Кіріспе

1992 жылғы Pearl Jam синглі

"Jeremy" әні американдық рок-тобы Pearl Jam-нің әні, сөздерін вокалист Эдди Веддер жазса, музыкасын бассист Джефф Амент жазған. "Jeremy" 1992 жылдың тамызында Pearl Jam-нің дебюттік альбомы Ten (1991) альбомынан үшінші сингл ретінде жарық көрді. Ән Эдди Веддердің 1991 жылдың 8 қаңтары күні ағылшын тілі сабағында өзін-өзі атып өлтірген жоғары сынып оқушысы Джереми Уэйд Делл туралы газетте оқыған мақаласынан шабыттанды. Ән Альбом және Модерн Рок Billboard чарттарында 5-орынға ие болды. Ән 1992 жылы Марк Пеллингтон режиссерлік еткен музыкалық видеосының арқасында танымал болды, бұл видео MTV арнасында көп көрсетілді және хитке айналды. "Jeremy" музыкалық видеосының түпнұсқа режиссері және продюсері Крис Куффаро болды. Кейін Epic Records және MTV бұл видеоны қабылдамады, оның орнына Пеллингтонның нұсқасын шығарды. 1993 жылы "Jeremy" видеосы төрт MTV Video Music Awards сыйлығын жеңіп алды, оның ішінде "Жылдың ең үздік видеосы" сыйлығы да бар еді.

Өмірбаян

"Джереми" екі нақты оқиғаға негізделген. Кейде ән "Jeremy Spoken" деп жаңылыс айтылатын, себебі әннің ең есімде қалатын сөздері осы екі сөзді баса көрсеткен. Әннің басты шабыты 1991 жылдың 8 қаңтарында таңертең 30 оқушының алдында, ағылшын тілі сабағында өз ұстазының көзінше өзін атып өлтірген 15 жасар Джереми Уэйд Делл туралы газет мақаласы болды. 2009 жылғы сұхбатында Веддер: "Мен осы шағын мақаланы алып, одан бірдеңе жасау қажеттігін сезіндім – оған әрекет беруге, оған реакция беруге, оның маңыздылығын арттыруға" деді. Делл мектептестерімен "өте тыныш" адам ретінде танымал болды және "қапалы болуға бейім" екені айтылды. Әннің негізделген екінші оқиғасы – Веддердің Сан-Диегодағы (Калифорния) орта мектебінен таныс болған, мектепте атыс жасаған оқушы туралы. Ол 1991 жылғы сұхбатында былай деді: "Шындығында, Сан-Диегодағы (Калифорния) орта мектепте оқыған бір баламен таныс болдым, ол да шамамен солай істеді, өмірін қимай, бірақ мұхитты зерттеу кабинетін атып тастады. Мен дәліздерде жүргенде оны естігенім есімде, және бұл баламен бұрын да жанжалдасқанмын. Мен өзім біраз тәртіпсіз бесінші сынып оқушысы едім, біз ұрысып, төбелес жасағанбыз. Сондықтан бұл Джереми есімді бала туралы, сонымен қатар мен таныған Брайан есімді бала туралы. Мен әнді толық білмеймін, бірақ оның көп нәрсені айтатынына сенемін. Менің ойымша, әннің мәні бар, көп адам оны әртүрлі түсіндіреді, және мен оның нағыз мағынасын жақында ғана айта бастадым. Ешкім ренжімесе екен, және маған сеніңіздер, мен оны орындағанда Джеремиді еске аламын."

Бастапқы бейне

1991 жылдың шілдесінде Веддер фотограф Крис Куффаромен танысты. Веддер Куффароға топқа музыкалық бейнебаян түсіруді ұсынды. Веддердің әрекетімен, Epic Куффароға "Ten" альбомынан кез келген әнді пайдалануға рұқсат берді. Ол сол кезде жеке ән ретінде шығарылмаған "Jeremy" әнін таңдады. Epic бейнебаянды қаржыландырудан бас тартты, соның салдарынан Куффаро оны өзі қаржыландыруға мәжбүр болды. Куффаро несие алып, барлық жиһазын және гитара коллекциясының жартысын сату арқылы ақша жинады. Куффаро мен оның командасы Джереми рөлін сомдайтын жас актер Эрик Шуберттің бірнеше сахналарын түсіруге бір күн жұмсады. Pearl Jam-мен түсірілген сахналар Лос-Анджелестегі Пико бульварындағы қоймада түсірілді. Түсірілім алаңының ортасына айналатын платформа орнатылды, топ мүшелері әнді орындағандай көріну үшін оған біртіндеп көтерілді, ал команда мүшесі алып айналмалы дискіні қолмен айналдырды. Веддер нағыз Джеремиге деген құрмет білдіре отырып, бицепсіне қара лента орады.

