстары жүріп жатыр. Үкіметтік органдар, мұра қорлары және жеке ұйымдардың бірнеше бастамалары аймақтың тарихи хавелилерін сақтап, жауапты туризмді дамытуға бағытталған. Осы күш-жігерді қолдау арқылы және Шехаватидің мәдени маңыздылығын арттыру арқылы, біз болашақ ұрпақтардың оның уақыттан өшпес сұлулығына таңданып қарайтынына көз жеткізе аламыз.
While Shekhawati’s architectural heritage is celebrated globally, efforts are underway to preserve and restore its fading glory. Several initiatives by government bodies, heritage trusts, and private organizations aim to conserve the region’s historic havelis and promote responsible tourism. By supporting these efforts and raising awareness about Shekhawati’s cultural significance, we can ensure that future generations continue to marvel at its timeless beauty.
Білім
Соңғы уақытта Шекхавати аймағы білім беру саласында үлкен даму көрсетіп, мерзімді нәтижелер бойынша ең табысты аймақтардың біріне айналды. Бұл өңірдің үлкен табысқа жетуіне көптеген мектептер мен колледждердің ашылуы себеп болды. Шекхавати атауы Шекхавати мемлекеттік мектебі (Дундлод), Шекхавати инженерлік колледжі сияқты оқу орындарының атауларын беру үшін де қолданылады. Шекхавати атымен аталған көптеген оқу орындары бар. Шекхавати аймағы штаттағы ең жоғары сауаттылық деңгейін көрсетеді.
Recently, the Shekhawati region has shown immense growth in the education sector and has become one of the most successful belt in terms of merit results. There are many schools and colleges that have been established, which is the prime reason of the huge success the region is seeing. Shekhawati is even used for name keeping of the Institutes like Shekhawati Public School, Dundlod, Shekhawati Engineering college. There are many institutes named after Shekhawati. The Shekhawati region has the highest literacy in the state.