Кіріспе

Математикада, әсіресе графтар теориясында, полидерек (сонымен қатар бағытталған ағаш, бағдарланған ағаш немесе бір байланысты желі деп аталады) – негізгі бағытсыз графигі ағаш болатын бағытталған ациклді граф. Яғни, егер оның бағытталған қабырғаларын бағытталмаған қабырғалармен алмастырсақ, біз байланысты және ациклді бағытталмаған граф аламыз. Полиорман (немесе бағытталған орман немесе бағдарланған орман) – негізгі бағытсыз графигі орман болатын бағытталған ациклді граф. Яғни, егер оның бағытталған қабырғаларын бағытталмаған қабырғалармен алмастырсақ, біз ациклді бағытталмаған граф аламыз. Полидерек – бағдарланған графтың мысалы. Полидерек термині 1987 жылы Ребейн және Перл есімді ғалымдар тарапынан ұсынылған.

Қатынасты құрылымдар

Арбосценция – бағытталған тамырлы ағаш, яғни, барлық басқа түйіндерге бірегей жолы бар бір ғана бастапқы түйін болатын бағытталған ациклдік граф. Кез келген арбосценция – полидере, бірақ кез келген полидере арбосценция емес. Полидере – кез келген түйінден қол жетімді болатын кішіграф ағаш құрайтын бағытталған ациклдік граф. Кез келген полидере – көп ағаш. Полидере түйіндері арасындағы қолжетімділік қатынасы ең көп дегенде үш өлшемді ішінара тәртіп құрайды. Егер тәртіп өлшемі үш болса, онда жеті элементтен тұратын , , және (for) жиынтығы болуы керек, әрқайсысы үшін , немесе , осы алты теңсіздікпен осы жеті элементтегі полидере құрылымын анықтайды. Қоршау немесе зигзаг позит – полидеренің ерекше жағдайы, онда негізгі ағаш – жол және қабырғалардың бағыттары жол бойымен кезектеседі. Полидередегі қолжетімділік тәртібі сондай-ақ жалпыланған қоршау деп аталады.

Самнер болжамы

Дэвид Самнердің есімімен аталатын Самнердің болжамы, турнирлердің политрилер үшін әмбебап графтар екенін білдіреді, яғни кез келген n төбелі турнирде n төбелі кез келген политри субграф ретінде кездеседі. Бұл болжам әлі шешілмегенімен, n жеткілікті түрде үлкен мәндер үшін дәлелденген.

Қолданбалар

Полидеректер ықтималдық есептеулер үшін графикалық модель ретінде қолданылған. Егер Байес желісі полидерек құрылымына ие болса, онда сенім тарату арқылы оған тиімді түрде қорытынды жасауға болады. Векторлық кеңістіктегі нақты мәнді функцияның контур ағашы – функцияның деңгейлік жиындарын сипаттайтын полидерек. Контур ағашының түйіндері – функцияның сындық нүктесі арқылы өтетін деңгейлік жиындар, ал қабырғалары – сындық нүктесі жоқ деңгейлік жиындардың тікелей байланысқан жиындарын сипаттайды. Қабырғаның бағыты – сәйкес екі деңгейлік жиындағы функция мәндерін салыстыру арқылы анықталады.