Кіріспе

Дарын менеджері (сонымен қатар, суретші менеджері, топ менеджері немесе музыка менеджері деп те аталады) – ойын-сауық индустриясындағы артистердің кәсіби мансабын басшылыққа алатын адам. Дарын менеджерінің міндеті – артистің күнделікті шаруаларын қадағалау, кәсіби мәселелер, ұзақ мерзімді жоспарлар және олардың мансабына әсер ететін жеке шешімдер бойынша кеңес беру. Артист менеджері – сондай-ақ компаниядағы қызметкерлерді жұмысқа алу және басқаруға жауапты тұлға. Дарын менеджерінің міндеттері мен жауапкершілігі саласына қарай сәл өзгеше болуы мүмкін, сондай-ақ менеджерге тиесілі комиссия да әртүрлі болады. Мысалы, музыкалық менеджердің міндеттері актерлерге, жазушыларға немесе режиссерлерге кеңес беретін менеджерлерден өзгеше. Менеджер артистерге агент табуға көмектесе алады, сондай-ақ оларға қазіргі агенттерінен қашан шығу керектігін және жаңа агентті қалай таңдау керектігін анықтауға көмектеседі. Дарын агенттері өз клиенттері үшін келісімдер жасауға құқылы, ал менеджерлер көбінесе продюсерлер мен студиялармен бейресми байланыстар орната алады, бірақ келісімшарттар бойынша келіссөздер жүргізе алмайды.

Тарих

Қазіргі таланттар менеджерлері барлық көркемдік салалармен, спортпен және бизнестің түрлі салаларымен байланысты. Таланттарды басқару индустриясы тарихы бойында әртүрлі формаларда біріккен немесе ұйымдастырылған. АҚШ-та 1937 жылы Лос-Анджелесте құрылған Талант агенттерінің қауымдастығы (ATA) осы саланың ертедегі маңызды мысалы болды. ATA Вагнер заңының нәтижесінде құрылды, бұл заң Жоғарғы Соттың шешімімен бекітіліп, «Экран актерларының гильдиясы», «Америка режиссерлер гильдиясы» және «Америка сценаристтер гильдиясы» сияқты ойын-сауық индустриясындағы жұмыс істейтін мамандарды реттейтін көптеген одақтар мен гильдиялардың құрылуына негіз салды.

