Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Медициналық жағдай
Medical condition
Ми атрофиясы – миға әсер ететін көптеген аурулардың кездесетін белгісі. Кез келген тіндердің атрофиясы – жасуша көлемінің азаюы, ол цитоплазмалық ақуыздардың прогрессивті жоғалуынан туындауы мүмкін. Ми тінінде атрофия нейрондардың және олардың арасындағы байланыстардың жоғалуын білдіреді. Ми атрофиясы екі негізгі түріне бөлінеді: жалпыланған және ошақтық атрофия. Жалпыланған атрофия бүкіл миға таралады, ал ошақтық атрофия – мидың белгілі бір бөлігіндегі жасушаларға әсер етеді. Ми құрылымы ересек жаста өзгерістерге ұшырайды, мидің көлемі 35 жастан кейін жылына 0,2% шамасында азая бастайды. 70 жасқа жеткенде бұл процестің қарқыны артады. 90 жасқа келгенде адам миы бастапқы салмағының 15%-ын жоғалтады. Ми атрофиясымен қатар, қартаю процесі мидағы ұсақ қан кетулермен де байланысты.
Cerebral atrophy is a common feature of many of the diseases that affect the brain. Atrophy of any tissue means a decrement in the size of the cell, which can be due to progressive loss of cytoplasmic proteins. In brain tissue, atrophy describes a loss of neurons and the connections between them. Brain atrophy can be classified into two main categories: generalized and focal atrophy. Generalized atrophy occurs across the entire brain whereas focal atrophy affects cells in a specific location. Structural changes continue during adulthood as brain shrinkage commences after the age of 35, at a rate of 0.2% per year. The rate of decline is accelerated when individuals reach 70 years old. By the age of 90, the human brain will have experienced a 15% loss of its initial peak weight. Besides brain atrophy, aging has also been associated with cerebral microbleeds.
Нейрофиламент жарық тізбек
Цереброспинальдық сұйықтық (ЦСС) – ми мен жұлынның ішінде ғана табылaтын, ми бөлімдері арасында айналып, қосымша қорғаныс қабатын ұсынатын сұйықтық. Зерттеулер көрсеткендей, ЦСС мен плазмадағы биомаркерлерді мидың әртүрлі бөліктерінде із кесуге болады, және олардың болуы ми атрофиясы туралы мәлімет береді. Бір зерттеуде Альцгеймер ауруымен ауырған науқастарда нейрофиламент жеңіл тізбегі (NFL) сияқты биомаркерлер пайдаланылды. Нейрофиламент жеңіл тізбегі – мидағы нейрон жасушаларының өсуі мен тармақтануына қатысатын маңызды ақуыз. Альцгеймер ауруында нейрондар нейродегенерация деп аталатын процесте жұмысын тоқтатады немесе өледі. NFL-ді бақылау арқылы зерттеушілер осы нейродегенерацияны анықтай алады, және бұл зерттеуде бұл ми атрофиясымен және кейін Альцгеймер ауруымен ауырған науқастардың когнитивтік қабілеттерінің төмендеуімен байланысты екені көрсетілді. Ұзақ мерзімді потенциация мен есте сақтау үшін маңызды Ng сияқты басқа биомаркерлер де ми атрофиясымен байланысы үшін зерттелді, бірақ NFL ең күшті байланысқа ие болды.
Cerebrospinal fluid (CSF) is a fluid that is found exclusively in the brain and spinal cord that circulates between sections of the brain offering an extra layer of protection. Studies have shown that biomarkers in the CSF and plasma can be tracked for their presence in different parts of the brain—and their presence can tell us about cerebral atrophy. One study took advantage of biomarkers, namely one called neurofilament light chain (NFL), in patients with Alzheimer's disease. Neurofilament light chain is a protein that is important in the growth and branching of neurons—cells found in the brain. In Alzheimer's Disease, neurons will stop working or die in a process called neurodegeneration. By tracking NFL, researchers can see this neurodegeneration, which this study showed was associated with brain atrophy and later cognitive decline in Alzheimer's patients. Other biomarkers like Ng – a protein important in long term potentiation and memory – have been tracked for their associations with brain atrophy as well, but NFL had the greatest association.
