Кіріспе

Rayrock Mine) - Канаданың Солтүстік-Батыс территорияларындағы уран өндіру кәсіпорны. Ол Мэрилер көлінің оңтүстік жағында және Фолт көлінің солтүстік жағалауында, Йеллоунайф қаласынан 169 шақырым солтүстік-батысқа қарай, ал Рейден 74 шақырым солтүстік-батысқа қарай орналасқан. Радиоактивті кен орындары алғаш 1948 жылы тіркелген, кейін 1950 жылы қайта тіркелді. 1950 жылдардың басында American Yellowknife Mines Limited компаниясы бұл аймақты егжей-тегжейлі Гейгерлік зерттеулермен және кең ауқымды қазба жұмыстарымен зерттеді. 1954 жылы жүргізілген барлау жұмыстары 10000 футтан (3048 м) астам жер бетіндегі алмаздық бұрғылауды қамтыды, содан кейін компания Rayrock Mines Limited болып қайта ұйымдастырылды. 1955 жылы жер астындағы құрылыс жұмыстары басталды, оның аясында жер бетінен 91 метр тереңдікте орналасқан радиоактивті аймақтарды кесіп өтетін ұзын туннель салынды. Кен орны 1957 жылдың маусым айында күніне 150 тонналық лизингтік фабрикамен ашылды. Жұмыс кеңейтілді және 1957 жылдың соңына қарай кен орнының тереңдігі 305 метрге жетті. 305 метр (1000 фут) деңгейінен төменде маңызды көлемде кен табылмағандықтан, 1959 жылдың 31 шілдесінде кен өндіру тоқтатылды. Rayrock Mine кен орнында жұмыс істеген кезеңде, ондағы фабрика 78 781 тонна уран кенін өңдеп, 458 020 фунт уран концентратын өндірді. Rayrock Mine – толыққанды жер асты уран кеніші, және осы кезеңде компания салған шағын қалашық та жұмыс істеді. 1958 жылы кен орнында 135 адам жұмыс істеді, ал қалашықта 20 отбасы тұрды. Кен орны мен қала жабылып, жиырма жылдан астам уақыт бойы тасталып кеткен күйде болды. 1987 жылы кен орны мен қаланың ғимараттары бұзылды. 1996 жылы қоршаған ортаны тазалау жұмыстары басталды, мақсаты – аймақтағы зиянды заттарды тоқтату және аймаққа келетін адамдардың оларға ұшырауын шектеу. Қайта жаңғырту шараларына кен орнының кіреберістерін жабу, радиоактивті материалдарды қоқыс тастау орындарынан шығару, осы ластанған материалдарды қалдықтарға тастау, содан кейін қалдықтарды сазды топырақ қабатымен жабу және одан кейін өсімдіктерді қайта өсіру кірді.

Ластану

Бұл жер радиоактивті қалдықтармен ластанған, олар жерге төгілген. Осы қауіпті қалдықтардың бір бөлігі үш кішкентай көлге ағып кірді. Кен орны жабылған кезде, қалдықтар жинағыштарында 70 903 тонна радиоактивті қалдықтар болды, олар металдарды еріту мүмкіндігіне ие еді. Кен орнының шахталары да, кен ашықтарынан шығатын радон газы арқылы радиоактивті ластанудың көзі болуы мүмкін. Аймақтық үкімет, радиация деңгейі мен ластану аймаққа қауіп келтірмейтінін қамтамасыз ету үшін, осы жерді ұзақ мерзімді бақылауға келісті. Бұл бақылау 2009 жылға дейін жыл сайын жүргізіледі. Содан кейін, келесі 100 жыл бойы 10 жылда бір рет қайталанады. Нәтижелерге қарай, бұл өзгертілуі мүмкін, мысалы, 2004 жылдың жазында аяқталған кейбір шағын күтім және техникалық жөндеу жұмыстары сияқты. Бақылау жабық шахталардың қауіпсіздігін, су сапасын және адамдарға төнетін қауіптерді бағалауды қамтиды.