Музыкалық менеджерлер

Музыкалық менеджер (немесе топ менеджері) топтар, әншілер мен диджейлердің мансап салаларын басқара алады. Музыкалық менеджерді музыкант немесе топ жалдауы мүмкін, немесе менеджер топты таба алады, ал қарым-қатынас әдетте өзара кепілдіктермен, гарантиялармен, өнімділік кепілдіктерімен және т.б. келісімшартпен реттеледі. Менеджердің негізгі жұмысы – мансаптық қадамдарға, келісімдерге, жарнамалауға, бизнес-келісімдерге, жазба шарттарына және т.б. қатысты шешімдерді қабылдауға көмектесу. Музыкалық менеджерлердің рөлі кең болуы мүмкін және баспасөз агенті, промоутер, келісімдерді жасаушы агент, бизнес-менеджер (әдетте сертификатталған есепшілер), тур-менеджерлер және кейде тіпті жеке көмекшінің міндеттерін қамтуы мүмкін. Дегенмен, менеджердің келісімшарттары осы жауапкершілікті менеджерге мемлекеттік лицензия агентке беретіндей етіп беруге мүмкіндік бермейді. Сондықтан, келісімшартта нақтыланбаса, мүдделердің қақтығысы туындауы мүмкін. Алайда, менеджер келісімшартты оқып, түсініп, түсіндіре алуға және олармен, топтармен және олармен жұмыс істейтін адамдармен жасалған келісімшарттардың ұзақ мерзімді салдарына зер салуға тиіс. Менеджермен келісімге келмес бұрын, қарым-қатынас мүдделер үшін бәсекелестік ретінде қарастырылуы мүмкін; жақсы келісімшартқа қол қойылғаннан кейін, олардың мүдделері, міндеттемелері мен ынталары үйлеседі және табысқа деген қызығушылық ортақ болады. Музыкалық менеджердің міндеттері көбінесе музыкалық мансаптың әртүрлі аспектілерін басқаратын көптеген адамдар арасында бөлінеді. Белгісіз топпен музыкалық менеджерлер бірнеше рөл атқара алады: графикалық дизайнер, жарнамашы, промоутер және қаржыны басқару. Суретшінің мансабы дамыған сайын жауапкершілік артады, ал топпен келіскен пайыздық үлесінің арқасында менеджердің табысы да өседі. Музыкалық менеджер музыкадағы мансапты құрайтын көптеген бөліктерді басқару үшін маңызды. Менеджер әншілерге, ән жазушыларға және аспаптық орындаушыларға мансап құруға, музыка продюсерлерін табуға және жазба компанияларымен, баспагерлермен, агенттермен және музыканы жақсы көретін жұртшылықпен қарым-қатынас орнатуға көмектесе алады. Олар ән жазуға, жұмыстарды қаржыландыруға немесе демо-жазбаларды және жазбаларды шығаруға қатысқан жағдайда, оларды бірлесіп жазуға, атқарушы продюсерлікке немесе продюсерлікке құқылы ететін белгілі бір үлес болғанда мұқият қарастыруы керек және бұл жұмыстарды мұқият білуі керек, сондай-ақ бұл төлемдер келісімшарттан бөлек, келісімшартқа қосымша ретінде немесе электрондық поштада және келісімшартта нақтыланғандай музыкантқа тегін берілуі керек. Белсенді музыкалық менеджердің міндеттеріне музыканттың беделін қалыптастыруға және жанкүйерлер базасын құруға қолдау көрсету кіруі мүмкін, бұл демо-дискіні жазу және шығару, баспасөз жинақтарын жасау және шығару, жарнамалық шараларды жоспарлау, топтар үшін әлеуметтік желілердегі аккаунттарды құру және концерттерді ұйымдастыруды қамтиды. Музыкалық менеджер жазба сессияларында болуы мүмкін және суретшінің шығармашылық процесіне қолдау көрсетуі керек, бірақ суретші мен продюсердің арасына араласпауы керек, бірақ музыканттар қосымша тыңдаудан құнды пікірлер алуы мүмкін, және бұл да мұқият қарастырылуы керек. Менеджер жазба студиясына, фотографтарға және жарнамаларға қол жеткізе алады. Ол CD-нің мұқабалары, плакаттары мен жарнамалық материалдары топты немесе орындаушыны дұрыс бейнелейтінін және баспасөз жинақтары тиісті БАҚ-қа уақтылы жіберілетінін қамтамасыз етеді. CD-ні қосымша концерттермен және күндермен шығару да музыкалық менеджердің міндеті. Музыкалық менеджерлердің барлық іскерлік және кәсіби жауапкершіліктерінің қатарында олар топ үшін псевдо-ата-ана рөлін де атқарады және әдетте жеке мәселелерге көмектеседі. Бұл топтың психологиялық жағдайы үшін де, жұмыстың тиімді жүруі үшін де қажет. Әртістің мансабының басында менеджмент пен маркетингтің әртүрлі аспектілері топтың өзіне немесе, егер олар болса, олардың менеджеріне жүктеледі. Бастапқыда топ немесе әртіс танымал болмағандықтан, жарнама, келісімдерді жасау және гастрольдер шектеулі болады. Жаңа музыкалық менеджер әртістің не қалайтынын анық түсінуден бастайды. Бұл жазбаша немесе ауызша келісімшарт арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. Музыкалық менеджердің бірінші міндеті – әртістің дамуының барлық аспектілерін бекіту және содан кейін өнімді дамытуға назар аудару.

Басқару стратегиялары

Музыка индустриясында цифрлық медианың үстемдігіне қарамастан, менеджерлік мақсаттарға тиімді жету үшін тіпті ең заманауи менеджерлер де сақтануға тиіс көптеген дәстүрлі стратегиялар бар. Осы кәсіби шеберліктің көптеген тәсілдері брондау агенттерімен байланыс орнату және оны сақтау, артистің іс-әрекеттерін насихаттау және артистің табыс табу мүмкіндігін арттыру үшін қаржыны басқаруға бағытталған, нәтижесінде концерттер ұйымдастыруға, жанкүйерлер базасын құруға және осы еңбектен кіріс табуға мүмкіндік береді.

Концерт өткізу

Музыкалық менеджерлердің дәстүрлі міндеттерінің қатарында өнерпаздары үшін концерттер ұйымдастыру және оларды насихаттау бар. Менеджерлер көбінесе белгілі бір концерт алаңдарымен тұрақты қарым-қатынас орнату арқылы, сол алаңда бір өнерпазды немесе тізіміндегі бірнеше өнерпазды жүйелі түрде концерт қою арқылы танымал болады. Осы тақырып бойынша көптеген нұсқаулық кітаптар жарық көрген.

