Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Уранға бай оксид минералы
Uranium rich oxide mineral
Уранинит, сонымен қатар пичбленде деп аталады, радиоактивті, уранға бай минерал және кен, химиялық құрамы негізінен UO2, бірақ тотығу салдарынан әдетте U3O8-дің өзгермелі мөлшерін қамтиды. Уранның радиоактивті ыдырауы минералда қорғасын оксидтерінің және гелийдің аз мөлшерін тудырады. Онда торий және сирек кездесетін элементтер де болуы мүмкін. Германиядағы Йоханнгеоргенштадт кенінен алынған пичбленде 1789 жылы М. Клапротқа уран элементін ашуға көмектесті. Барлық ураннит минералдары уранның радиоактивті ыдырауының нәтижесінде аздаған мөлшерде радий қамтиды. Мари Кюри 1910 жылы радийді бөліп алу үшін бастапқы материал ретінде пичблендені тонналап өңдеді. Уранинитте әрқашан 206Pb және 207Pb қорғасын изотоптарының шамалы мөлшері болады, олар тиісінше 238U және 235U уран изотоптарының ыдырауының соңғы өнімдері. Альфа ыдырау нәтижесінде уранинитте гелийдің аздаған мөлшері де кездеседі. Гелий алғаш рет Жерде клевеитте – уранниттің таза емес радиоактивті түрінде табылды, ал бұрын Күн атмосферасында спектроскопиялық зерттеулер арқылы анықталған болатын. Өте сирек кездесетін техноций және прометий элементтерін ураннитте өте аз мөлшерде (тиісінше 200 пг/кг және 4 фг/кг) табуға болады, олар уран-238-дің спонтанды бөлінуі нәтижесінде пайда болады. Франций да актинийдің ыдырауынан туындап, кендегі әрбір 1 × 1018 уран атомына 1 франций атомындай мөлшерде ураннитте кездеседі.
Uraninite, also known as pitchblende, is a radioactive, uranium rich mineral and ore with a chemical composition that is largely UO2 but because of oxidation typically contains variable proportions of U3O8. Radioactive decay of the uranium causes the mineral to contain oxides of lead and trace amounts of helium. It may also contain thorium and rare earth elements. Pitchblende from the Johanngeorgenstadt deposit in Germany was used by M. Klaproth in 1789 to discover the element uranium. All uraninite minerals contain a small amount of radium as a radioactive decay product of uranium. Marie Curie used pitchblende, processing tons of it herself, as the source material for her isolation of radium in 1910. Uraninite also always contains small amounts of the lead isotopes 206Pb and 207Pb, the end products of the decay series of the uranium isotopes 238U and 235U respectively. Small amounts of helium are also present in uraninite as a result of alpha decay. Helium was first found on Earth in cleveite, an impure radioactive variety of uraninite, after having been discovered spectroscopically in the Sun's atmosphere. The extremely rare elements technetium and promethium can be found in uraninite in very small quantities (about 200 pg/kg and 4 fg/kg respectively), produced by the spontaneous fission of uranium 238. Francium can also be found in uraninite at 1 francium atom for every 1 × 1018 uranium atoms in the ore as a result from the decay of actinium.
Пайда болуы
Уранинит – уранның маңызды кені. Әлемдегі ең жоғары сапалы уран кендерінің бір бөлігі Конго Демократиялық Республикасындағы Шинколобве кенішінен (Манхэттен жобасының бастапқы көзі) және Канаданың солтүстік Саскачеван провинциясындағы Атабаска бассейнінен табылды. Пичблендтің тағы бір маңызды көзі – Канаданың Солтүстік-Батыс территориясындағы Үлкен Аю көлі, онда ол күміспен байланысты үлкен көлемде кездеседі. Бұл минерал сондай-ақ Австралия, Чехия, Германия, Англия, Руанда, Намибия және Оңтүстік Африкада да таралған. АҚШ-та Аризона, Колорадо, Коннектикут, Мэн, Нью-Гэмпшир, Нью-Мексико, Солтүстік Каролина және Вайоминг штаттарында кездеседі. Геолог Чарльз Стин Юта штатының Моаб қаласындағы "Ми Вида" кенінен уранинит өндіру арқылы зор байлыққа ие болды. Оре тауларынан (қазіргі Чехия мен Германияның шекарасы) алынған уран кендері екінші дүниелік соғыс кезіндегі неміс және кеңес ядролық бағдарламаларының маңызды көзі болды (неміс бағдарламасы бомба жасауға жетпеді). Оре тауларындағы уран өндіру (соғыстан кейін SDAG Wismut басшылығымен) Германия Демократиялық Республикасының құлағаннан кейін тоқтатылды. Уран кені әдетте кен орнының жанында сары тортқа дейін өңделеді, ол уранды өңдеу процесінің аралық кезеңі болып табылады.
Uraninite is a major ore of uranium. Some of the highest grade uranium ores in the world were found in the Shinkolobwe mine in the Democratic Republic of the Congo (the initial source for the Manhattan Project) and in the Athabasca Basin in northern Saskatchewan, Canada. Another important source of pitchblende is at Great Bear Lake in the Northwest Territories of Canada, where it is found in large quantities associated with silver. It also occurs in Australia, the Czech Republic, Germany, England, Rwanda, Namibia and South Africa. In the United States, it can be found in the states of Arizona, Colorado, Connecticut, Maine, New Hampshire, New Mexico, North Carolina and Wyoming. The geologist Charles Steen made a fortune on the production of uraninite in his Mi Vida mine in Moab, Utah. Uranium ores from the Ore Mountains (today the border between the Czech Republic and Germany) were an important supply of both the wartime German nuclear program (which failed to produce a bomb) and the Soviet nuclear program. Mining for uranium in the Ore Mountains (under the auspices of SDAG Wismut after the war) ceased after the collapse of the German Democratic Republic. Uranium ore is generally processed close to the mine into yellowcake, which is an intermediate step in the processing of uranium.