Кіріспе

Британдық сәулетші және ландшафт дизайнері Сер Реджинальд Теодор Бломфилд (20 желтоқсан 1856 – 27 желтоқсан 1942) Виктория және Эдвард дәуірлерінде көптеген жұмыстар жасаған британдық сәулетші, бағбандарды жоспарлаушы және жазушы.

Ерте өмір және мансап

Бломфилд Девондағы Боу пасторлығында дүниеге келді, онда оның әкесі, Джордж Джон Бломфилд пастор (1822–1900) ректор болып қызмет еткен. Оның анасы Изабелла, әкесінің бірінші туысы және Лондон епископы, Чарльз Джеймс Бломфилдтің екінші қызы болды. Ол Кентте өсті, 1857 жылы әкесі Дартфордтағы Киелі Үштік шіркеуінің викарі, ал 1868 жылы Алдингтонның ректоры болды. Ол Хайгейт мектебінде, содан кейін Гертфордширдегі Хейлибери мектебінде және Оксфордтағы Эксетер колледжінде білім алды, онда классика пәнінен бірінші сыныпты диплом алды. Оксфордта Джон Раскиннің лекцияларына қатысты, бірақ «Раскиннің және оның айтқандарына жас қыздардың құлшыныспен қарауы мен үшін тым ауыр болды». Ол көркем өнерге бейім болғанымен, отбасының оны джентльмен-суретші ретінде асырауға шамасы жетпеді, сондай-ақ Бломфилдтің сол кезде нақты мамандығы болмады. Оксфордты бітірген соң, ол 1881 жылдың күзінде анасының ағасы, сэр Артур Бломфилдтің Лондон практикасында шәкірт болу ұсынысын қабылдамас бұрын континентте бір жыл мұғалім болып саяхаттады. Ол сонымен қатар Ричард Фене Спиерстің сәулет мектебінің басшысы болған Корольдік академия мектептеріне қабылданды. Ол ағасының кеңсесіндегі атмосфераны ұнамады және практиканың дәстүрлі готикалық жаңғыру жұмыстарын құрғақ және жансыз деп санады, бірақ ол сурет салу және құрылыс алаңдарындағы тәжірибелі білім алды. Академия мектептерінде оның жетістіктері арта түсті, 1882 жылы кіші жүлде, ал келесі жылы – үлкен жүлдені жеңіп алды, ол сәнді королева Анна стиліндегі қалалық үйдің жобасы болды, кейіннен ол осы жобадан ұялды. Ағасының кеңсесінде жұмыс істеген жылдары практика екі ерекше жобаны (Марлборо колледжі мен Шрусбери мектебі үшін) жасады, бұл Бломфилдтің классицизмге деген құштарлығын болжады, және оның осы жобаларға қатысқаны болжамдалады. Ол крикет ойнаған және Дж. М. Барридің «Аллах Акбарлар» командасымен ойындарға қатысқан.

Жобалау жұмыстары

1884 жылдың басында оқуын аяқтағаннан кейін, ол еңшесінің кеңсесін тастап, Франция мен Испанияда тағы төрт ай саяхаттап, сосын Лондонға оралды. Лондонның Стрэнд көшесінен жақын жерде, 17 Саутгемптон көшесінде өз практикасын ашты; Е. С. Приордың да сол ғимаратта кеңсесі болған. Ричард Норман Шоудың бұрынғы шәкірті Приор арқылы Бломфилд Шоудың тағы бір достасы – Мервин Макартни, Эрнест Ньютон және Джеральд Хорслимен танысты. Шоудың кеңсесінде жұмыс істемегенімен, Бломфилд одан кейін Шоуды өте құрметтеді. Осы негізде Бломфилд Көркемөнершілер гильдиясын құруға қатысып, бастапқыда оның құрметті хатшысы болды, бірақ ол сирек қатысып, ескертілген соң наразылық білдіріп, қызметтен кетіп қалды. Бірақ кейін ол бұл күш-жігерді архитектураның жаңа бағытын белгілеуде маңызды деп бағалады: «80-ші жылдардағы осы жас жігіттердің арқасында өнер Виктория дәуірінің тұңғыш конвенцияларынан құтылды деп ойлаймын». 1890 жылы әдемі жиһаз жобалау және жасау ниетімен Бломфилд, Эрнест Гимсон, Макартни және Уильям Летаби бірігіп Kenton & Co. компаниясын құрды. Кәсіп сәтті болуға мүмкіндік бергенімен, серіктестер өсіп келе жатқан сәулет практикасына көңіл бөлгендіктен, ол екі жыл ғана созылды. 1886 жылы Бломфилд Сассекс штатының Рай қаласынан Генри Бурраның қызы Анн Франсис Бурраға үйленді. Сол жылы Бломфилд пен баспагер Т. Дж. Кобден Сандерсон (1840–1922) Миддлсекстегі Хэмпстедтегі Фрогналда әдемі үйлердің жұбын салды; 51 Фрогнал Бломфилдтің Лондон үйі ретінде сақталды. Бломфилдтің практикасының гүлденген кезеңі, 1885 жылдан 1914 жылға дейін, жаңа ел үйлерін салумен және ескілерін кеңейтумен және жаңартумен еректелді. Атап айтарлықтары – Нортгемптонширдегі Апеторп сарайының (1906–09) өзгеруі, Бэкингемширдегі Чекерс (көбінесе 1909–12), Суссекстегі Хитфилд паркі (1896–1910) және Линкольнширдегі Броклзби паркі (1898–1910). Жаңа ғимараттар көбінесе кішірек болғанымен, әлі де айқын болды; мысалы, 1897 жылы Букингемширдегі Медменхэмдегі Виттингтон үйі, Линкольнширдегі Кейторп соты, Гэмпширдегі Маундсмер қонысы немесе Норфолктегі Вретам Холл. Бұл жұмыстың көп бөлігі Бломфилдтің ағылшын және француз ренессанс стильдерін зерттеуінен шабыттанды. Бломфилдтің көптеген университет және коммерциялық ғимараттарына қатысты бірқатар беделді тапсырыстар да кірді, соның ішінде Оксфордтағы Леди Маргарет Холл колледжінің және Лондондағы Біріккен университеттер клубының ғимараттары. Ричард Норман Шоу жобадан бас тартқан кезде ол Лондонның Реджент көшесіндегі квадрантты аяқтауда маңызды рөл атқарды. Бірінші дүниежүзілік соғыс оның айналысқан құрылыс жобаларына нүкте қойды, ал 1919 жылы соғыс аяқталғаннан кейін оның практикасы бұрынғы көлеміне оралмады. 1921 жылы ол алпыс бес жасқа толды, бірақ 70-ші жылдардың соңына дейін біртіндеп азайған қарқынмен жұмыс істей берді, 1920 жылдары көптеген соғыс ескерткіштерін жасады, соның ішінде Ипрдегі Менен қақпасын. Оның соңғы ірі жобасы – 1932 жылы Лондондағы 4 Карлтон бақшасын қайта құру.

