Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аляска штатындағы қала, АҚШ
City in Alaska, United States
Сельдовия (Alutiiq: Angagkitaqnuuq; Dena'ina: Angidahtnu; Селдовия) – Аляска штатының Кенэй түбегі ауданындағы қала. 2010 жылғы халық санауы бойынша халқы 255 адамды құрайды, 2000 жылы 286 адам болған. Қала Гомер қаласының оңтүстік-батысында, Качемак шығанағының жағасында орналасқан. Сельдовияны басқа елді мекендермен байланыстыратын автомобиль жолы жоқ, сондықтан қалаға барлық сапарлар ұшақ немесе қайық арқылы жасалады. Сельдовияның Алясканың жергілікті халқы халықтың шамамен төрттен бір бөлігін құрайды және олардың ата-бабалары Алеут және Алютик (Сугпиак) тайпаларына, сондай-ақ Денна'ина тайпасына жатады.
Seldovia (Alutiiq: Angagkitaqnuuq; Dena'ina: Angidahtnu; Селдовия) is a city in Kenai Peninsula Borough, Alaska, United States. Its population was 255 at the 2010 census, down from 286 in 2000. It is located along Kachemak Bay southwest of Homer. There is no road system connecting the town to other communities, so all travel to Seldovia is by airplane or boat. The Alaska Native people of Seldovia make up approximately one quarter of the population and have ancestors of Aleut and Alutiiq (Sugpiaq) descent, as well as some Dena'ina.
Тарих
Жергілікті тұрғындар Dena'ina Athabaskan үндістері мен Alutiiq (Sugpiaq) эскимоларының араласынан құралған. 1787 немесе 1788 жылы Евстратий Иванович Деларов басшылығымен, Шелихов-Голиков компаниясының (кейіннен Ресей Америкалық компаниясының) атынан, Александрская деп аталған ресейлік тері сауда бекеті қазіргі Сельдовия орнында құрылды. Сельдовияда 1800 жылдарға дейін адамдар тұрғандығының нақты археологиялық дәлелдері аз болғанымен, 1820 жылы салынған ерте орыс Санкт-Николай православие шіркеуі бұрынғы инуиттік ауылдың орнында салынған деген әңгіме бар. Қаланың алғашқы орысша аты – Сельдевой – «Селеу шығанағы» деп аударылады, себебі 20 ғасырдың басында шамадан тыс балық аулаудың салдарынан бұл аймақта көптеген селеу балықтары болған. Аляскада толыққанды жол жүйесі дамығанға дейін Сельдовия Севард, Кодиак және Кук шығанағының басқа да аймақтарынан келетін кемелер үшін маңызды «бірінші тоқталыс» болды. Кез келген уақытта Сельдовияда 2000-нан астам адам тұрған, бірақ бүгінде жыл бойы 300-ден аз адам тұрады. Қала Кук шығанағының жағалауында орналасқан көптеген елді мекендердің бірі болды, мұнда Солтүстік Америкадағы ең күшті тасқын толқындары байқалды. Фанди шығанағындағы құбылмалы су деңгейіне ұқсас, Кук шығанағының суы 1964 жылға дейін әр алты сағат сайын 9 метрге дейін көтеріліп, төмен түсетін. 1964 жылдың 27 наурызында болған 9.2 балдық жер сілкінісінен кейін айналасындағы жер массасы 2 метрге төмендеді. Жер сілкінісінен бұрын Сельдовияның «жағажайы» қалың ағаш тақтайшалар мен тіреулерден тұрды, ал қаланың басты көшесі жағалау бойымен салынған. Қаланың көптеген үйлері мен кәсіпорындары осы «көшенің» екі жағында орналасқан. Жердің кенеттен шөгуі су деңгейінің 10 метрге дейін көтерілуіне әкеп, жағажайды толығымен су басып, жағалаудағы үйлер мен кәсіпорындарды қиратты. Жағалау қайта жаңартылды (сол кезде «қалалық жаңару» деп аталды), Кап-Хиллден әкелінген топырақпен, ол қаланы жоғарырақ жерге қайта салу үшін бұзылды. Ескі жағажайдан кейін ондаған жылдар өткен соң салынған жағажайдың бұл бөлігі қала тұрғындарына «жаңа жағажай» деп белгілі, бірақ қазір ол жалғыз жағажай. Алғашқы жағажай толығымен жойылды, көптеген үйлер мен кәсіпорындармен бірге қалалық жаңару процесінде қиратылды. Сельдовияда түлкі шаруашылығы, жидектер жинау және коммерциялық балық аулау, соның ішінде патша крабы аулау сияқты көптеген салалар дамыды. Орман шаруашылығы мен кен өндіруі де жергілікті тарихтың бір бөлігі болды. Бүгінде чартерлік қайықтар келіп-кеткен спорттық балықшыларды Качемак шығанағының балық аулау аймақтарына және басқа да жақын маңдағы суларға жеткізеді.
