Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кальций нитраты – Ca(NO3)₂·xH₂O формуласы бар бейорганикалық қосылыстар. Сусыз қосылыс, сирек кездесетін, ауадан ылғалды сіңіріп тетрагидрат түзеді. Сусыз және гидратталған түрлері түссіз тұздар болып табылады. Гидратталған кальций нитраты, сондай-ақ Норвегиялық тұздық (Norgessalpeter) деп аталады, негізінен тыңайтқыштардың құрамына қолданылады, бірақ оның басқа да қолданыстары бар. Нитрокальцит – бұл құрғақ ортада, мысалы, мал төл аймақтарында немесе үңгірлерде, тыңайтқыш бетонмен немесе әктаспен жанасқанда пайда болатын гидратталған кальций нитраты минералының атауы. Кальций аммоний нитраты декагидраты және кальций калий нитраты декагидраты сияқты бірнеше туыс тұздар белгілі.
Calcium nitrate are inorganic compounds with the formula Ca(NO3)2(H2O)x. The anhydrous compound, which is rarely encountered, absorbs moisture from the air to give the tetrahydrate. Both anhydrous and hydrated forms are colourless salts. Hydrated calcium nitrate, also called Norgessalpeter (Norwegian salpeter), is mainly used as a component in fertilizers, but it has other applications. Nitrocalcite is the name for a mineral which is a hydrated calcium nitrate that forms as an efflorescence where manure contacts concrete or limestone in a dry environment as in stables or caverns. A variety of related salts are known including calcium ammonium nitrate decahydrate and calcium potassium nitrate decahydrate.
Қалдық суларды тазарту
Кальций нитраты қалдық суларды алдын ала дайындауда иіс шығарудың алдын алу үшін қолданылады. Қалдық суды алдын ала дайындау, қалдық су жүйесінде оттегі жетіспейтін биологиялық ортаны қалыптастыруға негізделген. Нитраттың болуы сульфаттардың метаболизмін тоқтатады, осылайша күкірттектің пайда болуына кедергі келтіреді. Сонымен қатар, оңай ыдырайтын органикалық заттар тұтынылады, әйтпесе олар артындағы аэробтық емес жағдайларға, сондай-ақ иіс шығаруға себеп болуы мүмкін. Бұл принцип артық шламды өңдеуге де қолданылады.
Calcium nitrate is used in waste water pre conditioning for odour emission prevention. The waste water pre conditioning is based on establishing an anoxic biology in the waste water system. In the presence of nitrate, the metabolism for sulfates stops, thus preventing formation of hydrogen sulfide. Additionally easy degradable organic matter is consumed, which otherwise can cause anaerobic conditions downstream as well as odour emissions itself. The concept is also applicable for surplus sludge treatment.
Бетон
Кальций нитраты бетон қоспаларын жақсарту үшін қолданылады. Бетон және ерітіндімен оның қолданылуы екі әсерге негізделген. Кальций ионы кальций гидроксидінің түзілуін үдетеді, осылайша шөгу және қатаю процестерін жеделдетеді. Бұл әсер суық ауа райында бетон қою үшін қолданылатын заттарда, сондай-ақ кейбір біріктірілген пластификаторларда да пайдаланылады. Нитрат ионы темір гидроксидінің түзілуіне себеп болады, оның қорғаныш қабаты бетон арматурасының коррозиясын азайтады.
Calcium nitrate is used in set accelerating concrete admixtures. This use with concrete and mortar is based on two effects. The calcium ion accelerates formation of calcium hydroxide and thus precipitation and setting. This effect is used also in cold weather concreting agents as well as some combined plasticizers. The nitrate ion leads to formation of iron hydroxide, whose protective layer reduces corrosion of the concrete reinforcement.
Латекс коагулянты
Кальций нитраты латекс өндірісінде, әсіресе суға батыру процестерінде өте жиі қолданылатын коагулянт болып табылады. Ерітілген кальций нитраты суға батыру ваннасының құрамына кіреді. Жылы форма суға батырылғанда, оның бетіне суға батыру сұйықтығының жұқа қабаты жабысады. Содан кейін форманы латекске батырғанда, кальций нитраты латекс ерітіндісінің тұрақтандыруын бұзып, латекс форманың бетінде коагуляцияланады.
Calcium nitrate is a very common coagulant in latex production, especially in dipping processes. Dissolved calcium nitrate is a part of the dipping bath solution. The warm former is dipped into the coagulation liquid and a thin film of the dipping liquid remains on the former. When now dipping the former into the latex the calcium nitrate will break up the stabilization of the latex solution and the latex will coagulate on the former.
Салқын қаптамалар
Кальций нитраты тетрагидратының еріуі күшті эндотермиялық процесс (салқындату) болып табылады. Осы себепті кальций нитраты тетрагидраты кейде қайта қолданылатын салқын компрестерде қолданылады. Бұл балқытылған тұздар концентрирленген күн энергия станцияларында жылу тасымалдағыш майдың орнына пайдаланылуы мүмкін, бірақ көбінесе олар жылуды жинақтау үшін қолданылады.
The dissolution of calcium nitrate tetrahydrate is highly endothermic (cooling). For this reason, calcium nitrate tetrahydrate is sometimes used for regenerable cold packs. Those molten salts can be used to replace thermo oil in concentrated solar power plants for the heat transfer, but mostly those are used in heat storage.