Жарияланымдар

Бломфилд сурет салу және жазу қабілетімен ерекшеленді. Оның алғашқы кітабы, Иниго Томас салған суреттерімен бірге, «Англиядағы ресми бақ» 1892 жылы жарық көрді. Оның көзқарастары бау-бақшашы Уильям Робинсонның сынына ұшырады, ол бау-бақшамен айналысуға батылданған сәулетшілермен, әсіресе Бломфилд пен Джон Дандо Седингпен ұзақ дау жүргізді. 1897 жылы Джордж Белл мен ұлдары «Англиядағы Ренессанс сәулетінің тарихы, 1500–1800» атты Бломфилдтің алғашқы маңызды тарихи еңбегін жариялады. Оған әсіресе Рен дәуірінің сәулеті қызығушылық тудырды және ол оны Англияның ең көрнекті сәулет өнерінің дәуірі деп санады. Бұл кітап 1494–1661 (1911) және 1661–1774 (1921) жылдарын қамтитын екі томдық «Француз сәулетінің тарихы» атты қосымша зерттеуімен толықтырылды. Бломфилдтің өзінің, сэр Джон Белчердің және Мервин Макартнидің еңбектерімен бірге 17-18 ғасырлардағы сәулет дамуы туралы толымды есеп беру осы кезеңдердің бұрын назардан тыс қалған көптеген ғимараттарын сақтап қалуға және нео-грузин стиліне қызығушылықты арттыруға әкелді. Оның басқа жарияланған еңбектері: «Сәулеттану бойынша зерттеулер» (1905); «Шеберлік өнері» (1908), «Сәулеттік сурет және суретшілер» (1912); «Сәулеттің сынақ тасы» (1925); «Алты сәулетші» (1925); «Сәулетшінің естеліктері» (1932); «Модернизмге қарсы» (1934) және «Ричард Норман Шоу» (1940). 1920 жылы ол Британ академиясының «Өнер сараптамасы» лекциясын оқыды, ол Британ академиясының баяндамаларында жарияланды. Оның естеліктерін жалғастырған, 1932–1942 жылдарға қатысты өмірбаяндық материалдардан құралған тағы бір жинағы әлі жарық көрмеген және оның ұрпақтарының иелігінде сақталуда.

Мұрағаттық материалдар

Британдық сәулет кітапханасының суреттер жинағында Корольдік академия көрмелері үшін салған оның бірқатар перспективалық суреттері, сондай-ақ оның эскиз кітапшаларының, фотосуреттерінің және қағаздарының толық емес жинағы сақталған. Басқа құжаттар оның ұрпақтарының иелігінде, бірақ ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде суреттерінің көп бөлігінен айрылды. Сэр Уильям Рид Дик салған Бломфилдтің қоладан жасалған бюсті Ұлттық портрет галереясында бар.

Марапаттар мен құрметтер

Бломфилд 1881 жылы Британдық сәулетшілер корольдік институтының (RIBA) мүшесі, ал 1906 жылы – Fellow мүшесі аталды; 1905 жылы Корольдік академияның мүшесі болып тағайындалды және 1914 жылы Академияға сайланды, онда 1907–11 жылдары сәулет профессоры қызметін атқарды және 1913 жылы Корольдік алтын медальмен марапатталды. 1912–14 жылдары RIBA президенті болды, 1919 жылы рыцарь атағымен құрметтелді. 1933 жылы Ұлттық дизайн академиясының құрметті корреспондент мүшесі болып сайланды.

Өлім

Ол 1942 жылдың 27 желтоқсанында 86 жасында қайтыс болды және Шығыс Сассекс штатының Плайден қаласындағы Сент-Майкл шіркеуінің қорымшасында, оның елдік үйі Point Hill, Rye-дан жарты миль солтүстікке қарай отбасылық жерге жерленген. Рай және Хэмпстедте көрші болған әріптес архитектор Хорас Филд сол шіркеудің қорымшасында жерленген.