The native residents are mixed Dena'ina Athabaskan Indian and Alutiiq (Sugpiaq) Eskimo. In 1787 or 1788 a Russian fur trade post named Aleksandrovskaia was established at today's Seldovia by hunting parties under Evstratii Ivanovich Delarov, of the Shelikhov Golikov company, precursor of the Russian American Company. Although there has been little definitive archeological evidence of human habitation at Seldovia prior to the 1800s, it is said the early Russian St. Nicholas Orthodox Church, started in 1820, was built on top of an older aboriginal Inuit village site. The town's original Russian name, Seldevoy, translates to "Herring Bay", as there was a significant herring population prior to rampant overfishing early in the 20th century. Until the development of a more complete road system in Alaska, Seldovia was an important "first stop" for ships sailing from Seward, Kodiak and other points outside Cook Inlet. At one time Seldovia was home to over 2,000 residents, but today fewer than 300 persons reside year round. The town was one of many communities along the shores of Cook Inlet, noted for having one of the most severe tidal movements in North America. Similar to the dramatic tides of Bay of Fundy, the Cook Inlet's waters prior to 1964 would rise or fall 26 feet every six hours during the peak tides. After the Good Friday earthquake on March 27, 1964, which registered 9.2 on the moment magnitude scale, the surrounding land mass dropped six feet. Seldovia's "boardwalk" before the earthquake was thick wooden plank and piling, and the town's main street was built almost entirely along the waterfront. Most of the community's businesses, and many homes were similarly constructed upon pilings on either side of this "street". The sudden sinking of the land caused higher tides, peaking at 32 feet, to completely submerge the boardwalk and flood the homes and businesses along the waterfront. The waterfront was rebuilt (known at the time as "urban renewal") using fill from Cap's Hill, which was demolished to rebuild the town on higher ground. There is only one small portion of the boardwalk left; this section of the boardwalk was built decades after the original boardwalk and it is known to the townfolk as "the new boardwalk", even though it is now the only boardwalk. The original boardwalk is completely gone, destroyed during the urban renewal process, along with many homes and businesses. Seldovia has been home to many industries, including fox farming, berry picking and commercial fishing, including King Crab fishing. Logging and mining have also featured in local history. Today charter boats keep busy bringing the visiting sport fishermen to the fishing grounds of Kachemak Bay and other nearby waters.
Демография
Сельдовия алғаш рет 1880 жылғы АҚШ халық санағында Сельдовия және Островки атты инкорпорацияланбаған елді мекендер ретінде тіркелді. 74 тұрғынының 38-і креол (орыс және жергілікті халықтың араласуынан туған) және 36-сы эскимос (инуит) болды. 1890 жылы ол Сельдовия ретінде қайта тіркелді, онда 99 тұрғын болды, олардың 83-і жергілікті халық, ал 16-сы креолдар еді. Ол барлық кезекті халық санақтарында тіркелді. 1945 жылы ресми түрде қала мәртебесін алды. 2010 жылғы халық санағы бойынша қалада 255 адам, 121 үй шаруашылығы және 66 отбасы тұрды. Халық тығыздығы анықталмады. 218 тұрғын үй болды, орташа тығыздығы көрсетілмеді. Қаланың нәсілдік құрамы: 72,5% ақ нәсілді, 1,2% қара немесе афроамерикалық, 13,7% американдық индейлер, 1,2% азиялық, 0,0% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,0% басқа нәсілдер және 11,4% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 3,9% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 121 үй шаруашылығының 19,8%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 44,6%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 6,6%-ы күйеуі жоқ әйелдер, 3,3%-ы әйелі жоқ еркектер және 45,5%-ы отбасы емес. Үй шаруашылықтарының 35,5%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 12,4%-ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,11 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,67 адамды құрады. Қаладағы халықтың жас бойынша бөлінуі: 18 жасқа дейінгілер 20,0%, 18-ден 24 жасқа дейінгілер 3,6%, 25-тен 44 жасқа дейінгілер 21,2%, 45-тен 64 жасқа дейінгілер 37,2% және 65 жасқа жоғарылар 18,1% құрайды. Медианалық жас 48,2 жас. Әр 100 әйелге 104 еркек шақ келді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 114,7 еркек шақ келді. Үй шаруашылығының медианалық табысы 50 313 доллар, ал отбасының медианалық табысы 68 750 доллар болды. Ер адамдардың медианалық табысы 61 875 доллар, ал әйелдердің медианалық табысы 21 667 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы табысы 30 754 доллар. Отбасылардың 1,7%-ы және халықтың 8,7%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 2,2%-ы және 65 жастан асқандардың 1,9%-ы.