Іс-шаралар
КТ және МРТ мидың церебральды атрофиясын бақылау үшін ең көп қолданылады. КТ мидың көлденең кескіндерін рентген сәулелері арқылы алады, ал МРТ магниттік өріс қолданады. Екі әдіспен де, уақыт өте келе ми көлемінің жоғалғанын анықтау үшін бірнеше суретті салыстыруға болады.
CT and MRI are most commonly used to observe the brain for cerebral atrophy. A CT scan takes cross sectional images of the brain using X rays, while an MRI uses a magnetic field. With both measures, multiple images can be compared to see if there is a loss in brain volume over time.
Ми атрофиясының қайтарылуы
Ми атрофиясының көп бөлігі қайтымсыз деп есептелсе де, соңғы зерттеулер мұның әрқашан да солай болмайтынын көрсетеді. АКТГ-мен емделген баланың миы атрофияға ұшыраған, бірақ емделуден кейін төрт ай өткен соң миы көлемі жақсарған. Бұрын айтылғандай, созылмалы алкоголизм миға елеулі зақым келтіреді. Алкоголиктерде алдыңғы лобтар мен мишықтың айқын кішіреюі атқару функциялары мен психомоторлық дағдыларының нашарлауымен байланысты. Дегенмен, ұзақ мерзімді зерттеулер көрсеткендей, осы ми зақымдарының бір бөлігі ішімдіктен бас тарту арқылы ішінара қалпына келеді. Ішімдікті тоқтату нәтижесінде сұр және ақ заттың денелері, соның ішінде ми қабығы, лимбикалық жүйе (амигдала, гиппокамп, таламус), мишық және ми сабасының көлемі жалпы алғанда артқан. Сол сияқты, қарыншалардың кеңеюі – мидың айналасындағы аймақтарының атрофиясын көрсетеді – ішімдіктен бас тартқан алкоголиктерде де азаяды. Ұзақ уақыт ішімдік ішпегеннен кейін бүйірлік және үшінші қарыншалардың көлемі кішірейді, ал ішімдіктен бас тартқандар жұмыс жады мен тепе-теңдігінің жақсарғанын байқады. Соңында, нейропсихологиялық көрсеткіштердің жақсаруы ми көлемінің толыққанды бас тарту арқылы қалпына келуін растайды. Бақылау тобымен салыстырғанда, ішімдіктен бас тартқан алкогольге тәуелді пациенттер абстрактілі ойлау, есте сақтау, кеңістіктік қабілет, қозғалыс және тепе-теңдік сияқты когнитивтік, сезімдік және моторлық функцияларды бағалайтын тесттерде айтарлықтай жақсы нәтижелер көрсетті. Бірақ, қысқа мерзімді бас тарту құрылымдық және функционалдық қалпына келтіруге жеткілікті болғанымен, кейбір алкогольден туындаған ми өзгерістері ұзақ уақыт ішімдіктен бас тартқаннан кейін де сақталуы мүмкін.
While most cerebral atrophy is said to be irreversible, there are recent studies that show this is not always the case. A child who was treated with ACTH originally showed atrophy, but four months after treatment the brain was seemingly normal again. As previously mentioned, chronic alcoholism is known to be associated with significant brain damage. The pronounced shrinkage in the frontal lobes and cerebellum of alcoholics correlates with serious impairments in executive and psychomotor functions. However, longitudinal studies suggest that some of these brain damages are partially reversible with abstinence. In response to drinking cessation, bodies of gray and white matter including the cerebral cortex, the limbic system (amygdala, hippocampus, thalamus), the cerebellum, and the brainstem all showed a general increase in brain volume. Similarly, ventricular enlargement—which reflects atrophy of surrounding brain regions—is also reduced in abstinent alcoholics. Following extended sobriety, the volume of the lateral and third ventricles was decreased, and abstainers showed an improvement in working memory and balance. Finally, evidence for the recovery of brain volume with continued sobriety is supported by the improvement in neuropsychological performance. Compared to the control participants, abstinent alcoholic patients scored significantly better on tests measuring cognitive, sensory, and motor functions including abstract reasoning, memory, visuospatial ability, and gait and balance. That being said, while short term abstinence suffices to produce structural and functional recovery, some alcohol induced brain changes may persist even after long term sobriety.