Ресми бейне

Куффаро музыкалық видеосын аяқтаған кезде, Epic компаниясы «Jeremy» әнін жеке сингл ретінде шығару туралы идеяға ықылас білдірді. Музыкалық видео режиссері Марк Пеллингтон жобаны жүзеге асыруға шақырылды. Пеллингтон: «Мен топтың жанкүйері емеспін, бірақ әннің мәтіні маған қызығушылық тудырды. Эддимен сөйлесіп, оның құштарлығына терең сезіммен толыққанмын» деді. 1992 жылғы маусымда Пеллингтон мен Pearl Jam Лондонның Кингс-Кросс аймағында «Jeremy» музыкалық видеосының жаңа нұсқасын түсіру үшін бас қосты. Тәжірибелі редактор Брюс Эшлимен жұмыс істеп, Пеллингтонның жоғары бюджеттік видеосы тікелей түсірілімдермен қатар дыбыс, тұрақты кадрлар, графика және мәтіндік элементтерді жылдам монтаждау және үйлестіру арқылы коллаж эффектін жасады. Сабақтар сахналары Нью-Джерси штатындағы Бейонн орта мектебінде түсірілді. Видеода Веддердің әнді орындауының көптеген жақын кадрлары көрсетілді, ал Pearl Jam тобының қалған мүшелері тек қысқа ғана көрінді. Кейбір түсірілген кадрлар түпнұсқалық видеоға ұқсас болды, бірақ топқа келгенде Пеллингтон Веддерге баса назар аударды. Осылайша, Веддер видеоның баяндаушысы болды. Амент: «Бұл негізінен Марк пен Эдтің көзқарасы еді. Шындығында, егер топтың қалған мүшелері қатыспаса, видео жақсырақ болар еді деп ойлаймын. Біздің алдыңғы екі видеомыз тікелей эфирде түсірілгендіктен, Марк жасаған фильм түріндегі видеоға кейбіреулеріміз бейімделуге қиналдық». «Jeremy» видеосының сәттілігі Pearl Jam тобының атаққа ие болуына септігін тигізді. Пеллингтон: «Менің ойымша, бұл видео әрқашан болған және бола беретін нәрсеге үңілді. Сіз әрқашан құрбылардың қысымын сезінесіз, әрқашан жасөспірімдердің ашу-ызасы оянады, әрқашан дисфункционалды отбасылар болады». Видео 1993 жылы төрт MTV Video Music Awards жүлдесін жеңіп алды, оның ішінде «Жылдың үздік видеосы», «Үздік топтық видео», «Үздік металл/хард-рок видеосы» және «Үздік режиссура» номинацияларында жеңіске жетті.

Қысқаша мазмұны

Джермейн мектепте сыныптастарынан шеттетіліп, мазақталып, орман арқылы жейдесіз жүгіріп, тамақ үстінде ата-анасына айқайлап отыр. Видеода тек Джереми қозғалып тұр; бейнеленген басқа кейіпкерлердің барлығы әрқашан тұрақсыз тақталар сериясында тоңазытылады. Джереми туралы басқалардың сипаттамаларын бейнелейтін сөздер жиі экранда пайда болады. Бұл кітапта үш Киелі кітап нұсқасы бар: "Жылан қулықпен әрекет етті" (Жаратылыс 3:1), "жалған рух кіріп келді" (Марк 5:13) және түпкі күнә туралы түсінік беретін Жаратылыс 3:6 (Жаратылыс 3:6). Әннің тығыздығы мен шапшаңдығы артып, Джеремидің мінез-құлқы бірте-бірте қобалжып кетеді. Жарық сәулелері жан-жаққа алаңдаушылық туғызады. Джереми тұрып, қолын жоғары көтеріп, V түрінде (жырдың басындағы сөздерде сипатталғандай) жалыннан жанып тұрған қабырғаның алдында. Кейінірек ол америкалық туға оралған күйінде, отпен қоршалған күйінде камераға қарап тұрған көрінеді. Содан кейін ол түрлі суреттермен қоршалған жасанды орманда аяқ киімсіз тұрады. Ол ашуланып, бұтақты сындырып алады да, оны ашуланып әр түрлі ағаштарға қарай сілтейді. Видеоның соңғы көрінісінде Джереми сыныпқа аяқ киімсіз кіріп, мұғалімге алма лақтырып, сыныптастарының алдына келіп тұр. Ол қолын төмен қарай созып, қалтасынан қару алып шығады. (Тұрақ тек видеоның редакцияланбаған нұсқасында ғана көрінеді.) Редакцияланған нұсқада Джеремидің беті өте жақын, ол қаруға аузын салып, көзін жауып, қағышты тартады. Жарық жарқырағаннан кейін экран қара түске айналады. Келесі сурет - сыныптың сыртындағы панел, Джермеидің қанды сыныптастары, бәрі мүлдем қозғалмай, қорқынышпен артқа шегініп тұр. Видеоның соңында тақтада жоғарыдан төмен қарай қарай жатқан, жоғарыда көрсетілген барлық қатал терминдер мен сөз тіркестері жазылған.