Seldovia first appeared on the 1880 U. S. Census as the unincorporated villages of Seldovia and Ostrovki. Of the 74 residents, 38 were Creole (Mixed Russian and Native) and 36 were Inuit. In 1890, it returned as Seldovia, and reported 99 residents, of which 83 were Native and 16 Creole. It has reported in every successive census. It formally incorporated in 1945. As of the census of 2010, there were 255 people, 121 households, and 66 families residing in the city. The population density was There were 218 housing units at an average density of The racial makeup of the city was 72.5% White, 1.2% Black or African American, 13.7% Native American, 1.2% Asian, 0.0% Pacific Islander, 0.0% from other races, and 11.4% from two or more races. 3.9% of the population were Hispanic or Latino of any race. There were 121 households, out of which 19.8% had children under the age of 18 living with them, 44.6% were married couples living together, 6.6% had a female householder with no husband present, 3.3% had a male householder with no wife present, and 45.5% were non families. 35.5% of all households were made up of individuals, and 12.4% had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 2.11 and the average family size was 2.67. In the city, the age distribution of the population shows 20.0% under the age of 18, 3.6% from 18 to 24, 21.2% from 25 to 44, 37.2% from 45 to 64, and 18.1% who were 65 years of age or older. The median age was 48.2 years. For every 100 females, there were 104 males. For every 100 females age 18 and over, there were 114.7 males. The median income for a household in the city was $50,313, and the median income for a family was $68,750. Males had a median income of $61,875 versus $21,667 for females. The per capita income for the city was $30,754. About 1.7% of families and 8.7% of the population were below the poverty line, including 2.2% of those under the age of eighteen and 1.9% of those 65 or over.
География
Сельдовия Кенай түбегінде, Качемак шығанағының оңтүстік жағалауында, Гомер қаласының қарсы жағында орналасқан. Бұл қауым Сельдовия тіркеу аймағында жатыр. Сельдовиядағы теңіз деңгейінің өзгеруі жылына 9,96 мм, ал соңғы 50 жылда шамамен 19,6 дюйм немесе 1,6 футқа көтерілген. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, Сельдовия қаласының жалпы ауданы 0,6 шаршы миль (2 км²) құрайды, оның ішінде 0,4 шаршы миль (1 км²) құрлық және 0,2 шаршы миль (1 км²) (33,33%) су алабын құрайды.
Seldovia is on the Kenai Peninsula on the south shore of Kachemak Bay opposite Homer. The community is located in the Seldovia Recording District. Seldovia sea level change is 9.96 mm/yr, over the last 50 years it is about 19.6 inches or 1.6 ft. According to the United States Census Bureau, the city of Seldovia has a total area of 0.6 square miles (2 km2), of which, 0.4 square miles (1 km2) of it is land and 0.2 square miles (1 km2) of it (33.33%) is water.
Климат
Селдовияда қарлы қыстар және қысқа, құрғақ жаздар болады (Коппен Dsc).
Seldovia has snowy winters and brief dry summers (Koppen Dsc).
Экономика
Мектеп, Сельдовия ауылының тайпасы, қала және балық аулаумен байланысты коммерциялық кәсіпорындар қаладағы негізгі жұмыс берушілер болып табылады.
The school, Seldovia Village Tribe, City, and commercial fishing related businesses are the dominant employers in town.
Білім
Сюзан Б. ағылшын тілі мектебі 1972 жылдың 30 тамызында ашылды. Қыздар волейбол командасы 2002 жылы 1A, 2A, 3A Батыс дивизионындағы штат чемпионатын жеңіп алды. 2015 жылы ұлдар баскетбол командасы 1A дивизионындағы штат чемпионатын жеңіп алды.
The Susan B. English Grade K 12 School, opened on August 30, 1972. The girls' volleyball team won the 2002 State Championship in the 1A, 2A, 3A West division. The boys basketball team won the state championship in the 1A division in 2015.
Көркем шығармаларда
Филип Рив пен Сара МакИнтайрдың "Қыраулы солтүстіктің моргалары" атты балалар оқиғалық кітабында Сноудовия қаласының атауы, сипаттамасы және көрнекі бейнесі Сельдовияға негізделген. Бастауыш сынып оқушылары үшін Сюзан Вудвард Спрингер жазған "Селдовиялық Сэм және өте үлкен қабықша" кітабы, Сельдовиядағы ойдан шығарылған бала мен оның отбасының басынан өткен оқиғаларға негізделген. Бұл серияда төрт кітап бар, оның ішінде "Селдовиялық Сэм және өрттен құтылу", "Селдовиялық Сэм және теңіз суырының құтқарылуы" және "Селдовиялық Сэм және көкжидек аюы".
In children adventure book Pugs of the Frozen North by Philip Reeve and Sarah McIntyre, name, description and visual depiction of the town Snowdovia is based on that of Seldovia. An chapter book for elementary students, Seldovia Sam and the Very Large Clam written by Susan Woodward Springer, is based on the adventures of fictional a boy and his family in Seldovia. There are four books in this series, including Seldovia Sam and the Wildfire Escape; Seldovia Sam and the Sea Otter Rescue, and Seldovia Sam and the Blueberry Bear.