Кіріспе

Iliamna (Dena'ina: Illiamna) – АҚШ-тың Аляска штатындағы Лейк және Пенисула округіндегі халық санағымен белгіленген елді мекен. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 108 адамды құрайды, бұл 2010 жылғы 109 адамнан аздап кем.

Тарих

Ілиамна бастапқыда қазіргі Ілиамнадан шығысқа қарай шамамен 64 шақырым жерде, Илиамна өзені Илиамна көліне құятын жерде орналасқан Атабаска тайпасының ауылының аты болған. Бұл жер қазір Ескі Илиамна деп аталады (Дена'ина: Nuch'ak'dalitnu’). 1935 жылы Ескі Илиамнаның тұрғындары қазіргі орнына көшіп келді. Ілиамнадағы алғашқы спорттық балық аулау орталығы 1930 жылдары, ал екіншісі 1950 жылдары салынды. 20-шы ғасырдың соңында одан да көп орталықтар салынды. Ілиамна экономикасының екі негізгі құралы – күн көріс үшін балық аулау мен аң аулау және спорттық балық аулау орталықтары. Жыл бойы тұратын адамдар көбінесе күн көріспен айналысады, ал жазғы маусымда басқа аймақтардан келген жұмысшылар орталықтарда жұмыс істейді. 1913 жыл шамасында Герман Гартлман, Джек Кинни және Эд Ахола Кларк көлі арқылы әуе тасымалын пайдаланып, мұнда қонақ үй салды. Джек пен Эд Ескі Илиамна ауылынан шыққан. Фредерик Роэлл 1917 жыл шамасында қонақ үйді сатып алды, ал ол 1923 жылы қайтыс болғаннан кейін Ханс Северсен басқарып, ол Северсеннің қонақ үйі деп аталды. Ол 1921 жылы ірі аң аулаушыларды, ал 1937 жылы алғашқы спорттық балықшыларды қабылдады. Мартин Северсен 1946 жылдан бастап осы істі жүргізіп, жаңа ғимарат салды. Мэри Северсен Кларк 1956 жылы осы істі сатты. Ілиамнаның кен қаласына айналу мүмкіндігі бар, себебі бірнеше халықаралық компаниялар ауылдың солтүстік-батысындағы аймақты Солтүстік Америкадағы ең ірі алтын-мыс-молибден кеніштерінің біріне айналдыруды жоспарлап отыр. Аляска штатына жоспарларын ұсынған алғашқы компания – Хантер Дикинсонның толық серіктес компаниясы «Солтүстік Династия Минералдары». «Көл және түбек» аймақтық басқару органы кенді дамытуды қолдау үшін қатаң шешім қабылдады, бірақ айналасындағы ауылдардың көпшілігі оған қарсы шықты. Бристоль шығанағындағы ашық карьерге қарсы күресті «Бристоль шығанағы альянсы» және «Жаңару ресурстар коалициясы» сияқты коммерциялық емес ұйымдар жетекшілік етеді. 2006 жылы жасалған зерттеу көрсеткендей, Аляска тұрғындарының көпшілігі осы жобаға қарсы.

Демография

Қазіргі Iliamna алғаш рет 1940 жылғы АҚШ халық санағында ресми тіркелмеген елді мекен ретінде пайда болды. 1980 жылы ол халық санағы бойынша белгіленген аудан (CDP) мәртебесін алды. 1940 жылға дейін халық санағында тіркелген Iliamna – көлдің шығыс жағында орналасқан (Ескі) Iliamna бұрынғы ауылының аты еді, ол қазір жоқ. 2000 жылғы халық санағы бойынша CDP-де 102 адам, 35 шаруашылық және 26 отбасы тұрды. Халық тығыздығы анықталмады, ал 58 тұрғын үйдің орташа тығыздығы есептелмеді. CDP-нің этникалық құрамы: 39,22% ақ нәсілді, 50,00% американдық индейлер және 10,78% екі немесе одан көп нәсілді. 35 шаруашылықтың 45,7%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 62,9%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 5,7%-ы күйеуі жоқ әйелдер, ал 25,7%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 20,0%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 2,9%-ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Шаруашылықтың орташа мүше саны 2,91 адамды, ал отбасының орташа мүше саны 3,42 адамды құрады. CDP-де халық жас бойынша келесідей таратылды: 18 жасқа дейінгілер – 34,3%, 18-24 жас аралығы – 6,9%, 25-44 жас аралығы – 28,4%, 45-64 жас аралығы – 28,4%, 65 жастан асқандар – 2,0%. Медианалық жас 32 жас. Әр 100 әйелге 112,5 еркек келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 103,0 еркек келеді. CDP-дегі шаруашылықтың орташа табысы 60 625 доллар, ал отбасының орташа табысы 61 250 доллар құрады. Ер адамдардың орташа табысы 38 333 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 36 667 доллар. CDP-нің жан басына шаққандағы орташа табысы 19 741 доллар. Кедейлік шегінен төмен өмір сүретін отбасылар жоқ, халықтың 3,1%-ы кедейлік шегінен төмен өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілер мен 64 жастан асқандар жоқ.