Интернет стратегиясы

Технологияның дамуымен қатар, музыка индустриясы жұмыс істеу жолында күрт өзгерістерге ұшырады. Интернет жанкүйерлер мен баспасөз назарын аударуды бір жағынан жеңілдетсе, екінші жағынан қиындатты, себебі байланыс мүмкіндіктері мен индустриядағы қанығу деңгейі артты. Алдын ала жазылған музыка сату көлемі азайды, бірақ одан да көптеген мүмкіндіктер пайда болды. Басқа мүмкіндіктер көп болғанда, нәтиже бермейтін нәрсеге назар аударудың қажеті жоқ. Әлеуметтік желілер менеджерлер үшін онлайн байланыс құрудың кең таралған тәсілі болып табылады, ал MySpace, Facebook, Beatport, Bandcamp, SoundCloud, Distrokid және YouTube сияқты платформалар музыка индустриясындағы байланыстарды дамыту үшін баспасөзde айтылды. Бизнес сияқты басқа салалар клиент атынан жұмыс істегенде LinkedIn немесе Google+ сияқты көбірек таралған веб-сайттарды пайдалана алады. Әлеуметтік желілердің музыка индустриясындағы рөліне барлығы да оңтайлы көзқараспен қарамайды. "Неліктен музыканы әлеуметтік желілер құтқара алмайды" деген мақаласында Уэс Дэвенпорт әлеуметтік желілердің индустриядағы рөлі "көптеген мәселенің шешімі ретінде көрсетілген" деп мәлімдейді. Мақалада Дэвенпорт Джон Остроудың "Әлеуметтік желілер – әңгіме құралы ғана" деген сөзін келтіреді, бұл әңгімеге бастама беру және жанкүйерлер базасын құруға мүмкіндік бар екенін мойындайды, бірақ әлеуметтік желілер қазіргі заманғы мәдениеттегі адамдар күтетін табысқа жету мүмкіндігіне толыққанды сай емес екенін көрсетеді.

Цифрлық жағдайды зерттеу: Леди Гага

Мартин Купп, Джейми Андерсон және Йорк Рекхенрихтің «Қолданбалы зерттеу: музыкадан табыс табу» атты мақаласында музыка индустриясына технологиялық прогрестің әсері танылып, талданып, онлайн-маркетинг стратегиясы арқылы қолданылды, бұл Леди Гаганың керемет табысына әкелді. Coalition Media-дан Трой Картер Гагамен ақылды маркетинг көмегімен оны жұлдызға айналдыру ниетімен келісім шарт жасасты. Картер 2000-2007 жылдар аралығында музыка индустриясының жалпы кірісінің шамамен 33%-ға төмендеуіне цифрландыру себеп болғанын мойындап, жаңа қол қойған әртісімен цифрландыруды өзінің пайдасына қолданудың жолын табуға шешім қабылдады. Coalition Media, ThinkTank Digital маркетингтік компаниясының көмегімен, Леди Гаганың әлеуметтік желілер арқылы әлемдік деңгейде танылуын дамытуға көп уақыт пен қаржы жұмсады. Олар онлайн блогерлермен көптеген сұхбаттар ұйымдастырды, MySpace-те «жаңалықтардың үнемі жаңартылуы, сондай-ақ эксклюзивтер, сұхбаттар және арнайы материалдар» арқылы үлкен жанкүйерлер қатарын құрды, ал Гага өзінің Twitter аккаунтын жеке басқарып, көптеген жанкүйерлерімен тікелей байланыс орнатты. Бұл стратегия шебер онлайн-маркетинг қандай үлкен табысқа жететінін көрсетеді. Мақала Coalition Media және Леди Гаганың «Төрт Е» - Эмоциялар, Тәжірибе, Қызығушылық және Эксклюзивтілік – пайдалануына назар аударады. Онлайн әрекетін жекелендіру, тәжірибе құру, қызығушылық тудыру және әлеуметтік желілер арқылы маркетингтік эксклюзивтілік ұсыну арқылы Леди Гага өзінің музыкалық карьерасында үлкен жетістіктерге қол жеткізді.

Өтемақы

Үш немесе төрт айдан кейін қайта келісуге болатын шартты өтемақы туралы келісім жасау ұсынылады, ал жалақы көбінесе өнімділік пен коммерциялық табыстың 20-80% немесе одан да көп мөлшерінде комиссиялық төлемдерге негізделеді. Бұл сома топтың немесе әртістің даму деңгейіне, сондай-ақ менеджердің тәжірибесіне, байланыстарына және ресурстарына байланысты. (Әртіс неғұрлым жаңа болса және менеджердің тәжірибесі жоғары болса, комиссия мөлшері де соғұрлым жоғары болады.) Әртіс немесе топ қысқа мерзімде бұзуға немесе қайта келісуге болмайтын жағдайларға ешқашан келіспеуі керек.

Фотография

Менеджерлер әдетте суретші жазба жасап жатқанда кәсіби фотографтың қызметін қамтамасыз етеді. Суретшінің әртүрлі 8x10 форматындағы суреттерін веб-сайттарда, CD дискісінің қаптамасында, плакаттарда және баспасөз жинағында пайдалануға болады. Жоғары сапалы фотосессияның құны қарапайым түсірілім үшін 500 доллардан бастап, бірнеше түсінім үшін мыңдаған долларға дейін жетеді. Фотографтардан материалдық шығындарды өтеу талап етілмейді. Менеджердің алдын ала келісім шарт жасап алуы қажет, онда суреттерді пайдалану лицензиясы нақты көрсетілуі керек – бұл қажетті мақсаттарды және жоғары ажыратымдылықтағы цифрлық суреттерді CD-де алуды қамтиды. CD дизайны немесе көркемдік безендіру өндіріске жіберілгенге дейін суреттер түсіру менеджерлерге ұсынылады. Менеджерлер қажет болған жағдайда қосымша персоналды жұмысқа алуға да жауапты.