Жабилука: Уран кен орнының тарихы және Мирар тайпасының күресі
Jabiluka
Жабилука – Австралияның Солтүстік территориясындағы уран кен орындары. Мирар тайпасының жеріндегі кен өндірісі, Kakadu ұлттық паркіне жақын орналасқан. Кен ашу тарихы, зерттеулер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жабилука – Австралияның Солтүстік территориясындағы екі уран кен орындары және кенді пайдалану жобасы. Бұл жоба аборигендердің Мирарр руына тиесілі жерде салынуы тиіс болған. Кен орны ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енген Какаду ұлттық паркімен шектеседі, бірақ оның құрамына кірмейді.
Jabiluka is a pair of uranium deposits and mine development in the Northern Territory of Australia that was to have been built on land belonging to the Mirarr clan of Aboriginal people. The mine site is surrounded by, but not part of, the World Heritage–listed Kakadu National Park.
Тарих
Жерді зерттеу 1960 жылдардың соңында басталды, Ябилука 1 1971 жылы, ал одан да үлкен Ябилука 2 1973 жылы ашылды. Ябилука кен орындары Fox тергеуінің нысаны болған уран кен орындары тобына кірді. Осы тергеу нәтижесінде Какаду ұлттық паркімен қатар Джабилука кен орнын жалға беру және тағы екі лицензия жасалды. Кен орнын дамыту жұмыстары 1983 жылғы Австралияның федералды сайлауы қарсаңында жоғары деңгейде болды, сол сайлауда Австралияның Еңбек партиясы үкіметке келді. Бұл үкімет кезінде уранды экспорттауға лицензия алу мүмкін емес еді және жобаны дамыту тоқтатылды. Energy Resources of Australia Ltd компаниясы Pancontinental компаниясынан кен орнын сатып алып, алдын ала зерттеу жұмыстарын жүргізбеді. 1996 жылы Говардтың либералды үкіметі сайланғаннан кейін жоба қайтадан дамытуға кірістірілді.
Exploration on the site began in the late 1960s with Jabiluka 1 being discovered in 1971 and the much larger Jabiluka 2 discovered in 1973. The Jabiluka deposits were included in the group of uranium deposits that were the subject of the Fox Inquiry. As a result of this inquiry, the Jabiluka mining lease and two others were created along with Kakadu National Park. Feasibility works into the development of the mine were well progressed at the time of the 1983 Australian federal election, which saw the Australian Labor Party take government. Under this government, an export licence for the uranium was unlikely to have been granted and the project development was stopped. Energy Resources of Australia Ltd bought the deposit from Pancontinental and proceeded without background work. Upon the election of the Howard Liberal government in 1996, the project was once again placed into development.
Дау
1998 жылы бұл мәселе Жаки Катона мен Ивонн Маргарула, Мирарр халқы, Австралия мен әлемнің түкпір-түкпірінен белсенділерді шақырып, Австралияның Энергия ресурстары (ERA) компаниясының шахта құрылысын тоқтатуға шақырған кезде шиеленістің шыңына жетті. Сегіз айлық блокада кезінде 500-ден астам адам қамауға алынды. ERA жер бетіндегі инфрақұрылымды және кен денесіне дейінгі төмендеуді жасады, бұл ресурсты одан әрі анықтауға мүмкіндік берді. Уран бағасының төмендеуі жобаның іске асуына кедергі келтірді. ERA-ның бас компаниясы North Ltd-ді Rio Tinto Group сатып алды және олар кен орнын, кем дегенде, жақын маңдағы Рейнджер уран кеніші толық қазылғанша ашпайтынын мәлімдеді. Мирарр халқы Рио Тинто компаниясынан кен орнын тазалап, оны қоршаған ұлттық саябаққа сәйкес қалпына келтіруді талап етті. 2003 жылдың 12 тамызында Жабилука учаскесінде қалпына келтіру жұмыстары басталды, шахтадан алынған 50 000 тонна материал Жабилукадағы 1,2 км-лік төмендеуге қайта толтырылды. 2013 жылы уақытша су басқару тоғанын жою және қалпына келтіру жұмыстары басталды. ERA мәліметінше, 2005-2015 жылдар аралығында Жабилука учаскесіне екі ондаған түрлі жергілікті өсімдіктердің 16 000-нан астам түбірі отырғызылды. Әуе суретінде айқын жаңару мен өркендеу байқалады.
In 1998 the issue came to a head when Jacqui Katona and Yvonne Margarula, of the Mirarr people, called on activists to come from around Australia and the world to blockade the construction of the mine by Energy Resources of Australia (ERA). Over 500 people were arrested in the course of the eight month blockade. ERA developed the surface infrastructure and the decline down to the ore body to allow for further definition of the resource. Falling uranium prices prevented the project from proceeding. ERA's parent company, North Ltd, was bought by Rio Tinto Group, who announced that the mine will not go ahead – at least until their nearby Ranger uranium mine is mined out. The Mirarr people agitated for Rio Tinto to clean up the mine site and restore it in keeping with the surrounding National Park. On 12 August 2003 rehabilitation works commenced on the Jabiluka site, 50,000 tonnes of material from the mine were put back down the decline at Jabiluka, filling up 1.2 km of decline. In 2013, work to remove and remediate the interim water management pond commenced. According to ERA, between 2005 and 2015 over 16,000 stems of two dozen different species of native plants were planted at the Jabiluka site. Aerial photography shows significant recovery and regeneration.
Болашақ дамуы
2005 жылы ақпанда қол қойылған «Жабилука» ұзақ мерзімді күтім және техникалық қызмет көрсету келісімі, дәстүрлі жер иелеріне «Жабилука»ның болашақ дамуына вето қою құқығын береді. Дегенмен, 2007 жылы Rio Tinto компаниясы кеннің бір күні қайта ашылуы мүмкін екенін мәлімдеді.
The Jabiluka Long Term Care and Maintenance Agreement signed in February 2005 gives the traditional owners veto rights over future development of Jabiluka. However, in 2007, Rio Tinto suggested that the mine could reopen one day.