Дау

Пеллингтонның түпнұсқа видеосында Джереми кульминациялық сәтте аузына қару салып жатқаны көрсетілген, бірақ бұл MTV-нің зорлық-зомбылық көріністеріне қатысты шектеулеріне қайшы келді, сондықтан қару Джеремидің бетінің жоғарғы бөлігіне жақындату арқылы кадрдан алынып тасталды. Пеллингтон өзі видеоның осы интерпретациясын жоққа шығарады. "Джеремиден" кейін Pearl Jam музыкалық видео түсіруден бас тартты. "Осыдан он жыл өткен соң, - деді Амент, - мен адамдардың біздің әндерімізді видеолар ретінде есінде қалғанын қаламаймын". Топ 1998 жылғы "Do the Evolution" анимациялық видеосына дейін жаңа видео шығармады. 1996 жылы Вашингтон штатының Мозес-Лейк қаласындағы Frontier орта мектебінде атыс оқиғасы болды, нәтижесінде үш адам қаза тауып, біреуі жарақат алды. Іс бойынша прокурорлар, атыс жасаған Барри Лукайтиске видеоклиптің өңделген нұсқасы әсер еткенін мәлімдеді. Видео, өзіне-өзі қол жұмсау тақырыбы мен мектептегі оқ жару оқиғаларына байланысты, MuchMusic-тің 12 ең даулы видеосының тізіміне енді. Видеоның цензураланбаған нұсқасы жоғары сапада қайта жаңартылып, 2020 жылдың 5 маусымында Ұлттық қару-жарақ зорлық-зомбылығына қатысты хабардарлық күнін белгілеу үшін Pearl Jam-нің ресми YouTube арнасында жарияланды. Қайта жаңартылған нұсқада сондай-ақ 2009 жылы Ten альбомының қайта шығарылуы үшін Брендан О'Брайен ремикстеген жаңа аудио трек бар. Бұл нұсқа VH1 Classic-тің Pearl Jam Ten Revisited ретроспективасының бөлігі ретінде көрсетілді, ол альбомның қайта шығарылуымен бірге өтті.

Тікелей өнер көрсетулер

"Jeremy" Pearl Jam тобы алғаш рет 1991 жылдың 17 мамырында Сиэтл қаласындағы Off Ramp Café-де орындады. 1992 жылы MTV Unplugged бағдарламасында топтың осы әні де орындалды. 1992 жылғы MTV Video Music Awards кешінде топ Dead Boys тобының "Sonic Reducer" әнін ойнауды жоспарлаған, бірақ MTV видеосы көп көрсетілгендіктен "Jeremy" әнін орындауға талап етті (бұл ән сол жылғы марапаттауға белгіленген мерзімнен кейін жарық көргенімен). Дегенмен, қарқынды орындау соңында Веддер "Sonic Reducer" әнінің бірінші шумағын айта келіп, "Маған ана да, әке де керек емес" деген сөздермен оған сілтеме жасады. "Jeremy" әнінің тікелей орындалуларын "Animal" синглында, "Dissident"/Live in Atlanta жинағында, әртүрлі ресми бутлегтерде, Live at the Gorge 05/06 жинағында және Ten альбомының Super Deluxe нұсқасына енген Drop in the Park LP-де кездестіруге болады. Әннің орындалулары сондай-ақ 2000 жылғы "Touring Band" DVD-сінде және Ten альбомының Super Deluxe нұсқасына қосылған MTV Unplugged DVD-сінде де бар.

Шығару тарихы

"Джереми" әнінің шығарылу күні мен форматтарыШығарылу күніФорматыАтауыСілтеме (анықтама)Еуропа1992 жылғы 17 тамызCDEpicҰлыбритания1992 жылғы 14 қыркүйек7 дюймдік винил, 12 дюймдік винил, CD, кассетаАҚШ1995 жылғы 27 маусымCD